Reformy systemu zabezpieczeń socjalnych w Wielkiej Brytanii

Zmienność systemu zabezpieczeń socjalnych

Przyglądając się próbom reformy systemu zabezpieczeń socjalnych w Wielkiej Brytanii bezsprzecznie można stwierdzić, że jego stałą cechą jest zmienność. Jest ona związana z kolejnymi pojawiającymi się raportami na temat efektów podejmowanych działań. Najważniejsze z systemowych zmian wprowadzanych na przestrzeni ostatnich lat to New Deal, po dwóch latach pilotażu implementowany w całym kraju (2001 r), następnie, w kilka lat później zmieniany, po kolejnej ocenie, w czerwcu 2011 roku zastąpiony aktualnie funkcjonującym (choć także poddawanym krytyce) Work Programme i Work Choice. 

Zobacz również serwis: Młodociani, niepełnosprawni, bezrobotni

Edukacja podnosząca kwalifikacje i zaangażowanie w proces poszukiwania pracy

To, co istotne w brytyjskim podejściu do spraw aktywizacji zawodowej to otwartość na zmiany, umiejętność krytycznej oceny działań nieudanych, efektywny system sprawdzania i kontroli. Charakterystyczne jest także przesuwanie części ryzyka związanego z partycypacją w programie na podwykonawcę, co w naturalny sposób wymusza zaangażowanie. Trzonem zaś wszystkich powyższych programów jest filozofia jak najefektywniejszej, dopasowanej do potrzeb konkretnej osoby zindywidualizowanej pomocy, zapewnienia podnoszącej kwalifikacje edukacji, realnego zaangażowania w proces poszukiwania pracy. Jedną z najważniejszych cech programów jest możliwość odebrania zasiłku tym osobom, które bez dobrze uzasadnionego wyjaśnienia nie chcą podjąć pracy.

Firmy wspólnotowe i firmy społeczne

Na gruncie brytyjskim narodziły się także niezwykle ciekawe i bardzo skuteczne formy aktywizacji zawodowej i społecznej osób mieszkających na terenach szczególnie zagrożonych bezrobociem.

Tzw. firmy wspólnotowe (community enterprises) czy firmy społeczne (social enterprises), to twory, których działalność koncentruje się na zaspokajaniu lokalnego popytu na dobra i usługi a zarazem tworzenie miejsc pracy. Te pierwsze szczególne dobrze sprawdziły się na terenach biedniejszych, objętych kryzysem. I jedne i drugie stanowią miejsce zatrudniania osób niepełnosprawnych, którym szczególnie trudno jest znaleźć pracę gdzie indziej. Dane pokazują też ich dynamiczny rozwój. Dochody branży za rok 2010/11 kształtowały się następująco: przychód z działalności komercyjnej na poziomie £21.4 bn, w zestawieniu z datkami na poziomie £14.7 bn. 

Zadaj pytanie: Forum Kadry

Zakładanie własnych firm

Element zachęty do przedsiębiorczości obecny w licznych programach brytyjskich odróżnia je od działań podejmowanych w Polsce (choć także tu następują zmiany – w programie „Wsparcie osób z rzadko występującymi niepełnosprawnościami i niektórymi niepełnosprawnościami sprzężonymi w wieku 45+ na rynku pracy” jednym z elementów są szkolenia z zakresu przedsiębiorczości mające umożliwić założenie i poprowadzenie własnego biznesu). Specjalistyczna wiedza osób niepełnosprawnych często pozwala im z sukcesem zakładać firmy odpowiadające na popyt w niszach rynkowych: produkcja sprzętu dla osób niepełnosprawnych, specjalistyczne usługi – biura podróży, szkoły jazdy, usługi edukacyjne czy rehabilitacyjne i wiele innych.

Polecamy również artykuł: Podjęcie i utrzymanie pracy w Polsce przez osobę niepełnosprawną – program 45+

Wydatki państwa

Powyższe starania o optymalizację i jak największą efektywność systemu tłumaczą – podobnie jak w Polsce – koszty. W latach 2011-2012 wydatki publiczne rządu brytyjskiego wyniosły ok. £695bn, z czego wydatki Departamentu ds. Pracy i Emerytur (departamentu, który wydaje najwięcej pieniędzy ze wszystkich urzędów centralnych w Wielkiej Brytanii) - £167bn; z czego wydatki na wypłatę zasiłków - £159bn.

¹ Za The National Council for Voluntary Organisations' (NCVO) Almanac; 2013
² Dane National Audit Office; http://www.nao.org.uk/wp-content/uploads/2011/06/10121089.pdf; data dostępu 15.10.2013 r.

Źródło:

Konferencja „Niepełnosprawność i praca – nowe perspektywy, nowe rozwiązania”
Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego