Kategorie

Odpowiedzialność członków zarządu spółki z o.o.

Jakub Kaniewski
Bezskuteczna egzekucja przeciwko spółce z o.o. nie jest jednoznaczna z pozbawieniem możliwości dochodzenia swoich roszczeń. Za zobowiązania spółki odpowiadają wówczas solidarnie z nią członkowie zarządu.

Sytuację tę reguluje wprost art. 299 § 1 Kodeksu spółek handlowych (zwanego dalej k.s.h.). Przepis ten ma charakter subsydiarny - posiłkowy (odpowiedzialność członków zarządu spółki z art. 299 k.s.h. istnieje obok odpowiedzialności samej spółki, dopóki istnieje spółka, nawet będąc w likwidacji, dopóty w pierwszej kolejności sama spółka odpowiada za swoje zobowiązania; wyrok SN z 4 czerwca 1998 r., II CKN 767/97, „Radca prawny” 1999/2/84) i gwarancyjny - chroni interesy wierzycieli spółki i służy każdemu z nich. Gdy egzekucja przeciwko spółce z o.o. okaże się częściowo lub w całości bezskuteczna, wierzyciel ma prawo wystąpić z żądaniem zapłaty wobec każdego zarządu spółki. Zasadę tę potwierdził również Sąd Najwyższy w wyroku z 7 maja 2008 r. (II CSK 461/07, M. Prawn. 2008/12/618).

Przykład

Reklama

Spółka zaciągnęła w banku kredyt na wypłatę zaległego wynagrodzenia dla pracowników. Nie była go jednak w stanie spłacić w terminie. Bank jako wierzyciel, gdy egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, wystąpił do jednego z 4 członków zarządu, o którym wiedział, że na pewno dysponuje majątkiem wystarczającym na zaspokojenie roszczenia.

Bank miał prawo wybrać sobie jednego z członków zarządu. Nie musiał występować z roszczeniem przeciwko wszystkim członkom zarządu, którzy odpowiadają ze spółką solidarnie. Solidarna odpowiedzialność dłużników polega na tym, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych.

Okolicznością uzasadniającą bezskuteczność egzekucji z majątku spółki może być np.:

• zapis w bilansie lub księgach rachunkowych spółki, z którego wynika brak majątku wystarczającego na zaspokojenie wierzytelności,

• wyjawienie majątku dokonane przez dłużnika w trybie art. 913 i nast. k.p.c., z którego wynika, że spółka nie posiada majątku wystarczającego do zaspokojenia wierzyciela,

• wykazanie, że jedynym majątkiem spółki jest nieruchomość obciążona ponad swą wartość wierzytelnościami korzystającymi z pierwszeństwa zaspokojenia (wyrok SN z 9 czerwca 1937 r., I C 1927/36, OSNC 1938/4/184).

Reklama

Odpowiedzialność opiera się na zasadzie winy. Wynika z założenia, że w zakresie obowiązków związanych z pełnieniem funkcji w spółce członkowie zarządu powinni dołożyć wszelkich starań, aby spółka nie zaciągnęła zobowiązań, których ciężaru nie jest w stanie udźwignąć. Natomiast jeśli do tego dojdzie, powinni oni podjąć niezbędne działania minimalizujące skutki, z jakimi niewypłacalność spółki wiąże się dla ich wierzycieli.

Wina członków zarządu nie polega tylko na nieumiejętnym prowadzeniu spraw spółki, gdyż ta okoliczność byłaby niezwykle trudna do udowodnienia, lecz na tym, że członek zarządu, znając stan interesów spółki, nie podejmuje działań zmierzających do zapobieżenia pokrzywdzeniu poszczególnych wierzycieli spółki, w szczególności nie występuje z wnioskiem o wszczęcie postępowania upadłościowego w czasie wskazanym przez przepisy ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (DzU nr 60, poz. 535 ze zm.), tak aby z istniejącego jeszcze majątku spółki możliwe było przynajmniej częściowe i proporcjonalne zaspokojenie jej wierzycieli.

Uwolnienie się od odpowiedzialności

Reguła wyrażona w art. 299 § 1 k.s.h. może zostać jednak podważona.

Dopuszcza się możliwość uwolnienia od powyższej odpowiedzialności w 3 okolicznościach:

• jeżeli członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo

• niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nie nastąpiło z winy członka zarządu, albo

• mimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcia postępowania układowego wierzyciel nie poniósł szkody (art. 299 § 2 k.s.h.).


Zobowiązania podatkowe

Uzupełnieniem unormowania kodeksowego jest odpowiedzialność na podstawie przepisów podatkowych. Odpowiednie regulacje w przedmiocie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki znajdują się w ustawie z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (DzU z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.). Za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają również solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu (art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej).

Aby członkowie zarządu mogli być pociągnięci do odpowiedzialności, muszą być spełnione następujące warunki:

• zobowiązanie podatkowe powstało w czasie pełnienia funkcji członka zarządu spółki (wyrok NSA z 6 marca 2003 r., SA/Bd 85/03, POP 2003/4/93),

• egzekucja w stosunku do spółki okazała się bezskuteczna w całości lub części, bezskuteczność egzekucji wymaga formalnego stwierdzenia po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego (wyrok WSA w Olsztynie z 24 marca 2005 r., I SA/Ol 345/04, Zeszyty NSA 2005/1/98),

• członek zarządu nie wykazał, że:

- we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe),

- niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy,

• członek zarządu nie wskazał mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych spółki.

Zaległości z tytułu składek ubezpieczeniowych

Członek zarządu może również ponosić odpowiedzialność za zaległości składkowe: ubezpieczeniowe, na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Odpowiedzialność taka ponoszona jest w sposób analogiczny do odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe, gdyż przepisy ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2007 r. nr 11, poz. 74 ze zm.) w art. 31 i 32 wprost odsyłają do odpowiedniego stosowania art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej.

Zasady tej odpowiedzialności zostały również potwierdzone w orzecznictwie. Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 25 maja 2004 r. (III AUa 1201/03, OSA 2005/1/3), warunkiem takiej odpowiedzialności jest wykazanie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, że egzekucja do całego majątku spółki okazała się bezskuteczna i że zaległości składkowe powstały w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu przez daną osobę, wskazaną jako tę, która powinna odpowiadać za powstałe zaległości oraz że nie zaistniały żadne okoliczności zwalniające ją od tej odpowiedzialności.

Jakub Kaniewski

aplikant adwokacki

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry

    Czy postojowe to pomoc publiczna?

    Postojowe z ZUS - czy to jest pomoc publiczna? Odpowiedź znajduje się w art. 15zzzh ust 1 ustawy covidowej.

    Zarobki studentów w 2021 r. [RAPORT]

    Zarobki studentów w 2021 r. zmalały. Ile zarabiają studenci w czasie pandemii? Jakie mają problemy?

    Kogo pracodawca powinien zapisać do PPK?

    PPK - kogo pracodawca powinien zapisać? 10 maja 2021 r. mija termin na zawarcie umowy o prowadzenie PPK. To już ostatni etap wdrażania PPK.

    Jak wybrać system kadrowo-płacowy?

    System kadrowo-płacowy powinien być dostosowany do działalności firmy. Jak wybrać? Oto garść użytecznych wskazówek.

    O co chodzi z tym kapitałem początkowym?

    Kapitał początkowy ma wpływ na wysokość emerytury. Jak to się dzieje? O co w tym wszystkim chodzi?

    Kodeks pracy 2021 a praca zdalna - zmiany

    Kodeks pracy w 2021 r. czekają zmiany. Znajdzie się w nim praca zdalna. Co się zmieni?

    Dodatkowy zasiłek opiekuńczy przedłużony do 23 maja 2021 r.

    Dodatkowy zasiłek opiekuńczy będzie przedłużony do 23 maja 2021 r. Kiedy przysługuje?

    Niedziela handlowa - maj 2021

    Niedziela handlowa - maj 2021 r. ma aż 5 niedziel. Czy 2 maja, 9 maja, 16 maja, 23 maja lub 30 maja jest niedziela handlowa? Czy dzisiaj/jutro jest niedziela handlowa?

    Wynagrodzenia wypłacane "pod stołem" [RAPORT]

    Wynagrodzenia wypłacane "pod stołem" - ile wynagrodzeń w Polsce wypłacanych jest na czarno? Jakie są skutki takiego procederu?

    Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi [PORADNIK]

    Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi czyli szybka droga do legalizacji zatrudnienia w Polsce dla obywateli sześciu państw. Jak krok po kroku zatrudnić na podstawie oświadczenia?

    Wsparcie z urzędu pracy dla osoby niepełnosprawnej

    Wsparcie z urzędu pracy - z jakich usług i instrumentów pomocy może skorzystać osoba niepełnosprawna?

    Praca zdalna a rozwój pracownika

    Rozwój pracownika podczas pracy zdalnej - jak go zaplanować? Czy można zdalnie ocenić wydajność pracy i ryzyko odejścia pracownika?

    Szczepienia w zakładach pracy - jakie zasady?

    Szczepienia w zakładach pracy - zapisy ruszyły 4 maja 2021 r. Jakie są zasady organizowania szczepień przez pracodawców?

    Kampania "niezwalniam.pl"

    Kampania "niezwalniam.pl" została zainicjowana przez Polish Supply Management Leaders. Celem Kampanii jest promocja formuły elastycznego zarządzania kapitałem ludzkim oparta na wspieraniu długoterminowych relacji pracownik – pracodawca, która koncentruje się na zatrudnianiu pracowników na umowie o pracę. Infor.pl dołącza do partnerów medialnych kampanii.

    Można składać wnioski o zwolnienie z ZUS i postojowe z Tarczy 9.0

    Wnioski o zwolnienie z ZUS i postojowe z Tarczy 9.0 można składać od 4 maja 2021 r. Dla kogo przewidziano wsparcie z ZUS? Do kiedy można składać wnioski?

    Szczepienia w pracy przeciwko COVID - jak się zapisać?

    Szczepienia w pracy przeciwko COVID-19 - dla kogo? Jaka szczepionka będzie udostępniana? Kiedy zaczną się szczepienia w zakładach pracy? Jak się zapisać?

    Bezrobocie w Polsce najniższe w UE - marzec 2021 r.

    Bezrobocie w Polsce jest najniższe w całej UE. Potwierdzają to statystyki Eurostatu z marca 2021 r. Sprawdź, ile bezrobocie wynosi w poszczególnych państwach UE.

    Najczęstsze przyczyny zwolnień lekarskich w 2020 r. [RAPORT]

    Przyczyny zwolnień lekarskich w 2020 r. dotyczyły częściej niż zwykle zaburzeń psychicznych. Poznaj wyniki raportu ZUS.

    Ubezpieczenie zdrowotne dla wszystkich?

    Ubezpieczenie zdrowotne będzie dla wszystkich? Planowane jest zapewnienie ubezpieczenia zdrowotnego także bez rejestracji w urzędzie pracy. Od kiedy?

    Wyzwania w zarządzaniu ludźmi w czasie pandemii

    Zarządzanie w czasie pandemii - jakie wyzwania stoją przed liderami? Czego im brakuje? Jak oceniają efektywność pracowników?

    Zwolnienie pracownika a naruszenie dóbr osobistych

    Zwolnienie pracownika - pracodawco, uważaj, aby nie naruszyć jego dóbr osobistych! Sprawdź, czego należy unikać przy zwolnieniu.

    Kadry i płace w maju 2021 - terminy

    Kadry i płace w maju 2021 r. - jakie są terminy obowiązków, o których trzeba pamiętać? Ile wynosi wymiar czasu pracy i dodatek za pracę w nocy?

    Maj 2021 – godziny pracy, dni wolne

    Maj 2021 – godziny pracy i dni wolne czyli jaki jest wymiar czasu pracy. Kalendarz maja w 2021 r. zawiera aż 3 święta ustawowo wolne od pracy.

    Powołanie, wybór, mianowanie jako podstawa zatrudnienia

    Powołanie, wybór i mianowanie to podstawy zatrudnienia z Kodeksu pracy. Wszystkie skutkują nawiązaniem stosunku pracy. Kogo zatrudnia się na podstawie powołania, wyboru i mianowania?

    Święto Pracy - 1 maja 2021 r.

    Święto Pracy przypada na dzień 1 maja każdego roku. Jest to ogólnoświatowe święto, które ustanowiono 132 lata temu. Jakie wydarzenia upamiętnia Święto Pracy?