Kategorie

Podnoszenie kwalifikacji zawodowych pracownika

Donata Hermann-Marciniak
Specjalistka z zakresu Prawa Pracy. Absolwentka Studiów Podyplomowych Kadry i Płace na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego.
Podnoszenie kwalifikacji zawodowych pracownika
Podnoszenie kwalifikacji zawodowych pracownika
Kodeks pracy wyraźnie nakłada na pracodawcę obowiązek ułatwiania pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Nie precyzuje jednak w jaki sposób ma się to odbywać w praktyce; jak często pracodawca powinien kierować pracowników na szkolenia, kursy i czy powinien wyrażać zgodę na uczestnictwo w każdym szkoleniu, kursie, w którym pracownik zechce wziąć udział.

Pracodawca jest obowiązany ułatwiać pracownikom podnoszenie kwalifikacji zawodowych. Ponadto jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy wskazanych w Kodeksie pracy jest właśnie ułatwianie pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych.

Ciążący na pracodawcy obowiązek ułatwiania pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych nie oznacza konieczności wyrażania zgody na wszelkie kursy, szkolenia czy konferencje, w których pracownik chciałby uczestniczyć. To pracodawca decyduje w jaki sposób będzie ułatwiał pracownikom podnoszenie kwalifikacji zawodowych.

Zgodnie z art. 103 (1) Kodeksu pracy, przez podnoszenie kwalifikacji zawodowych rozumie się zdobywanie lub uzupełnianie wiedzy lub umiejętności przez pracownika, z inicjatywy pracodawcy albo za jego zgodą.

Rekomendowany produkt: Kodeks pracy 2016 z komentarzem + poradnik w prezencie

Pracodawca może zobowiązać pracownika do podniesienia kwalifikacji zawodowych niezbędnych do wykonywania pracy na danym stanowisku pracy poprzez skierowanie go na kurs lub szkolenie. Pracownik powinien potraktować takie skierowanie jako polecenie służbowe. Pracownik powinien brać udział w szkoleniach proponowanych czy organizowanych przez pracodawcę.

Oczywiście, podnoszenie kwalifikacji zawodowych może nastąpić bezpośrednio na wniosek pracownika, za zgodą pracodawcy. Jednak w tej sytuacji podnoszenie kwalifikacji zawodowych powinno być ściśle związane z rodzajem wykonywanej przez pracownika pracy i mieć bezpośredni związek z rodzajem zajmowanego stanowiska. W sytuacji, w której pracownik zgłasza chęć udziału w szkoleniu niezwiązanym z wykonywaną przez niego pracą, pracodawca ma prawo nie wyrazić zgody na jego udział w tym szkoleniu.

Zobacz: Umowa o podnoszenie kwalifikacji zawodowych - wzór umowy

Przepisy Kodeksu pracy nie definiują pojęcia „za zgodą pracodawcy”, zatem zgodnie z art. 60 Kodeksu Cywilnego, w związku z art. 300 Kodeksu pracy, wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnią jego wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej (oświadczenie woli). Niebudzącą wątpliwości formą wyrażenia zgody pracodawcy na podnoszenie kwalifikacji zawodowych pracownika jest podpisanie przez strony, umowy o podnoszenie kwalifikacji zawodowych.

Pracownicy często korzystają z dodatkowych form kształcenia bez zgody pracodawcy lub bez informowania pracodawcy o fakcie rozpoczęcia np. kursu dokształcającego. Nie ma żadnych przeszkód aby pracownicy chcący rozwijać swoje umiejętności poprzez udział w szkoleniach czy kursach poświęcali swój czas wolny od pracy na udział w różnych formach kształcenia. Należy jednak pamiętać, że w takim przypadku, pracownicy nie mogą domagać się od pracodawcy dodatkowych uprawnień z tym związanych. Pracodawca może ale nie musi np. udzielić pracownikom urlopu szkoleniowego.

Umowa o podnoszenie kwalifikacji zawodowych

Wzajemne prawa i obowiązki stron zawartego stosunku pracy mogą zostać uregulowanie w umowie o podnoszenie kwalifikacji zawodowych.

Umowa ta musi mieć formę pisemną i powinna zawierać w swej treści najważniejsze regulacje określające prawa i obowiązki zarówno pracownika jak i pracodawcy w zakresie kształcenia pracownika.

Umowa ta powinna być zawarta jeszcze przed rozpoczęciem podnoszenia kwalifikacji zawodowych przez pracownika. Natomiast jeśli pracodawca nie chce zobowiązywać pracownika do pozostawania w zatrudnieniu po zakończeniu nauki, to zawarcie takiej umowy nie jest konieczne.

Jednak postanowienia umowy nie mogą być mniej korzystne dla pracownika niż przepisy Kodeksu pracy.

Polecamy: PIT-y 2015 (książka + CD)

Uprawnienia pracownika

Pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe przysługują:

- płatny urlop szkoleniowy,

- płatne zwolnienie z całości lub części dnia pracy, na czas niezbędny by punktualnie przybyć na zajęcia oraz na czas ich trwania.

Trudności i wielu wątpliwości przysparza zdefiniowanie pojęcia czasu niezbędnego do tego aby pracownik mógł punktualnie przybyć na zajęcia. Warto tę kwestię doprecyzować w regulaminy pracy i wskazać np. maksymalny czas zwolnienia z części dnia pracy, w przypadku podnoszenia kwalifikacji zawodowych w granicach administracyjnych miasta, w którym znajduje się siedziba pracodawcy lub poza tymi granicami.

Pracownik powinien przedłożyć pracodawcy szczegółowy harmonogram szkoleń, zjazdów, spotkań w ramach podnoszenia kwalifikacji zawodowych tak aby pracodawca wiedział, w które dni powinien udzielić pracownikowi zwolnienia z całości lub części dnia pracy.

Urlop szkoleniowy

Urlop szkoleniowy udzielany jest w konkretnych przypadkach, wymienionych w art. 103 (2) Kodeksu pracy.

Urlop szkoleniowego udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, co oznacza, że urlop ten nie będzie przysługiwał gdy podnoszenie kwalifikacji zawodowych odbywa się w czasie wolnym od pracy, np. w weekendy.

Pracownikowi przysługuje:

- 6 dni dla pracownika przystępującego do egzaminów eksternistycznych, które umożliwiają uzyskanie świadectwa ukończenia szkoły podstawowej, gimnazjum i liceum ogólnokształcącego lub szkoły artystycznej,

- 6 dni dla pracownika przystępującego do egzaminu maturalnego,

- 6 dni dla pracownika przystępującego do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe, który został przewidziany w przypadku ukończenia trzyletniej zasadniczej szkoły zawodowej, czteroletniego technikum, szkoły policealnej,

- 21 dni w ostatnim roku studiów na przygotowanie pracy dyplomowej oraz przygotowanie się i przystąpienie do egzaminu dyplomowego. Ostatni rok studiów i przystąpienie do egzaminu dyplomowego oznacza zakończenie nauki na studiach wyższych. Zgodnie z Ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym, studia wyższe to studia pierwszego stopnia, tzw. licencjat, studia drugiego stopnia czyli studia magisterskie lub jednolite studia magisterskie.

Zobacz serwis: Obowiązki pracownika i pracodawcy

Urlop szkoleniowy nie przysługuje w przypadku kształcenia w ramach studiów podyplomowych, gdyż studia podyplomowe nie są one zaliczane do studiów wyższych.

Artykuł 103(5) Kodeksu pracy przewiduje, że pracownik podnoszący kwalifikacje zawodowe, który bez uzasadnionych przyczyn nie podejmie podnoszenia kwalifikacji zawodowych albo przerwie podnoszenie tych kwalifikacji, z którym pracodawca rozwiąże stosunek pracy bez wypowiedzenia z jego winy, w trakcie podnoszenia kwalifikacji zawodowych lub po jego ukończeniu w terminie określonym w umowie szkoleniowej, nie dłuższym niż 3 lata, a także pracownik, który w czasie określonym w umowie rozwiąże stosunek pracy za wypowiedzeniem, jest obowiązany do zwrotu kosztów poniesionych przez pracodawcę na ten cel z tytułu dodatkowych świadczeń, w wysokości proporcjonalnej do okresu zatrudnienia po ukończeniu podnoszenia kwalifikacji zawodowych lub okresu zatrudnienia w czasie ich podnoszenia.

Z obowiązku zwrotu ww. kosztów zwolnieni są tylko Ci pracownicy, którzy rozwiążą umowę na podstawie art. 55 Kodeksu pracy lub art. 94 (3) Kodeksu pracy. Zwolnienie pracownika od zwrotu kosztów dotyczy zatem pracowników, którzy rozwiązują stosunek pracy w trybie natychmiastowym ze względu na stwierdzony orzeczeniem lekarskim szkodliwy wpływ pracy na ich zdrowie i brak propozycji innej pracy, odpowiedniej ze względu na stan zdrowia oraz w sytuacji, gdy przyczyną zwolnienia z pracy jest ciężkie naruszenie przez pracodawcę podstawowych obowiązków wobec pracownika (art. 55 k.p.), a także przyczyn związanych z mobbingiem (art. 94 (3)).

Inne świadczenia

Pracodawca może przyznać pracownikom podnoszącym kwalifikacje zawodowe również inne świadczenia, np. pokryć opłaty za kształcenie, czyli po prostu zapłacić za kurs, szkolenie lub studia podyplomowe, za przejazd, podręczniki a nawet zakwaterowanie.

Wymienione świadczenia stanowią katalog otwarty, zatem pracodawca jeśli taka jest jego wola, może sfinansować również inne świadczenia związane z dokształcaniem pracownika. Pracodawca może udzielić pracownikowi dodatkowych świadczeń jeśli są one związane z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych pracownika.

Kwestię udziału pracodawcy w pokrywaniu kosztów szkoleń pracowników należy uzgodnić w porozumieniu z pracodawcą, który może dowolnie decydować o wysokości dofinansowania danej formy kształcenia. Pracodawca może pokryć 100% kosztów kursu, ale również może wyrazić zgodę na pokrycie jedynie 50% tej kwoty lub w ogóle nie wyrazić zgody na dofinansowanie.

Podstawa prawna:

Zadaj pytanie na naszym FORUM!

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.

    Składka zdrowotna 2022 - Nowy Ład

    Składka zdrowotna w 2022 r. - jaką składkę wprowadza Nowy Ład? O ile wzrośnie składka na ubezpieczenie zdrowotne w 2022 r.?

    Wyższe wynagrodzenie młodocianych od 1 września 2021 r.

    Wyższe wynagrodzenie młodocianych pracowników przysługuje od 1 września 2021 r. Jakie są minimalne stawki?

    Odpis na ZFŚS 2022

    Odpis na ZFŚS w 2022 r. - jak zmienia się podstawa odpisu? O ile wzrośnie odpis podstawowy na ZFŚS w 2022 r.?

    Zatrudnienie Ukraińca na umowę zlecenie

    Zatrudnienie Ukraińca na umowę zlecenie - jakie są wady i zalety? Jakie dokumenty są wymagane? Jakie są rodzaje zezwoleń? Jak zatrudnić Ukraińca?

    Wzrost wypadków przy pracy a 100% wzrost składek ZUS

    Wypadki przy pracy mają wpływ na wysokość składek ZUS. Czy powrót do firm i wzrost liczby wypadków spowoduje 100% wzrost składek na ubezpieczenia społeczne?

    Cudzoziemcy z Rosji, Kazachstanu i Turkmenistanu w Polsce

    Cudzoziemcy z Rosji, Kazachstanu i Turkmenistanu mogą wspomóc rynek pracy w Polsce. Ich liczba rośnie. Warto skupić się na zatrzymaniu zagranicznych studentów.

    Automatyzacja HR a redukcja kosztów

    Automatyzacja HR znacząco wpływa na redukcję kosztów. Rozwiązania technologiczne pozwalają na optymalizację wydatków, dzięki czemu pracodawcy, gdy szukają sposobów na cięcia – nie muszą rezygnować ze swoich pracowników.

    Zarobki lekarzy, dentystów, pielęgniarek [ANALIZA]

    Zarobki lekarzy, dentystów, pielęgniarek, diagnostów laboratoryjnych, położnych, fizjoterapeutów - ile zarabiają medycy? Jak wiek i płeć wpływa na wysokość wynagrodzenia?

    Emerytury 2022 - bez podatku

    Emerytury w 2022 r. będą wyższe. Od 1 stycznia wchodzi w życie emerytura bez podatku z Polskiego Ładu. Ile emeryci zyskają w 2022 r.?

    Wrzesień 2021 - godziny pracy, dni wolne od pracy

    Wrzesień w 2021 r. - godziny pracy i dni wolne od pracy czyli jaki jest wymiar czasu pracy. Czy kalendarz września przewiduje święto w innym dniu niż niedziela?

    Problem ze znalezieniem pracowników

    Znalezienie odpowiednich pracowników to obecnie duży problem pracodawców. Jak go rozwiązać?