Kategorie

Odpowiedzialność członków zarządu spółki z o.o.

Jakub Kaniewski
Bezskuteczna egzekucja przeciwko spółce z o.o. nie jest jednoznaczna z pozbawieniem możliwości dochodzenia swoich roszczeń. Za zobowiązania spółki odpowiadają wówczas solidarnie z nią członkowie zarządu.

Sytuację tę reguluje wprost art. 299 § 1 Kodeksu spółek handlowych (zwanego dalej k.s.h.). Przepis ten ma charakter subsydiarny - posiłkowy (odpowiedzialność członków zarządu spółki z art. 299 k.s.h. istnieje obok odpowiedzialności samej spółki, dopóki istnieje spółka, nawet będąc w likwidacji, dopóty w pierwszej kolejności sama spółka odpowiada za swoje zobowiązania; wyrok SN z 4 czerwca 1998 r., II CKN 767/97, „Radca prawny” 1999/2/84) i gwarancyjny - chroni interesy wierzycieli spółki i służy każdemu z nich. Gdy egzekucja przeciwko spółce z o.o. okaże się częściowo lub w całości bezskuteczna, wierzyciel ma prawo wystąpić z żądaniem zapłaty wobec każdego zarządu spółki. Zasadę tę potwierdził również Sąd Najwyższy w wyroku z 7 maja 2008 r. (II CSK 461/07, M. Prawn. 2008/12/618).

Przykład

Spółka zaciągnęła w banku kredyt na wypłatę zaległego wynagrodzenia dla pracowników. Nie była go jednak w stanie spłacić w terminie. Bank jako wierzyciel, gdy egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, wystąpił do jednego z 4 członków zarządu, o którym wiedział, że na pewno dysponuje majątkiem wystarczającym na zaspokojenie roszczenia.

Bank miał prawo wybrać sobie jednego z członków zarządu. Nie musiał występować z roszczeniem przeciwko wszystkim członkom zarządu, którzy odpowiadają ze spółką solidarnie. Solidarna odpowiedzialność dłużników polega na tym, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych.

Okolicznością uzasadniającą bezskuteczność egzekucji z majątku spółki może być np.:

• zapis w bilansie lub księgach rachunkowych spółki, z którego wynika brak majątku wystarczającego na zaspokojenie wierzytelności,

• wyjawienie majątku dokonane przez dłużnika w trybie art. 913 i nast. k.p.c., z którego wynika, że spółka nie posiada majątku wystarczającego do zaspokojenia wierzyciela,

• wykazanie, że jedynym majątkiem spółki jest nieruchomość obciążona ponad swą wartość wierzytelnościami korzystającymi z pierwszeństwa zaspokojenia (wyrok SN z 9 czerwca 1937 r., I C 1927/36, OSNC 1938/4/184).

Odpowiedzialność opiera się na zasadzie winy. Wynika z założenia, że w zakresie obowiązków związanych z pełnieniem funkcji w spółce członkowie zarządu powinni dołożyć wszelkich starań, aby spółka nie zaciągnęła zobowiązań, których ciężaru nie jest w stanie udźwignąć. Natomiast jeśli do tego dojdzie, powinni oni podjąć niezbędne działania minimalizujące skutki, z jakimi niewypłacalność spółki wiąże się dla ich wierzycieli.

Wina członków zarządu nie polega tylko na nieumiejętnym prowadzeniu spraw spółki, gdyż ta okoliczność byłaby niezwykle trudna do udowodnienia, lecz na tym, że członek zarządu, znając stan interesów spółki, nie podejmuje działań zmierzających do zapobieżenia pokrzywdzeniu poszczególnych wierzycieli spółki, w szczególności nie występuje z wnioskiem o wszczęcie postępowania upadłościowego w czasie wskazanym przez przepisy ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (DzU nr 60, poz. 535 ze zm.), tak aby z istniejącego jeszcze majątku spółki możliwe było przynajmniej częściowe i proporcjonalne zaspokojenie jej wierzycieli.

Uwolnienie się od odpowiedzialności

Reguła wyrażona w art. 299 § 1 k.s.h. może zostać jednak podważona.

Dopuszcza się możliwość uwolnienia od powyższej odpowiedzialności w 3 okolicznościach:

• jeżeli członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo

• niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nie nastąpiło z winy członka zarządu, albo

• mimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcia postępowania układowego wierzyciel nie poniósł szkody (art. 299 § 2 k.s.h.).


Zobowiązania podatkowe

Uzupełnieniem unormowania kodeksowego jest odpowiedzialność na podstawie przepisów podatkowych. Odpowiednie regulacje w przedmiocie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki znajdują się w ustawie z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (DzU z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.). Za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają również solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu (art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej).

Aby członkowie zarządu mogli być pociągnięci do odpowiedzialności, muszą być spełnione następujące warunki:

• zobowiązanie podatkowe powstało w czasie pełnienia funkcji członka zarządu spółki (wyrok NSA z 6 marca 2003 r., SA/Bd 85/03, POP 2003/4/93),

• egzekucja w stosunku do spółki okazała się bezskuteczna w całości lub części, bezskuteczność egzekucji wymaga formalnego stwierdzenia po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego (wyrok WSA w Olsztynie z 24 marca 2005 r., I SA/Ol 345/04, Zeszyty NSA 2005/1/98),

• członek zarządu nie wykazał, że:

- we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe),

- niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy,

• członek zarządu nie wskazał mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych spółki.

Zaległości z tytułu składek ubezpieczeniowych

Członek zarządu może również ponosić odpowiedzialność za zaległości składkowe: ubezpieczeniowe, na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Odpowiedzialność taka ponoszona jest w sposób analogiczny do odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe, gdyż przepisy ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2007 r. nr 11, poz. 74 ze zm.) w art. 31 i 32 wprost odsyłają do odpowiedniego stosowania art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej.

Zasady tej odpowiedzialności zostały również potwierdzone w orzecznictwie. Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 25 maja 2004 r. (III AUa 1201/03, OSA 2005/1/3), warunkiem takiej odpowiedzialności jest wykazanie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, że egzekucja do całego majątku spółki okazała się bezskuteczna i że zaległości składkowe powstały w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu przez daną osobę, wskazaną jako tę, która powinna odpowiadać za powstałe zaległości oraz że nie zaistniały żadne okoliczności zwalniające ją od tej odpowiedzialności.

Jakub Kaniewski

aplikant adwokacki

Komplet Premium: Faktury (faktury ustrukturyzowane)
Komplet Premium: Faktury (faktury ustrukturyzowane)
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Potrącenie zaległości ZUS z emerytury od 2022 r.

    Potrącenie zaległości składkowych z emerytury, renty i zasiłku będzie możliwe od 2022 r. ZUS odliczy składkę zdrowotną, podatek i należności składkowe nieopłacone w terminie. Do jakiej wysokości?

    Niemcy: niezaszczepieni bez rekompensaty za czas kwarantanny

    Niezaszczepieni nie otrzymają rekompensaty za czas kwarantanny. Nowe przepisy w Niemczech zaczną obowiązywać od 1 listopada 2021 r.

    Praca zdalna a work-life balance

    Praca zdalna a work-life balance - za dużo work i za mało life? Z badania "Candidate Pulse" wynika, ze praca zdalna zachwiała balansem między życiem prywatnym i zawodowym. Pracownicy odczuwają również więcej presji ze strony pracodawców.

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid [VIDEO]

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid? Najpewniej tak, ale na zasadzie dobrowolności. Co to oznacza? Na to i inne pytania odpowiada Stanisław Szwed, wiceminister pracy, polityki społecznej i rodziny.

    Obniżenie wieku emerytalnego jako fatalna decyzja [VIDEO]

    Obniżenie wieku emerytalnego było fatalną decyzją. Ekonomiści negatywnie oceniają niższy i zróżnicowany dla kobiet i mężczyzn wiek emerytalny w Polsce.

    Co pandemia uświadomiła menadżerom? [VIDEO]

    Pandemia a zarządzanie - co kryzys wywołany pandemią uświadomił menadżerom? Okazało się, że kapitał ludzki jest niezwykle ważny. Duże znaczenie ma także zdolność do szybkich zmian.

    Kodeks pracy art. 30

    Kodeks pracy w art. 30 wylicza sposoby rozwiązania umowy o pracę: porozumienie stron, wypowiedzenie, dyscyplinarka i upływ czasu.

    Kontroferta dla pracownika - co to jest?

    Kontroferta dla pracownika - co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy warto przyjąć kontrofertę?

    Jesienna rekrutacja w logistyce - jak zachęcić do pracy w firmie?

    Startuje jesienna rekrutacja w logistyce. Jakich pracowników brakuje? Jak zachęcić do pracy w danej firmie? Co przyciąga pracowników?

    Kontrole PIP na małych budowach 2021 - wyniki

    Kontrole PIP na małych budowach zostały wzmożone w 2021 r. Z danych statystycznych wynika, że to właśnie na małych budowach jest najwięcej wypadków przy pracy. Jakie są wyniki kontroli PIP?

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców przez cały rok

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców nie są sezonowe. Przypomina o tym PIP w kampanii "Prawa przez cały rok". Jak zatrudnić cudzoziemca na podstawie zezwolenia na pracę sezonową? Czym jest umowa o pomocy przy zbiorach?

    Europejskie Porozumienie dotyczące aktywnego starzenia się

    Europejskie Porozumienie podpisane w 2017 r. dotyczy aktywnego starzenia się i podejścia międzypokoleniowego w pracy. Realizując je, w Polsce powstało "Porozumienie strony pracowników oraz strony pracodawców RDS na rzecz aktywnego starzenia". Wypracowano w nim szereg rozwiązań na rzecz aktywnego starzenia się.

    Kiedy zmiana czasu na zimowy w 2021?

    Kiedy jest zmiana czasu na zimowy w 2021 r.? Czy ostatni raz przestawiamy zegarki jesienią? Jak zmiana czasu wpływa na czas pracy w nocy?

    Wypłata wynagrodzenia za pracę w sobotę, niedzielę

    Wypłata wynagrodzenia za pracę to podstawowy obowiązek pracodawcy. Co w przypadku, gdy dzień wypłaty wynagrodzenia wypada w sobotę lub niedzielę?

    Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na 4 falę covid?

    4 fala covid przewidywana jest na jesień 2021 r. Statystyki wskazują na tendencję wzrostową zakażeń. Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na ten trudny czas?

    Weryfikacja szczepień pracowników - projekt

    Weryfikacja szczepień pracowników - trwają prace nad projektem nowych przepisów. Czy pracodawcy będą mogli sprawdzić fakt zaszczepienia się przeciw COVID-19 przez pracowników?

    Umowa o dzieło - ZUS, zgłoszenie

    Umowa o dzieło - zgłoszenie do ZUS jest obowiązkowe od 2021 r. Jaki jest termin na zgłoszenie? Kto musi zgłosić umowę do ZUS?

    Zmiany w ubezpieczeniach społecznych od 18 września 2021 r.

    Najnowsze zmiany w ubezpieczeniach społecznych weszły w życie 18 września 2021 r. Sprawdź, co się zmieni.

    Wypalenie zawodowe podstawą zwolnienia lekarskiego od 2022 r.

    Wypalenie zawodowe od 2022 r. będzie podstawą do otrzymania zwolnienia lekarskiego (l4). Czym jest wypalenie? Jakie są objawy? Jak przeciwdziałać?

    Przeniesienie urlopu na kolejną umowę - wzór porozumienia

    Przeniesienie urlopu wypoczynkowego na kolejną umowę o pracę może nastąpić na mocy porozumienia stron. Jak je prawidłowo sporządzić? Oto wzór porozumienia.

    Ostatnie dni na wniosek o zwolnienie z ZUS!

    Wniosek o zwolnienie z ZUS - sklepiki szkolne i piloci muzealnych wycieczek mają ostatnie dni na ubieganie się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS.

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń - covid

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń została przewidziana w tarczy na czas pandemii COVID-19. Kogo dotyczy? Ile wynosi?

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy - szczepienie

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy z powodu szczepienia - kiedy jest możliwe? Czy szczepienie dziecka uzasadnia zwolnienie od pracy?

    Kobiety najwięcej ucierpiały na pandemii

    Kobiety najwięcej straciły w czasie pandemii. To one częściej były zwalniane. Spadł na nie ciężar opieki nad dziećmi i pracy jednocześnie. Jak wpłynęło to na ich zdrowie?

    Płace rosną, bo firmy walczą o pracowników

    Płace rosną wszędzie. Wszystkie kody PKD odnotowały w sierpniu 2021 r. podwyżki wynagrodzeń. Firmy walczą w ten sposób o pracowników.