Kategorie

Różny wiek emerytalny kobiet i mężczyzn – zgodny z Konstytucją RP

Michał Culepa
Michał Culepa
Michał Culepa Culepa
Michał Culepa Culepa
Zróżnicowanie wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn jest zgodne z konstytucją, co nie znaczy, że nie można tej zasady zmienić. Trybunał Konstytucyjny dopuścił możliwość zrównania wieku emerytalnego (sygn. akt K 63/07).
Reklama

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w art. 24 ust. 1 ustala fundamentalną dla naszego systemu emerytalnego zasadę zróżnicowania wieku emerytalnego ze względu na płeć. Osobom ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 r. ustawa określa wiek emerytalny wynoszący co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn.

Zasadę tę zakwestionował jednak Rzecznik Praw Obywatelskich kierując do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o uznanie powyższego przepisu za niezgodny z Konstytucją RP. Rzecznik wskazał, że nie ma racjonalnych argumentów przemawiających za utrzymaniem regulacji określającej powszechny wiek emerytalny na poziomie zróżnicowanym według kryterium płci. Nie da się bowiem wykazać, że różnice biologiczne i społeczne między kobietami a mężczyznami pozostają w bezpośrednim i koniecznym związku ze zróżnicowaniem prawnym w zakresie regulacji wieku emerytalnego. Ponadto ustalenie niższego wieku emerytalnego dla kobiet staje się przyczyną wywierania na kobiety presji na wycofanie się z rynku pracy. To zaś skutkuje – zwłaszcza po przejściu na typowo ubezpieczeniowy system emerytalny, gdzie końcowe świadczenie zależy od liczby zebranych na kontach ZUS składek – uzyskiwaniem przez kobiety niższych emerytur. Taka sytuacja dyskryminuje kobiety i jest sprzeczna z zasadą równości wobec prawa (art. 32 konstytucji) oraz równego dostępu do zabezpieczenia społecznego (art. 33 konstytucji).

Rozstrzygnięcie trybunału

Trybunał Konstytucyjny nie podzielił argumentów RPO i – obradując ze względu na wagę sprawy w pełnym składzie – wydał 15 lipca 2010 r. wyrok (sygn. akt K 63/07) stwierdzający zgodność z konstytucją spornego artykułu ustawy emerytalnej.

Uzasadniając orzeczenie TK wskazał, że hipotetyczna wysokość emerytury kobiet – niższa niż mężczyzn – nie jest jedynie wynikiem niższego wieku emerytalnego, ale jest także spowodowana relatywnie niższymi dochodami kobiet. Stąd ocena konstytucyjności zakwestionowanej regulacji nie może się opierać wyłącznie na tym pojedynczym czynniku.


Reklama

Zdaniem Trybunału, argument o naciskach na „wyjście” z rynku pracy kobiet w wieku emerytalnym nie ma uzasadnienia prawnego. Każdy, a więc i kobiety, ma prawo kontynuacji zatrudnienia po osiągnięciu wieku emerytalnego. Co więcej, Sąd Najwyższy w najnowszym orzecznictwie wyraźnie wskazuje, że rozwiązywanie stosunku pracy wyłącznie z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego ma charakter dyskryminujący (por. uchwałę z 21 stycznia 2009 r., II PZP 13/08, OSNP 2009/19-20/248).

Trybunał wskazał również, że normatywne obniżenie wieku emerytalnego ma szeroką akceptację społeczną, która wynika z ciągle funkcjonującego – chociaż zmniejszającego swój zasięg – tradycyjnego modelu rodziny, który skutkuje większym obciążeniem kobiet (nie tylko pracą zawodową, ale i obowiązkami rodzinnymi i macierzyńskimi). Ponadto ustawodawca decydując się na obniżenie wieku emerytalnego kobiet wprowadził zarazem takie zasady obliczania świadczeń, aby zniwelować skutki krótszego opłacania składek ZUS. Trybunał nie ocenia zaś celowości i zasadności wprowadzenia takiej regulacji. Powyższe argumenty stanowią racjonalne uzasadnienie wprowadzenia zróżnicowania wieku emerytalnego.

Zarazem TK wskazał, że różnice społeczne w funkcjonowaniu mężczyzn i kobiet oraz w zakresie jakości pracy i zatrudnienia rzutujące na sytuację osób danej płci, będą się zmniejszać. Ta tendencja jest wyraźna i można już rozpocząć prace idące w kierunku zrównania wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn. Dlatego trybunał, działając w trybie art. 4 ustawy o TK, skierował do Parlamentu informację o potrzebie podjęcia prac legislacyjnych mających na celu zrównanie wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn.

Wnioski

Obecna sytuacja zróżnicowania wieku emerytalnego ze względu na płeć jest zgodna z konstytucją. Zarazem przyjęcie równego wieku emerytalnego jest także zgodne z konstytucją i godne aprobaty – co wynika zarówno z uzasadnienia, jak i z informacji wystosowanej przez TK do Sejmu i Senatu. Tym samym trybunał otworzył drogę do możliwych zmian systemu emerytalnego.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?