Zwolnienie z obowiązku wykonywania pracy a urlop

Urlop w okresie wypowiedzenia

W świetle art. 167¹ Kodeksu pracy w okresie wypowiedzenia umowy o pracę pracownik zobowiązany jest do wykorzystania przysługującego mu urlopu, jeżeli pracodawca udzieli mu go w tym okresie. W takim przypadku wymiar udzielonego urlopu, z wyłączeniem urlopu zaległego, nie może przekraczać wymiaru wynikającego z przepisów art. 155¹ Kodeksu pracy (urlop proporcjonalny).

Zobacz także: Zatrudnianie i zwalnianie

Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2011 r. (II PK 302/10) udzielenie pracownikowi urlopu wypoczynkowego w okresie wypowiedzenia (art. 167¹ Kodeksu pracy) zależne jest jedynie od woli pracodawcy, a pracownik nie może się jej sprzeciwić.

Warto wspomnieć, że pracownik zobowiązany jest wykorzystać w okresie wypowiedzenia zarówno bieżący, jak i zaległy urlop wypoczynkowy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 września 2005 r., sygn. akt II PK 34/05).

Zobacz: Oto 20 obowiązków pracodawcy na przełomie roku

Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy na mocy porozumienia stron

Jednak strony stosunku pracy mogą wspólnie postanowić, że w okresie wypowiedzenia umowy o pracę pracownik będzie zwolniony z obowiązku świadczenia pracy. Pracodawca i pracownik zawierają wówczas dodatkową umowę. Jeżeli nie wynika z niej obowiązek wykorzystania przez pracownika urlopu wypoczynkowego w okresie nieświadczenia pracy, pracodawca nie może zobowiązać go do wykorzystania urlopu w tym okresie.

Zobacz także: Odpowiedzialność, prawa i obowiązki

Okres wypowiedzenia

Okres wypowiedzenia z art. 167¹ Kodeksu pracy liczy się od złożenia oświadczenia woli o wypowiedzeniu do rozwiązania umowy o pracę, nawet gdyby faktycznie był on dłuższy niż okres wypowiedzenia określony w art. 36 § 1 Kodeksu pracy.

Zobacz: Jak obliczać okresy wypowiedzenia

Pracownik zatrudniony na podstawie powołania

Inaczej jest w przypadku zatrudnienia na podstawie powołania. Według Sądu Najwyższego pracodawca może zobowiązać pracownika zatrudnionego na podstawie powołania, którego odwołał ze stanowiska, do wykorzystania w okresie wypowiedzenia zaległego i proporcjonalnie także bieżącego urlopu wypoczynkowego, mimo że w okresie wypowiedzenia pracownik - zachowując prawo do wynagrodzenia - nie ma obowiązku świadczenia pracy.

Zobacz: Pracownikowi powołanemu nie można obniżyć wynagrodzenia

Jednostronne zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy

Czy w sytuacji jednostronnego zwolnienia pracownika ze świadczenia pracy przez pracodawcę również nie ma obowiązku wykorzystania urlopu wypoczynkowego? Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 marca 2009 r. (II PK 202/08) wypracował stanowisko, że jednostronne, bezpodstawne zwolnienie pracownika z obowiązku wykonywania pracy w okresie trwającego stosunku pracy może być w każdym czasie odwołane przez pracodawcę przez wezwanie pracownika do podjęcia i świadczenia pracy.

W takim przypadku pracownik jest zobowiązany do stawienia się w pracy, a w razie udzielenia mu urlopu wypoczynkowego przez pracodawcę do wykorzystania tego urlopu na zasadach z art. 167¹ Kodeksu pracy.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 Nr 21, poz. 94 z późn. zm.)