Kategorie

Urlopy dla rodziców w 2013 r.

Zenon Waligórski
Jednym z uprawnień rodziców związanych z urodzeniem się dziecka są urlopy. Na razie w 2013 r. obowiązują takie same zasady ich udzielania jak w ubiegłym roku. Przygotowanych jest jednak kilka kolejnych zmian w tym zakresie, np. wprowadzenie wspólnych urlopów rodzicielskich.

Do urlopów przysługujących z tytułu urodzenia dziecka należą: urlop macierzyński, dodatkowy urlop macierzyński, urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego, dodatkowy urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlop ojcowski i urlop wychowawczy.

Urlop macierzyński

Podstawowym i pierwszym z rodzajów urlopów związanych z narodzinami dziecka jest urlop macierzyński.

Pracownicy przysługuje urlop macierzyński w wymiarze:

  • 20 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie,
  • 31 tygodni w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie,
  • 33 tygodni w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie,
  • 35 tygodni w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie,
  • 37 tygodni w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie.
Reklama

Kodeks pracy dopuszcza, aby pracownica, która wykorzystała co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego, zrezygnowała z pozostałej części tego urlopu. Niewykorzystanej części urlopu udziela się wówczas pracownikowi–ojcu wychowującemu dziecko, na jego pisemny wniosek.

Ojciec dziecka ma prawo do urlopu macierzyńskiego w razie poważnych problemów zdrowotnych pracownicy będącej matką dziecka. Po wykorzystaniu przez pracownicę po porodzie urlopu macierzyńskiego w wymiarze 8 tygodni ojcu dziecka przysługuje prawo do części tego urlopu odpowiadającej okresowi, w którym pracownica uprawniona do tego urlopu wymaga opieki szpitalnej ze względu na stan zdrowia uniemożliwiający jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem. Urlop macierzyński pracownicy ulega przerwaniu na okres, w którym korzysta z niego pracownik–ojciec dziecka. W takiej sytuacji łączny wymiar urlopu wykorzystanego przez matkę i ojca dziecka nie może przekroczyć ogólnego wymiaru urlopu macierzyńskiego przewidzianego w Kodeksie pracy.

W razie urodzenia martwego dziecka lub zgonu dziecka przed upływem 8. tygodnia życia pracownicy przysługuje urlop macierzyński w wymiarze 8 tygodni po porodzie, nie krócej jednak niż przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka. Pracownicy, która urodziła wówczas więcej niż jedno dziecko przy jednym porodzie, przysługuje w takim przypadku urlop macierzyński w wymiarze odpowiadającym liczbie dzieci pozostałych przy życiu. Natomiast w razie zgonu dziecka po upływie 8 tygodni życia pracownica zachowuje prawo do urlopu macierzyńskiego przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka. Pracownicy, która urodziła wówczas więcej niż jedno dziecko przy jednym porodzie, przysługuje analogicznie w takim przypadku urlop macierzyński w wymiarze stosownym do liczby dzieci pozostałych przy życiu.

PRZYKŁAD

Mariola S. urodziła bliźniaki, z których jedno urodziło się martwe. Urodzenie jednego żywego dziecka oznacza, że matce przysługuje urlop macierzyński w wymiarze 20 tygodni.

Jeżeli dziecko wymaga opieki szpitalnej, możliwe jest zawieszenie urlopu macierzyńskiego. W takim przypadku pracownica, która wykorzystała po porodzie 8 tygodni urlopu macierzyńskiego, pozostałą część tego urlopu może wykorzystać w terminie późniejszym, tj. po wyjściu dziecka ze szpitala.


W sytuacji gdy matka rezygnuje z wychowywania dziecka i oddaje je innej osobie w celu przysposobienia lub do domu małego dziecka, wówczas nie ma prawa do części urlopu macierzyńskiego przypadającej po dniu oddania dziecka. Urlop tej pracownicy nie może być jednak krótszy niż 8 tygodni.

W razie zgonu pracownicy w czasie urlopu macierzyńskiego pracownikowi–ojcu wychowującemu dziecko przysługuje prawo do niewykorzystanej części tego urlopu.

Dodatkowy urlop macierzyński

Reklama

Oprócz obligatoryjnego urlopu macierzyńskiego pracownica ma prawo do fakultatywnego, tzw. dodatkowego urlopu macierzyńskiego. W przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie wymiar takiego urlopu wynosi do 4 tygodni w 2013 r., a od 1 stycznia 2014 r. – do 6 tygodni.

Z kolei w razie urodzenia więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie wymiar dodatkowego urlopu macierzyńskiego wynosi do 6 tygodni w 2013 r., a od 1 stycznia 2014 r. – do 8 tygodni.

Dodatkowy urlop macierzyński udzielany jest jednorazowo, w wymiarze tygodnia lub jego wielokrotności, bezpośrednio po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego.

Zgodnie z art. 1822 k.p. przepisy dotyczące dodatkowego urlopu macierzyńskiego (czyli art. 1821 k.p.) stosuje się odpowiednio do pracownika–ojca wychowującego dziecko, w przypadku gdy pracownica, po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego, zrezygnowała z pozostałej części tego urlopu, a tę część udzielono pracownikowi– –ojcu wychowującemu dziecko. Także w razie wykorzystania urlopu macierzyńskiego przez pracownicę art. 1821 k.p. stosuje się odpowiednio do pracownika– –ojca wychowującego dziecko. W takim przypadku wskazuje on we wniosku termin zakończenia urlopu macierzyńskiego przez pracownicę.

Urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego

Prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego przysługuje pracownikowi, który przyjął dziecko na wychowanie i wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka lub który przyjął dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej.

Pracownik ma prawo do urlopu w wymiarze:

  • 20 tygodni w przypadku przyjęcia jednego dziecka,
  • 31 tygodni w przypadku jednoczesnego przyjęcia dwojga dzieci,
  • 33 tygodni w przypadku jednoczesnego przyjęcia trojga dzieci,
  • 35 tygodni w przypadku jednoczesnego przyjęcia czworga dzieci,
  • 37 tygodni w przypadku jednoczesnego przyjęcia pięciorga i więcej dzieci

– nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10. roku życia.

Wymiar urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego został ograniczony do 9 tygodni, w sytuacji gdy pracownik przyjął dziecko w wieku do 7. roku życia. Urlop w tym samym wymiarze przysługuje także w razie przyjęcia dziecka w wieku do 10. roku życia, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego.


Dodatkowy urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego

Oprócz prawa do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego pracownikowi przysługuje prawo do dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego. Wymiar tego urlopu w przypadku przyjęcia jednego dziecka wynosi do 4 tygodni w 2013 r., a od 1 stycznia 2014 r. – do 6 tygodni.

W razie jednoczesnego przyjęcia dwóch i więcej dzieci wymiar dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego wynosi do 6 tygodni w 2013 r., a od 1 stycznia 2014 r. – do 8 tygodni.

W przypadku gdy pracownik przyjął dziecko w wieku do 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego do 10. roku życia, wymiar dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego wynosi do 2 tygodni w 2013 r., a od 1 stycznia 2014 r. – do 3 tygodni.

Urlop ojcowski

Pracownik–ojciec wychowujący dziecko ma prawo do urlopu ojcowskiego w wymiarze 2 tygodni, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia. Również pracownik, który przysposabia dziecko, ma prawo do urlopu ojcowskiego w wymiarze 2 tygodni do upływu 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia orzekającego przysposobienie i nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10. roku życia.

Urlop wychowawczy

Prawo do urlopu wychowawczego przysługuje pracownikowi zatrudnionemu co najmniej 6 miesięcy, przy czym do wymaganego okresu zatrudnienia wlicza się poprzednie okresy zatrudnienia. Urlop przysługuje w wymiarze do 3 lat i udzielany jest w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 4. roku życia.

Pracownik, spełniający kryterium okresu zatrudnienia, bez względu na to, czy korzystał z urlopu wychowawczego na dziecko do 4. roku życia, może skorzystać z dodatkowego urlopu wychowawczego w wymiarze do 3 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 18. roku życia, jeżeli z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności dziecko wymaga osobistej opieki pracownika.

Przepisy umożliwiają także rodzicom lub opiekunom dziecka jednoczesne korzystanie z urlopu wychowawczego. Jest to możliwe przez okres nieprzekraczający 3 miesięcy.

Urlop wychowawczy może być wykorzystany najwyżej w 4 częściach.

PRZYKŁAD

Hanna O. zatrudniona od 9 miesięcy w firmie X ma roczne zdrowe dziecko. Urodziła je, będąc osobą bezrobotną. Wystąpiła do pracodawcy z wnioskiem o urlop wychowawczy. Pracodawca udzielił tego urlopu, bowiem pracownica spełnia podstawowe kryteria przewidziane dla prawa skorzystania z urlopu wychowawczego, tj. pozostaje w zatrudnieniu przez okres co najmniej 6 miesięcy, a dziecko nie ukończyło 4. roku życia. Fakt urodzenia dziecka w czasie, gdy pracownica była osobą bezrobotną, nie ma znaczenia.

Warto zaznaczyć, że w 2013 r. planowane są kolejne zmiany dotyczące wprowadzenia urlopów rodzicielskich dla obojga rodziców przez okres jednego roku oraz wydłużenia już obowiązujących urlopów wychowawczych i ojcowskich. Na dzień oddawania tekstu do druku projekty ustaw zmieniających w tym zakresie Kodeks pracy nie zostały jeszcze uchwalone.

Poszerzaj swoją wiedzę, czytając naszą publikację
Karta Nauczyciela. Komentarz (PDF)
Karta Nauczyciela. Komentarz (PDF)
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?