Kategorie

Ułatwianie pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych

Katarzyna Wrońska-Zblewska
Obowiązkiem pracodawcy jest ułatwianie pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Nie oznacza to jednak, że pracownik może domagać się organizacji i finansowania kształcenia.
Reklama

Przepisy Kodeksu pracy nie precyzują, jakie kwalifikacje potrzebne są do zajmowania określonego stanowiska. Artykuł 102 k.p. stanowi, że kwalifikacje zawodowe pracowników wymagane do wykonywania pracy określonego rodzaju lub na określonym stanowisku mogą być ustalane w wewnątrzzakładowych źródłach prawa pracy, takich jak układ zbiorowy pracy czy regulamin, w takim zakresie, w jakim nie regulują powyższej kwestii przepisy szczególne.

Zasadniczo więc ustawodawca dał pracodawcom pewien margines swobody w tym zakresie, pozostawiając kwestie związane z organizacją stanowisk pracy oraz określeniem kwalifikacji niezbędnych do ich zajmowania w gestii pracodawcy. Jednak nie oznacza to, że swoboda pracodawcy jest nieograniczona. Ograniczenia w tym zakresie dotyczą m.in. pracowników tzw. sfery budżetowej oraz osób wykonujących zawody powszechnie uznawane, a zawody zaufania publicznego, np. lekarz, pielęgniarka, sędzia, nauczyciel, gdzie kwalifikacje niezbędne do zajmowania określonego stanowiska określają przepisy szczególne.

Niezbędne kwalifikacje

Określając kwalifikacje niezbędne do zajmowania określonego stanowiska lub wykonywania określonej pracy, pracodawca powinien pamiętać, że pojęcie kwalifikacji należy rozumieć szerzej, nie ograniczając się jedynie do samego wykształcenia pracownika. Jak wynika z wyroku Sądu Najwyższego z 4 października 2000 r. (I PKN 61/00, Pr. Pracy 2001/5/33), przez pojęcie „kwalifikacje” należy rozumieć nie tylko przygotowanie zawodowe pracownika, a więc jego formalne wykształcenie, zdobyte doświadczenie zawodowe i potrzebne umiejętności, ale również właściwości psychofizyczne pracownika, predyspozycje psychiczne oraz zdolności do wykonywania określonych czynności z punktu widzenia zdrowia fizycznego. W praktyce posiadanie kwalifikacji to zespół cech i umiejętności koniecznych do wykonywania pracy.

Obowiązek podnoszenia kwalifikacji

Zazwyczaj zatrudniany na konkretnym stanowisku pracownik posiada wymagane do jego zajmowania umiejętności i kwalifikacje. Jednak nie oznacza to, że od tego momentu zostaje zwolniony z powinności dalszego doskonalenia zawodowego i dokształcania. Nierzadko zdarza się, że aby móc właściwie wykonywać powierzane obowiązki, musi przejść dodatkowe szkolenia, kursy lub nawet zdobyć określone umiejętności we własnym zakresie. Oprócz obowiązkowego szkolenia bhp pracodawcy organizują dla swoich pracowników różne szkolenia, kursy, wykłady pomagające im przyswoić niezbędną wiedzę, poznać zasady i przepisy regulujące sposób wykonywania pracy na danym stanowisku, zapoznać się z oferowanymi przez pracodawcę produktami lub usługami, obowiązującymi w firmie zasadami obsługi klienta lub wdrożoną polityką jakości.

WAŻNE!

Udział w szkoleniach ściśle związanych z wykonywaną pracą w większości przypadków jest obowiązkowy i odbywa się na polecenie pracodawcy.


Reklama

Jednak nie zawsze dokształcanie i podnoszenie kwalifikacji wiąże się z przymusem i władczymi kompetencjami pracodawcy. Nierzadko zdarza się, że pracownicy z własnej inicjatywy i z własnej woli uczestniczą w różnego rodzaju kursach i szkoleniach. Dokształcający się pracownik może liczyć w tym zakresie na pomoc ze strony pracodawcy, która musi polegać przynajmniej na tym, że nie utrudnia on kształcenia.

Jeden z podstawowych obowiązków pracodawcy, jakim jest ułatwianie pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych (art. 94 pkt 6 k.p.), wbrew powszechnemu przekonaniu nie polega na zobowiązaniu pracodawcy do organizowania i ponoszenia kosztów kształcenia pracowników. Za takim rozumieniem niniejszego obowiązku opowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z 25 maja 2000 r. (I PKN 657/99, OSNP 2001/22/660). W uzasadnieniu wyroku sąd podkreślił, że pracodawca nie ma obowiązku szkolenia pracowników, lecz ma ułatwiać im podnoszenie kwalifikacji zawodowych, jeżeli oni sami chcą te kwalifikacje podnosić.

Podniesienie kwalifikacji a awans i podwyżka

Posiadane przez pracownika kwalifikacje są nie tylko warunkiem zatrudnienia na określonym stanowisku pracy lub w danym zawodzie, lecz także jednym z kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia za pracę. Wysokość wynagrodzenia za pracę przyznanego konkretnemu pracownikowi powinna z jednej strony odpowiadać rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonaniu, z drugiej zaś strony powinna uwzględniać ilość i jakość świadczonej pracy (art. 78 § 1 k.p.).

W tym celu zasady ustalania wysokości wynagrodzenia, przyznawania innych (dodatkowych) składników wynagrodzenia, jeżeli zostały przewidziane z tytułu wykonywania określonej pracy, a także reguły ich wypłaty powinny określać przepisy wewnątrzzakładowe, np. regulamin wynagradzania, układ zbiorowy pracy (art. 78 § 2 k.p.). Reguły ustalania i przyznawania poszczególnych składników wynagrodzenia zawierają również przepisy szczególne, np. przepisy płacowe dla pracowników sfery budżetowej zawarte w poszczególnych rozporządzeniach wykonawczych.

Wprawdzie Kodeks pracy nie reguluje skutków podnoszenia kwalifikacji zawodowych pracowników, pozostawiając w tym zakresie swobodę pracodawcy, ale w praktyce podnoszenie kwalifikacji zyskuje aprobatę u pracodawcy.

WAŻNE!

Mimo że pracodawca nie jest zobowiązany do obligatoryjnego nagradzania lub awansowania dokształcającego się pracownika, to jednak podniesienie kwalifikacji powinno wiązać się z dodatkowymi gratyfikacjami i być uwzględniane przy typowaniu pracowników do awansu.

Pracodawca, który chce zmotywować swoich pracowników do podnoszenia kwalifikacji zawodowych, powinien rozważyć wprowadzenie do systemu wynagrodzeń obowiązującego w zakładzie pracy różnego rodzaju gratyfikacji przyznawanych za chęć podnoszenia kwalifikacji, wykorzystywanie zdobytej wiedzy i umiejętności oraz chęć dzielenia się nimi z pozostałymi pracownikami.

Na przykład regulamin wynagradzania może uzależniać przyznanie pracownikowi nagrody pieniężnej od ukończenia szkolenia. W regulaminie może także znaleźć się zapis, że pracownik, który ukończył kurs języków obcych i okazał zaświadczenie o zdanym egzaminie lub świadectwo ukończenia kursu, będzie otrzymywał stały dodatek do wynagrodzenia z tego tytułu.

Katarzyna Wrońska-Zblewska

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?