Kategorie

Konsultacja zwolnienia pracownika ze związkami zawodowymi

Wojewódka i Wspólnicy Sp. k. Kancelaria Prawa Pracy
Warszawska kancelaria specjalizująca się wyłącznie w pomocy pracodawcom w zakresie zbiorowego i indywidualnego prawa pracy oraz świadczeń pracowniczych
Trejgel Grzegorz
Konsultacja zwolnienia pracownika ze związkami zawodowymi/Fot. Fotolia
Konsultacja zwolnienia pracownika ze związkami zawodowymi/Fot. Fotolia
Fotolia
Przepisy Kodeksu pracy nakładają na pracodawcę określone obowiązki, m.in. związane z zamiarem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia pracownikowi będącemu członkiem organizacji związkowej.

Przepisy Kodeksu pracy zawierają postanowienia nakładające na pracodawcę określone obowiązki wobec członków istniejącej organizacji związkowej. Zgodnie z art. 232 K.p. jeżeli przepisy prawa pracy przewidują współdziałanie pracodawcy z zakładową organizacją związkową w indywidualnych sprawach ze stosunku pracy, pracodawca ma obowiązek współdziałać w takich sprawach z zakładową organizacją związkową reprezentującą pracownika z tytułu jego członkostwa w związku zawodowym albo wyrażenia zgody na obronę praw pracownika nie zrzeszonego w związku - zgodnie z ustawą o związkach zawodowych.

Istotnym jest to, iż w sytuacji pracownika – członka związku zawodowego jego reprezentacja przez związek powstaje z mocy prawa. Jeżeli natomiast mamy do czynienia z pracownikiem niezrzeszonym to związek zawodowy na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych może wyrazić zgodę na obronę takiej osoby w indywidualnych sprawach z zakresu prawa pracy. Decyzja w tej sprawie jest suwerenna i niezależna od innych podmiotów.

Co więcej  w świetle art. 30 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych w zakładzie pracy, w którym działa więcej niż jedna organizacja związkowa, każda z nich broni praw i reprezentuje interesy swych członków. Ponadto obowiązki pracodawcy występują jedynie w stosunku do organizacji związkowej, która posiada uprawnienia takiej organizacji w rozumieniu art. 251ustawy o związkach zawodowych tj. zrzeszającej co najmniej 10 pracowników.

Redakcja poleca: Kodeks pracy 2016 z komentarzem + poradnik w prezencie

Obok obowiązku pracodawcy konsultacji wypowiedzenia umowy o pracę na podstawie art. 38 K.p., Kodeks pracy wyróżnia obowiązek wystąpienie pracodawcy do organizacji związkowej celem umożliwienia wyrażenia opinii w trybie art. 52 § 3 K.p. i art. 53 § 4 K.p.

Pomimo literalnego brzmienia przepisu art. 232 K.p. obowiązek konsultacyjny istnieje także wobec międzyzakładowej organizacji związkowej (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 września 2002 r., sygn. akt: I PK 148/02).

Przyczyny wypowiedzenia umowy

W świetle art. 52. § 3 K.p. pracodawca podejmuje decyzję w sprawie rozwiązania umowy bez wypowiedzenia z powodów:

1) ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych,

2) popełnienia przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem,

3) zawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku,

- po zasięgnięciu opinii reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej, którą zawiadamia o przyczynie uzasadniającej rozwiązanie umowy. W razie zastrzeżeń co do zasadności rozwiązania umowy zakładowa organizacja związkowa wyraża swoją opinię niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu 3 dni.

Natomiast ten sam tryb na podstawie art. 53 § 4 K.p. stosuje się w przypadku rozwiązania przez pracodawcę umowy o prace z powodu niezdolności do pracy trwającej przez określony okres na podstawie art. 53 § 1 K.p.

Zadaj pytanie na FORUM!

Tryb, o którym mowa powyżej ma charakter jedynie opiniodawczy, co oznacza, iż pracodawca ma obowiązek wystąpić do organizacji związkowej z zawiadomieniem o zamiarze rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. Jednakże nie wiąże go treść opinii związku zawodowego. Ponadto organizacja działająca u danego pracodawcy nie musi w ogóle wyrażać swojego stanowiska.

Literalne brzmienie wskazywanych przepisów nie przewiduje formy pisemnej zarówno dla zawiadomienia organizacji związkowej o przyczynie decyzji rozwiązania umowy o prace przez pracodawcę a także do wyrażenia opinii przez związek zawodowy. Jednakże uznać należy, iż dla celów dowodowych obie czynności powinny być dokonane w formie pisemnej. Brak tej formy jednak nie może być uznany za naruszający tryb określony w tych przepisach i nie daje podstawy do stwierdzenia, iż jej niezachowanie narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę bez wypowiedzenia (teza XIII uchwały Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1978 r., sygn. akt: V PZP 6/77).

Ponadto zawiadomienie przez pracodawcę organizacji związkowej jest obowiązkowe a zarazem uprzednie. W konsekwencji działanie pracodawcy polegające na jednoczesnym rozwiązaniu umowy o pracę i zwróceniu się do organizacji związkowej reprezentującej pracownika w celu wydania opinii nie jest prawidłowe (teza I uchwały Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1978 r., sygn. akt: V PZP 6/77).

Przyczyna wskazana związkowi zawodowemu musi być rzeczywista. Ponadto z uwagi na to, iż rozwiązanie umowy o prace bez wypowiedzenia jest nadzwyczajnym sposobem zakończenia stosunku pracy i podlega ścisłej wykładni, pracodawca musi poinformować organizację związkową co do wszystkich faktów leżących u podstaw zamiaru pracodawcy. Późniejsze wskazywanie innych przyczyn w dalszym toku postępowania jest traktowane jako obejście przepisów o rozwiązywaniu umów bez wypowiedzenia (teza XIV uchwały Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1978 r., sygn. akt: V PZP 6/77).

Przyczyna nie może ograniczać się do powtórzenia wyrażeń ustawowych (np. przyczyną rozwiązania umowy o pracę jest naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych wynikających z przepisów Kodeksu pracy) - podobnie teza III uchwały Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1978 r., sygn. akt: V PZP 6/77. Tryb zostanie zachowany jeżeli przyczyny na późniejszym etapie, np. postępowania sądowego okażą się nieuzasadnione.

Organem kompetentnym do wyrażenia opinii jest zarząd zakładowej (międzyzakładowej) organizacji związkowej. Natomiast nie spełnia wymogu konsultacji jedynie zawiadomienie przewodniczącego związku zawodowego (podobnie wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2001 r., sygn. akt: I PKN 386/00). Opinia organizacji związkowej może wskazywać na okoliczności osobiste pracownika, w związku z którymi nie powinien być zwolniony.

Termin zawiadomienia związku zawodowego

Termin 3 dni na zgłoszenie opinii przez związek zawodowy należy liczyć od dnia zawiadomienia dokonanego przez pracodawcę (art. 111 § 2 Kodeksu cywilnego w związku z art. 300 k.p.) i kończy się z upływem trzeciego dnia od tej daty. Co więcej pracodawca powinien oczekiwać na stanowisko organizacji związkowej przez okres obejmujący także czas niezbędny dla ewentualnego wysłania opinii związku (podobnie teza IX uchwały Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1978 r., sygn. akt: V PZP 6/77, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 grudnia 1985 r., sygn. akt: I PRN 105/85).

Obowiązek konsultacji istnieje jedynie w stosunku do członków związku lub pracowników niezrzeszonych, co do których związek wyraził zgodę na obronę ich praw (podobnie wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 września 2001 r., sygn. akt: I PKN 624/00, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2003 r., sygn. akt: I PK 99/02).

Jeżeli pracodawca po dokonaniu zawiadomienia zmienia tryb rozwiązania stosunku pracy powinien ponownie przeprowadzić konsultację w trybie przepisów regulujących określony sposób zakończenia stosunku pracy.

Tryb wynikający z przepisów art. 52 i 53 K.p. będzie zachowany jeżeli pracodawca dokona rozwiązania umowy o pracę, po upływie terminu 3 dniowego niezależenie od tego jakie stanowisko wyraziła organizacja związkowa, łącznie z bezczynnością, a także jeśli organizacja związkowa doręczy swoją opinię pracodawcy wcześniej a czynność pracodawcy zmierzająca do rozwiązania stosunku pracy zostanie dokonana później.

Podstawa prawna: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Dołącz do nas na Facebooku!

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Home office albo rezygnacja z pracy - pracownicy stawiają warunek

    Home office w pełnym wymiarze albo rezygnacja z pracy - taki warunek stawiają brytyjscy pracownicy. Nie chcą wracać do pracy stacjonarnej, gdy komunikacja wciąż odbywa się za pomocą komunikatorów i wideokonferencji.

    Pracodawca jako źródło informacji o PPK

    PPK - skąd pracownicy czerpią informacje o Pracowniczych Planach Kapitałowych? To pracodawca jest zwykle pierwszym źródłem informacji.

    Jakie są nowoczesne formy zatrudnienia w 2021 r.?

    Nowoczesne formy zatrudnienia w 2021 r. sprowadzają się do pracy czasowej. Należą do nich praca tymczasowa, B2B, outsourcing i projekty interimowe. Jakie są ich zalety?

    Kontrola BHP za pomocą drona

    Kontrola BHP będzie odbywała się za pomocą drona. Dnia 22 września odbył się pierwszy test drona kontrolującego bezpieczeństwo na budowie.

    Niedziela handlowa - październik 2021

    Niedziela handlowa - październik 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 3 października, 10 października, 17 października, 24 października, 31 października to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Lata pracy a urlop

    Lata pracy a urlop - staż pracy ma znaczenie. Ile dni urlopu przysługuje w pierwszej pracy, a jaki jest wymiar urlopu po pierwszym roku pracy i w późniejszych latach? Sprawdź.

    Czy kwarantanna przerywa urlop?

    Czy kwarantanna przerywa urlop wypoczynkowy? Co na to Kodeks pracy? Czy można pracować na kwarantannie?

    Wypłata wynagrodzenia za pracę po ustaniu zatrudnienia

    Wypłata wynagrodzenia za pracę po ustaniu zatrudnienia to obwiązek pracodawcy. Kiedy wypłaca się ekwiwalent za urlop, odprawę i odszkodowanie? Co w przypadku śmierci pracownika lub pracodawcy?

    Dofinansowanie pensji z tarczy - zmiany w rozliczaniu

    Dofinansowanie pensji pracowników z tarczy antykryzysowej trzeba rozliczyć. Co się zmieni? Pracodawca zwróci środki pobrane na jednego pracownika, a nie wszystkie dopłaty.

    Potrącenie zaległości ZUS z emerytury od 2022 r.

    Potrącenie zaległości składkowych z emerytury i renty będzie możliwe od 2022 r. ZUS odliczy składkę zdrowotną, podatek i należności składkowe nieopłacone w terminie. Do jakiej wysokości? Co z zasiłkami?

    Niemcy: niezaszczepieni bez rekompensaty za czas kwarantanny

    Niezaszczepieni nie otrzymają rekompensaty za czas kwarantanny. Nowe przepisy w Niemczech zaczną obowiązywać od 1 listopada 2021 r.

    Praca zdalna a work-life balance

    Praca zdalna a work-life balance - za dużo work i za mało life? Z badania "Candidate Pulse" wynika, ze praca zdalna zachwiała balansem między życiem prywatnym i zawodowym. Pracownicy odczuwają również więcej presji ze strony pracodawców.

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid [VIDEO]

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid? Najpewniej tak, ale na zasadzie dobrowolności. Co to oznacza? Na to i inne pytania odpowiada Stanisław Szwed, wiceminister pracy, polityki społecznej i rodziny.

    Obniżenie wieku emerytalnego jako fatalna decyzja [VIDEO]

    Obniżenie wieku emerytalnego było fatalną decyzją. Ekonomiści negatywnie oceniają niższy i zróżnicowany dla kobiet i mężczyzn wiek emerytalny w Polsce.

    Co pandemia uświadomiła menadżerom? [VIDEO]

    Pandemia a zarządzanie - co kryzys wywołany pandemią uświadomił menadżerom? Okazało się, że kapitał ludzki jest niezwykle ważny. Duże znaczenie ma także zdolność do szybkich zmian.

    Kodeks pracy art. 30

    Kodeks pracy w art. 30 wylicza sposoby rozwiązania umowy o pracę: porozumienie stron, wypowiedzenie, dyscyplinarka i upływ czasu.

    Kontroferta dla pracownika - co to jest?

    Kontroferta dla pracownika - co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy warto przyjąć kontrofertę?

    Jesienna rekrutacja w logistyce - jak zachęcić do pracy w firmie?

    Startuje jesienna rekrutacja w logistyce. Jakich pracowników brakuje? Jak zachęcić do pracy w danej firmie? Co przyciąga pracowników?

    Kontrole PIP na małych budowach 2021 - wyniki

    Kontrole PIP na małych budowach zostały wzmożone w 2021 r. Z danych statystycznych wynika, że to właśnie na małych budowach jest najwięcej wypadków przy pracy. Jakie są wyniki kontroli PIP?

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców przez cały rok

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców nie są sezonowe. Przypomina o tym PIP w kampanii "Prawa przez cały rok". Jak zatrudnić cudzoziemca na podstawie zezwolenia na pracę sezonową? Czym jest umowa o pomocy przy zbiorach?

    Europejskie Porozumienie dotyczące aktywnego starzenia się

    Europejskie Porozumienie podpisane w 2017 r. dotyczy aktywnego starzenia się i podejścia międzypokoleniowego w pracy. Realizując je, w Polsce powstało "Porozumienie strony pracowników oraz strony pracodawców RDS na rzecz aktywnego starzenia". Wypracowano w nim szereg rozwiązań na rzecz aktywnego starzenia się.

    Kiedy zmiana czasu na zimowy w 2021?

    Kiedy jest zmiana czasu na zimowy w 2021 r.? Czy ostatni raz przestawiamy zegarki jesienią? Jak zmiana czasu wpływa na czas pracy w nocy?

    Wypłata wynagrodzenia za pracę w sobotę, niedzielę

    Wypłata wynagrodzenia za pracę to podstawowy obowiązek pracodawcy. Co w przypadku, gdy dzień wypłaty wynagrodzenia wypada w sobotę lub niedzielę?

    Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na 4 falę covid?

    4 fala covid przewidywana jest na jesień 2021 r. Statystyki wskazują na tendencję wzrostową zakażeń. Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na ten trudny czas?

    Weryfikacja szczepień pracowników - projekt

    Weryfikacja szczepień pracowników - trwają prace nad projektem nowych przepisów. Czy pracodawcy będą mogli sprawdzić fakt zaszczepienia się przeciw COVID-19 przez pracowników?