Fundusz Pracy to składka często sprawdzana przez kontrole ZUS. Źle oskładkowane wynagrodzenia to m.in. konieczność zapłaty odsetek od zaległych odsetek

• Za kogo naliczany jest Fundusz Pracy?
• Co w przypadku pracy na dwóch lub więcej etatach?
• Fundusz Solidarnościowy (FS)
• Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) – kto podlega?
• Kto opłaca składki na FGŚP?
• Wyłączenia z obowiązku opłacania składek na FGŚP

Za kogo naliczany jest Fundusz Pracy?

Zgodnie z przepisami ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy obejmuje okres podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Składki te są opłacane w trybie oraz na zasadach określonych dla składek na ubezpieczenia społeczne. Obowiązkowi ubezpieczeń emerytalnego i rentowych podlegają w szczególności osoby, które osiągnęły wynagrodzenie minimalne:

• zatrudnione na podstawie umowy o pracę lub stosunku służbowego;
• wykonujące pracę nakładczą;
• wykonujące umowy zlecenia, agencyjne lub inne umowy o świadczenie usług, a także osoby z nimi współpracujące;
• wykonujące pracę podczas odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania;
• pobierające stypendia sportowe;
• otrzymujące określone świadczenia i wynagrodzenia związane z zatrudnieniem w górnictwie;
• będące określonymi kategoriami żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy oraz, w określonych przypadkach, członkowie ich rodzin;
• będące członkami rolniczych spółdzielni produkcyjnych, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych;
• inne osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym lub zaopatrzeniu emerytalnemu, z wyjątkiem m.in. duchownych, rolników objętych ubezpieczeniem społecznym rolników, żołnierzy niezawodowych w służbie czynnej, osób na urlopach wychowawczych, pobierających zasiłek macierzyński lub określone świadczenia opiekuńcze, a także doktorantów pobierających stypendium doktoranckie.

Co w przypadku pracy na dwóch lub więcej etatach?

Jeżeli pracownik jest zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy i z jednego etatu nie osiąga wynagrodzenia w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia, należy uwzględnić przychody uzyskiwane ze wszystkich tytułów podlegania ubezpieczeniom. Jeżeli ich łączna wysokość osiąga co najmniej poziom minimalnego wynagrodzenia, składki na ubezpieczenia społeczne należy opłacać z każdego osiąganego wynagrodzenia. W takim przypadku pracownik powinien złożyć pracodawcy odpowiednie oświadczenie dotyczące pozostałych tytułów do ubezpieczeń.

Składek nie opłacają:

• pracownicy, którzy osiągnęli wiek: 55 lat kobiety, 60 lat mężczyźni
• pracownicy powracający z urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego lub urlopu wychowawczego przez 36 miesięcy począwszy od pierwszego miesiąca po powrocie (dotyczy tylko pracowników w rozumieniu Kodeksu Pracy); urodzenie kolejnego dziecka lub dzieci powoduje powstanie po stronie pracodawcy nowego prawa do zwolnienia z opłacania składek na Fundusz Pracy przez okres kolejnych 36 miesięcy, licząc od dnia powrotu pracownika z urlopu macierzyńskiego.

Jeżeli pracownik łączy korzystanie z urlopu rodzicielskiego lub wychowawczego z wykonywaniem pracy u pracodawcy, który udzielił mu tego urlopu, zwolnienie z obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy nie obejmuje przychodów uzyskiwanych z pracy wykonywanej w trakcie tych urlopów.

Jeżeli oboje rodzice korzystają z urlopów związanych z rodzicielstwem w związku z tym samym dzieckiem, a każde z nich jest zatrudnione u innego pracodawcy, zwolnienie z obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy przysługuje tylko jednemu pracodawcy.

Prawo do zwolnienia nabywa pracodawca, który jako pierwszy udzielił pracownikowi jednego z urlopów związanych z rodzicielstwem, pod warunkiem że nadal zatrudnia tego pracownika. W praktyce najczęściej będzie to pracodawca matki dziecka.

Powrót pracownika - ojca wychowującego dziecko - z urlopu ojcowskiego nie uprawnia pracodawcy do zwolnienia z obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy. Urlop ojcowski jest bowiem odrębnym rodzajem urlopu uregulowanym w Kodeksie pracy i nie jest traktowany na równi z urlopem macierzyńskim.

• pracodawcy i inne jednostki organizacyjne nie opłacają składek na Fundusz Pracy przez 12 miesięcy – począwszy od pierwszego miesiąca po zawarciu umowy o pracę –za zatrudnione osoby, które ukończyły 50 rok życia i w ciągu 30 dni przed zatrudnieniem pozostawały w ewidencji bezrobotnych powiatowego urzędu pracy
• pracownicy, którzy nie ukończyli 30 roku życia, skierowani do pracy przez powiatowe urzędy pracy

Jeżeli osoba bezrobotna, która nie ukończyła 30 lat, zostanie zatrudniona na podstawie umowy o pracę na okres krótszy niż 12 miesięcy, a po jej zakończeniu, bez przerwy, zostanie zawarta kolejna umowa o pracę, zwolnienie z opłacania składek na Fundusz Pracy może być stosowane również przy kolejnej umowie – aż do wykorzystania pełnych 12 miesięcy. Warunkiem jest, aby w dniu zawarcia kolejnej umowy pracownik nadal nie miał ukończonych 30 lat.

Fundusz Solidarnościowy (FS)

Obowiązek opłacania składek na Fundusz Solidarnościowy obowiązuje od 1 stycznia 2019 r. W zakresie składek na FS stosuje się takie same zasady jak w przypadku Funduszu Pracy, co oznacza, że:

• składki opłacają ci sami płatnicy, którzy są zobowiązani do opłacania składek na Fundusz Pracy;
• składki są opłacane za te same osoby;
• składki nalicza się od tej samej podstawy wymiaru;
• obowiązują te same zwolnienia i wyłączenia.

Składki na Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Pracy oblicza się łącznie, jako sumę właściwych stawek procentowych, i wykazuje w jednej kwocie w deklaracji ZUS DRA. Płatnik zobowiązany do opłacania składek na Fundusz Pracy, począwszy od rozliczeń za styczeń 2019 r., opłaca je razem ze składkami na FS w łącznej wysokości 2,45% podstawy ich wymiaru, która w obu przypadkach jest taka sama.

Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) – kto podlega?

Zasady opłacania składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) określa ustawa o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. Za pracownika w rozumieniu tej ustawy uznaje się osobę, która:

• pozostaje w stosunku pracy;
• wykonuje pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą;
• wykonuje pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy dotyczące zlecenia;
• wykonuje pracę zarobkową na innej podstawie niż stosunek pracy na rzecz rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, pod warunkiem że z tego tytułu podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.

Kto opłaca składki na FGŚP?

Składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) opłacają wyłącznie płatnicy, którzy posiadają status pracodawcy w rozumieniu ustawy. Do tej grupy należą:

1. przedsiębiorcy prowadzący działalność wyłącznie na terytorium Polski;
2. przedsiębiorcy prowadzący działalność również w innych państwach UE, EFTA lub w Zjednoczonym Królestwie – w zakresie działalności prowadzonej w Polsce;
3. oddziały banków zagranicznych;
4. oddziały instytucji kredytowych;
5. oddziały zagranicznych zakładów ubezpieczeń;
6. oddziały lub przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych.

Warunek: podmioty te muszą zatrudniać na podstawie polskich przepisów co najmniej jedną osobę fizyczną w związku z działalnością prowadzoną w Polsce. Za przedsiębiorców uznaje się osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, prowadzące działalność gospodarczą.

Wyłączenia z obowiązku opłacania składek na FGŚP

Z obowiązku opłacania składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych zwolnione są m.in.:

• kobiety, które ukończyły 55 lat, oraz mężczyźni po ukończeniu 60 lat – zwolnienie co do zasady obowiązuje od następnego miesiąca po osiągnięciu tego wieku;
• pracownicy powracający z urlopu macierzyńskiego, na warunkach urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego lub wychowawczego;
• pracownicy po 50. roku życia, którzy w ciągu 30 dni przed zatrudnieniem byli zarejestrowani jako bezrobotni;
• pracownicy, którzy nie ukończyli 30. roku życia, skierowani do pracy przez powiatowy urząd pracy.

W przypadku trzech ostatnich grup stosuje się zasady analogiczne jak przy zwolnieniach z opłacania składek na Fundusz Pracy.