Czy pracownik powinien odpracować prywatne wyjścia w godzinach pracy?

Czas zwolnienia od pracy w celu załatwienia prywatnej sprawy może być odpracowany przez pracownika, ale w taki sposób, aby nie doszło do przekroczenia normy dobowej czy średniotygodniowej. W razie przekroczenia obowiązujących norm czasu pracy pracownikowi należy wypłacić wynagrodzenie wraz z odpowiednim dodatkiem.

Zagadnienia związanie zarówno ze zwolnieniem pracownika od pracy w celu załatwienia sprawy prywatnej, jak też odpracowania tego zwolnienia nie są uregulowane przepisami Kodeksu pracy. Sprawy te ustawodawca pozostawił do decyzji pracodawcy.

Zdarza się, że pracownik chciałby, czy musi skorzystać ze zwolnienia w celu załatwienia rozmaitych spraw urzędowych, odbycia badań lekarskich itp., które nie mogą zostać załatwione poza godzinami pracy. Może oczywiście skorzystać z urlopu wypoczynkowego lub bezpłatnego. Jednak są sytuacje, że korzystanie z urlopu wypoczynkowego czy bezpłatnego w sytuacji kilkunastominutowych wyjść jest niecelowe.

Zwalniając pracownika od pracy w celu załatwienia przez niego prywatnej sprawy, na przykład wizyty u lekarza, pracodawca nie wlicza czasu tego zwolnienia do czasu pracy. W tym okresie bowiem pracownik nie pozostaje w dyspozycji pracodawcy. Pracodawca może zwolnić pracownika pod warunkiem odpracowania czasu zwolnienia. Należy jednak pamiętać, że zobowiązując pracownika do odpracowania zwolnienia, nie może to spowodować przekroczenia obowiązujących pracownika norm czasu pracy. Jeżeli przy odpracowywaniu czasu zwolnienia miałoby dojść do przekroczenia normy dobowej lub średniotygodniowej, wówczas czas zwolnienia należy traktować jako czas nieobecności usprawiedliwionej, ale niepłatnej.

Przepisy prawa pracy nie przewidują żadnych ograniczeń przy udzielaniu takich zwolnień. Przykładowy katalog takich zwolnień, udzielanych na prośbę pracownika oraz ich udzielania (np. termin złożenia wniosku, jego forma, treść, określenie osoby udzielającej zwolnienia itp.) można określić w regulaminie pracy.

Jednak za czas nieobecności pracownika w pracy nie będzie on miał prawa do wynagrodzenia, ponieważ wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną (art. 80 k.p.). W przepisach wewnątrzzakładowych pracodawcy mogą wprowadzić zasadę odpracowania zwolnień udzielanych na wniosek pracownika.