Kategorie

Postanowienia umowy o pracę – nieprawidłowe klauzule

Błędne zapisy w umowie o pracę mogą spowodować poważne konsekwencje dla pracodawcy, jeżeli będzie chciał je zastosować. W niektórych przypadkach, np. w umowach o zakazie konkurencji, mogą one unieważnić całą umowę.

Do najczęstszych błędów pojawiających się w umowach o pracę należy zaliczyć nieprawidłowe ustalanie systemu czasu pracy.

Nienormowany czas pracy

Zdarza się, że w umowie o pracę zawarty jest zapis: „pracownik jest zatrudniony w nienormowanym czasie pracy” albo „czas pracy pracownika jest nienormowany”.

Klauzula taka jest nieprawidłowa – wszystkie osoby zatrudnione w ramach stosunku pracy obowiązują normy czasu pracy. Podstawowe normy czasu pracy wynikają z art. 129 i nast. k.p.

Ponieważ pracownikom zatrudnionym w systemie zadaniowego czasu pracy nie ewidencjonuje się godzin pracy, a pracownikom zarządzającym w imieniu pracodawcy zakładem pracy oraz kierownikom wyodrębnionych komórek organizacyjnych (wydziałów, zespołów, brygad, oddziałów itp.) wolno – w razie konieczności – pracować w godzinach nadliczbowych bez wynagrodzenia i dodatku, pracodawcy popełniają błąd, uważając, że mogą im wpisać do umowy o pracę nienormowany czas pracy.

Do tych pracowników również stosuje się normy czasu pracy, a więc:

  • osobom zatrudnionym w systemie zadaniowym nie można planować zadań w wymiarze przekraczającym normy czasu pracy,
  • pracownicy zarządzający i kierownicy wyodrębnionych komórek powinni w razie potrzeby wykonywać zadania służbowe poza godzinami pracy, jednakże w przypadku kierowników wyodrębnionych komórek organizacyjnych (tzw. kierowników średniego szczebla) praca w godzinach nadliczbowych przypadających w niedzielę i święto powinna być zrekompensowana dniem wolnym lub zapłatą wynagrodzenia za pracę razem z dodatkiem za nadgodziny.
Reklama

Należy wspomnieć, że powodowane względami organizacyjnymi stałe wykonywanie pracy ponad normę czasu pracy przez pracownika zajmującego stanowisko kierownicze nie pozbawia go prawa do dodatkowego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych (wyrok SN z 14 grudnia 2004 r., II PK 106/04).

W efekcie klauzula tego typu jest w ogóle zbędna. Zapis dotyczący obowiązującego pracownika systemu czasu pracy (w tym także zadaniowego czasu pracy) powinien znaleźć się w układzie zbiorowym pracy, regulaminie pracy, a jeśli pracodawca zatrudnia niewielu pracowników i nie ma obowiązku tworzenia regulaminu pracy – w obwieszczeniu (art. 150 k.p.).


Błędne zapisy w umowie o zakazie konkurencji

Brak określenia w umowie o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy prawa do wynagrodzenia jest nieprawidłowe. Taka umowa jest zawsze odpłatna.

Reklama

Kodeks pracy wyraźnie wskazuje, że w umowie o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy określa się nie tylko jej zakres merytoryczny (czyli co strony rozumieją przez pojęcie działalność konkurencyjna, od jakich zachowań i czynności prawnych pracownik ma się powstrzymywać w okresie obowiązywania zakazu konkurencji), ale także okres obowiązywania tego zakazu konkurencji oraz wysokość odszkodowania należnego pracownikowi od pracodawcy.

Oznacza to, że w razie nieuzgodnienia przez strony w umowie o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy odszkodowania za powstrzymanie się od prowadzenia działalności konkurencyjnej pracownikowi przysługuje odszkodowanie w minimalnej wysokości określonej w Kodeksie pracy (uchwała SN z 3 września 2003 r., III PZP 16/03). Odszkodowanie z tytułu podpisania klauzuli o zakazie konkurencji po ustaniu zatrudnienia nie może być niższe od 25% wynagrodzenia otrzymanego przez pracownika przed ustaniem stosunku pracy przez okres odpowiadający okresowi obowiązywania zakazu konkurencji (art. 1011 § 3 k.p.). Pracownik może wprawdzie zrzec się prawa do odszkodowania ustalonego w umowie o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy, ale pod warunkiem że jest to połączone ze zwolnieniem go przez pracodawcę z zakazu podejmowania działalności konkurencyjnej (wyrok SN z 7 września 2005 r., II PK 296/04).

Innym błędem jest bezterminowa klauzula o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy. Gdy nie określi się terminu obowiązywania zakazu, wówczas cała umowa o zakazie konkurencji jest w ogóle nieważna. Nie dochodzi do ustanowienia zakazu działalności konkurencyjnej po ustaniu stosunku pracy w razie pominięcia w umowie postanowienia określającego czas trwania tego zakazu (wyrok SN z 2 października 2003 r., I PK 453/02).

Zakaz zatrudniania na stałe pracowników tymczasowych

Ta klauzula nie jest zawierana w umowie o pracę, ale godzi w uprawnienia pracownicze. Utrudnia bowiem pracownikom tymczasowym otrzymanie stałej pracy.

W celu zwiększenia szansy pracowników tymczasowych na stałe zatrudnienie u pracodawcy użytkownika ustawa o zatrudnianiu pracowników tymczasowych wprowadziła następujące regulacje:

  • zakaz zawierania między agencją pracy tymczasowej a pracodawcą użytkownikiem umów wykluczających „stałe” zatrudnienie pracownika tymczasowego przez tego pracodawcę,
  • obowiązek pracodawcy użytkownika informowania pracowników tymczasowych o wolnych stanowiskach pracy, na których zamierza zatrudniać pracowników,
  • ograniczenie dopuszczalnego okresu wykonywania pracy tymczasowej na rzecz tego samego pracodawcy użytkownika (nie więcej niż 12 miesięcy w ciągu każdych kolejnych 36 miesięcy).

Ustalenie między agencją pracy tymczasowej a pracodawcą użytkownikiem warunku niezatrudnienia pracownika tymczasowego przez pracodawcę użytkownika po zakończeniu wykonywania pracy tymczasowej jest nieważne (art. 12 ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych).

Zdarza się też, że agencje pracy tymczasowej wymagają od pracodawcy użytkownika podpisania (w umowie cywilnej dotyczącej świadczenia wobec niego przez agencję pracy tymczasowej usługi polegającej na skierowaniu do pracy pracowników tymczasowych z odpowiednimi kwalifikacjami) klauzuli, że po zakończeniu okresu skierowania nie zatrudni pracowników tymczasowych w ogóle lub przez jakiś okres, np. 6 miesięcy. Jest to działanie niezgodne z prawem. Agencja pracy tymczasowej może natomiast wymagać podpisania klauzuli, że w razie zatrudnienia na stale pracownika tymczasowego po okresie skierowania z agencji pracy tymczasowej pracodawca użytkownik zwróci tej agencji koszty, jakie poniosła w związku z rekrutowaniem do pracy tego pracownika.

Podstawa prawna:

  • orzecznictwo Sądu Najwyższego:

– wyrok z 14 grudnia 2004 r. (II PK 106/04, OSNP 2005/15/221),

– wyrok z 7 września 2005 r. (II PK 296/04, OSNP 2006/13–14/208),

  • uchwała z 3 września 2003 r. (III PZP 16/03, OSNP 2004/7/116),
  • wyrok 2 października 2003 r. (I PK 453/02, OSNP 2004/19/331).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?