Kategorie

Rozwiązanie umowy z pracownikiem przechodzącym na emeryturę

Ewa Łukasik
Ewa Łukasik
Rozwiązanie umowy z pracownikiem przechodzącym na emeryturę
Fotolia
Rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem, który nabył uprawnienia do emerytury, następuje na mocy porozumienia stron albo za wypowiedzeniem złożonym przez pracownika. Jak zrobić to prawidłowo? W jakiej wysokości przysługuje pracownikowi urlop wypoczynkowy?

Problem

Pracownik nabył prawo do świadczenia emerytalnego i z dniem 30 czerwca 2016 r. przechodzi na emeryturę. Czy rozwiązanie umowy o pracę następuje na mocy porozumienia stron czy za wypowiedzeniem? W jakiej wysokości przysługuje pracownikowi urlop wypoczynkowy?

Rada

Pracownik odchodzący na emeryturę może rozwiązać umowę o pracę zarówno poprzez jej wypowiedzenie, jak i w drodze porozumienia stron. Urlop wypoczynkowy przysługuje mu w wymiarze proporcjonalnym do przepracowanego u Państwa w tym roku okresu, chyba że przed zakończeniem tego zatrudnienia pracownik wykorzystał urlop w wyższym wymiarze. Jeżeli więc rozwiązanie stosunku pracy nastąpi 30 czerwca, pracownik za 2016 r. będzie miał prawo do 13 dni (104 godzin) urlopu wypoczynkowego.

Polecamy produkt: e-wydanie Dziennika Gazety Prawnej

Uzasadnienie

Rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem, który nabył uprawnienia do emerytury, następuje na ogólnych zasadach dotyczących rozwiązywania stosunku pracy. A zatem może do niego dojść:

● w wyniku porozumienia stron albo

● za wypowiedzeniem złożonym przez pracownika.

Niedopuszczalne natomiast jest wypowiedzenie z tego powodu stosunku pracy przez pracodawcę, w sytuacji gdy jedyną przyczyną uzasadniającą wypowiedzenie umowy pracownikowi jest nabycie przez niego uprawnień emerytalnych. Potwierdza to orzecznictwo Sądu Najwyższego. Takie stanowisko przyjął Sąd Najwyższy w uchwale z 21 stycznia 2009 r. (II PZP 13/08, OSNP 2009/19–20/248). Podobnie wypowiedział się Sąd Najwyższy w uchwale z 19 listopada 2008 r. (I PZP 4/08, OSNP 2009/13–14/165), w której uznał, że wypowiedzenie umowy o pracę osobie, która nabyła prawo do świadczeń emerytalnych, nie stanowi uzasadnionej przyczyny rozwiązania stosunku pracy.

Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron

Reklama

Rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron jest najszybszym sposobem rozwiązania stosunku pracy. Umożliwia bowiem rozwiązanie umowy w każdym ustalonym przez strony terminie, bez potrzeby czekania na upływ ustawowego okresu wypowiedzenia.

Pracownik, składając wniosek o rozwiązanie stosunku pracy za porozumieniem stron, powinien wskazać w nim datę rozwiązania umowy. Nie musi natomiast wskazywać przyczyny rozwiązania umowy. Brak wskazania przyczyny nie pozbawia pracownika prawa do odprawy emerytalnej w sytuacji, gdy bezpośrednio po rozwiązaniu stosunku pracy w tym trybie przechodzi na emeryturę. Prawo do odprawy emerytalnej nie jest uzależnione od trybu rozwiązania stosunku pracy, lecz od zmiany statusu pracownika lub pracownika-emeryta na status wyłącznie emeryta.

Dla rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron konieczne jest, aby pracodawca wyraził zgodę na wszystkie elementy wskazane we wniosku, a więc nie tylko na rozwiązanie umowy w tym trybie, ale również na zaproponowany przez pracownika termin rozwiązania umowy.

Reklama

Pracownik złożył wniosek o rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron 30 czerwca 2016 r. Pracodawca wyraził zgodę na taki tryb rozwiązania umowy, ale zaproponował, że umowa zostanie rozwiązana 31 lipca 2016 r., po wykorzystaniu przysługującego pracownikowi zaległego oraz bieżącego urlopu wypoczynkowego. Oznacza to, że pracodawca odrzucił ofertę pracownika i złożył własną. Jeśli pracownik przyjmie ofertę zawarcia porozumienia stron na warunkach zaproponowanych przez pracodawcę, dojdzie do rozwiązania stosunku pracy za porozumieniem stron 31 lipca 2016 r. W przeciwnym razie nie dojdzie do zawarcia porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę.

Gdy pracodawca nie zgadza się na rozwiązanie umowy za porozumieniem stron, pracownikowi, który chce odejść na emeryturę, pozostaje złożenie wypowiedzenia. Pracownik, licząc się z możliwością odmowy ze strony pracodawcy zawarcia porozumienia stron, może we wniosku o rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron zawrzeć klauzulę o następującej treści: „W przypadku braku zgody na rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron niniejszy wniosek należy traktować jako wypowiedzenie umowy o pracę”. W takiej sytuacji, jeśli pracodawca odmówi, nie będzie już potrzeby składania odrębnego pisma o wypowiedzeniu umowy o pracę.

Rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem

Wypowiedzenie umowy o pracę nie wymaga uzyskania zgody drugiej strony stosunku pracy. Staje się ono skuteczne z dniem, w którym dotarło do odbiorcy w taki sposób, że mógł się z nim zapoznać. Należy jednak pamiętać, że rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem wymaga zachowania ustawowego okresu wypowiedzenia. Dlatego planując przejście na emeryturę należy odpowiednio wcześniej dokonać wypowiedzenia umowy o pracę.

Okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony i umowy o pracę zawartej na czas określony jest uzależniony od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi:

● 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy,

● 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy,

● 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.

Strony umowy o pracę mogą po dokonaniu wypowiedzenia ustalić wcześniejszy termin rozwiązania umowy, co nie zmienia trybu rozwiązania umowy o pracę (art. 36 § 6 Kodeksu pracy). Wcześniejsze rozwiązanie umowy wymaga zgody obydwu stron stosunku pracy.

Przejście na emeryturę a wymiar urlopu wypoczynkowego

W przypadku gdy do rozwiązania stosunku pracy dochodzi w ciągu roku kalendarzowego, pracownik ma prawo u dotychczasowego pracodawcy do urlopu wypoczynkowego w wymiarze proporcjonalnym do okresu u niego przepracowanego (art. 1551 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy). Zasada ta obowiązuje także w przypadku rozwiązania stosunku pracy z powodu uzyskania przez zatrudnionego uprawnień emerytalnych bez względu na to, czy pracownik zamierza podjąć kolejne zatrudnienie, czy będzie jedynie korzystał z uprawnień emerytalnych. Pracodawca może udzielić pracownikowi urlopu proporcjonalnego, jeżeli w chwili jego udzielania wie, że stosunek pracy ustanie w ciągu roku kalendarzowego w związku z przejściem pracownika na emeryturę (uchwała SN z 20 sierpnia 1997 r., III ZP 26/97, OSP 1998/7–8/126).

Przykład

Pracownik nabył 1 stycznia 2016 r. prawo do urlopu wypoczynkowego w pełnym wymiarze 26 dni. 15 marca 2016 r. wypowiedział umowę o pracę w związku z planowanym przejściem na emeryturę. Zgodnie z obowiązującym pracownika okresem wypowiedzenia umowa rozwiąże się 30 czerwca 2016 r. Do czasu złożenia wypowiedzenia pracownik nie korzystał z urlopu wypoczynkowego za 2016 r. Pracodawca zdecydował, że w okresie wypowiedzenia pracownik wykorzysta przysługujący mu urlop wypoczynkowy. Wymiar tego urlopu należy ustalić następująco:

(26 dni urlopu : 12 miesięcy) x 6 miesięcy (okres przepracowany u tego pracodawcy w roku kalendarzowym, w którym dochodzi do rozwiązania stosunku pracy) = 13 dni urlopu, tj. 104 godziny.

Może się zdarzyć, że pracownik wykorzysta cały przysługujący mu za dany rok kalendarzowy urlop wypoczynkowy, a następnie złoży wniosek o rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron albo wypowie umowę w związku z przejściem na emeryturę. W takiej sytuacji pracodawca nie ma w stosunku do pracownika żadnych roszczeń dotyczących wykorzystanego w pełnym wymiarze urlopu wypoczynkowego.

Podstawa prawna:

- art. 30, art. 36 § 6, art. 921, art. 153 § 2, art. 154, art. 1551, art. 1671 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy – j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1502; ost.zm. Dz.U. z 2015 r., poz. 1268.

Dołącz do nas na Facebooku!

Źródło: Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online na praca.gov.pl

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online. Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii przygotowuje projekt ustawy o zawieraniu i rozliczaniu umów w sposób elektroniczny przez niektórych pracodawców. Ustawa ta ma pozwolić mikroprzedsiębiorcom, rolnikom, a także osobom fizycznym, zatrudniającym pracowników, czy zleceniobiorców, na zawieranie umów o pracę i umów zlecenia według gotowych szablonów na portalu praca.gov.pl. Ten nowy sposób zawierania ww. umów ma być dodatkową opcją dla wspomnianych pracodawców i zleceniodawców. Zawsze będzie można zatrudnić pracownika czy zleceniobiorcę w tradycyjny sposób. Projekt ten ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale 2021 r.

    Wypadki przy pracy - I kwartał 2021 [GUS]

    Wypadki przy pracy - GUS podał dane za I kwartał 2021 r. Czy liczba wypadków spadła w porównaniu do roku 2020?

    HR-owca portret własny 2021 [RAPORT]

    HR-owca portret własny 2021 - raport przedstawia jak HRowcy radzili sobie w pandemii, jakie mają zadania, wyzwania i motywacje. Jak oceniają swoją pracę?

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r.

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r. - ile wynosi Mindestlohn? Ile wynosi netto?

    Urlop rodzinny na opiekę nad rodzicami lub wnukami

    Urlop rodzinny - 12 miesięczny urlop na opiekę nad chorymi rodzicami bądź wnukami dla babci lub dziadka to nowa propozycja urlopu. Czy będzie wprowadzony do Kodeksu pracy?

    Składka zdrowotna - Nowy Ład

    Składka zdrowotna a Nowy Ład - jaka zmiana w naliczaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne została przewidziana od 2022 r.?

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika przewidziana jest w projekcie ustawy o zmianie ustawy kodeksowej. Jaka miałaby być nowa definicja pracownika?

    Jedna płaca minimalna dla całego kraju to złe rozwiązanie?

    Płaca minimalna - jedna kwota dla całego kraju to złe rozwiązanie? Przedsiębiorcy proponują wprowadzenie minimalnego wynagrodzenia za pracę na poziomie 50% średniej płacy w danym regionie.

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Czego dotyczy? Kto na niej skorzysta?

    Składka zdrowotna 2021 – działalność gospodarcza

    Składka zdrowotna w 2021 r. a działalność gospodarcza - ile wynosi wysokość składki zdrowotnej? Jak Nowy Ład wpłynie na wysokość składki zdrowotnej?

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - wzór

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - pobierz wzór druku. Jak rozwiązać umowę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy? W jakiej formie dokonać porozumienia?

    Czy można zwolnić pracownika z powodu braku szczepienia?

    Zwolnienie niezaszczepionego pracownika - czy prawo pracy pozwala na rozwiązanie umowy z pracownikiem, który nie zaszczepił się przeciwko COVID-19?

    Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną?

    Odpowiedzialność materialna pracownika - pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych i za mienie powierzone w ramach dodatkowej umowy.

    Składki KRUS III kwartał 2021

    Składki KRUS w III kwartale 2021 r. - ile wynoszą rolnicze składki wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?