Praca na zmiany

Tak, system pracy na zmiany może zostać wprowadzony również dla pracowników pracujących od 8.00 do 16.00. Należy jednak pamiętać, że pracodawca musi stworzyć wówczas co najmniej dwie zmiany pracowników pracujących w różnych godzinach.

W przypadku gdy w danym zakładzie pracy praca wykonywana jest w godzinach od 8.00 do 16.00, nie ma przeszkód, aby zatrudnieni w tym zakładzie pracownicy pracowali na zmiany. Pracodawca może w dowolny sposób ustalić obowiązujący w swoim zakładzie system czasu pracy, pod warunkiem że nie będzie on naruszał podstawowych zasad wynikających z przepisów Kodeksu pracy.

Może zatem ustalić, że w podstawowym systemie czasu pracy pracownicy, którzy są zatrudnieni na 1/2 etatu, pracują od 8.00 do 12.00 (pierwsza zmiana) oraz od 12.00 do 16.00 (druga zmiana). W przypadku takiej organizacji pracy będzie to praca w systemie zmianowym.

Na fakt zatrudniania pracowników w systemie zmianowym wpływa przede wszystkim obowiązujący ich rozkład czasu pracy. Dopiero praca faktycznie wykonywana na co najmniej dwóch zmianach ma charakter pracy zmianowej, niezależnie od tego, w jakim systemie czasu pracy byłaby świadczona.

Pracownicy zatrudnieni w systemie zmianowym pracują bowiem w kilku turach.

Oznacza to zatem, że na przykład:

• pierwsza zmiana pracowników rozpoczyna pracę od godziny 8.00, a kończy o 16.00,

• druga zmiana rozpoczyna pracę o 16.00 i kończy o godzinie 24.00, a

• trzecia zmiana pracuje od godziny 24.00 do 8.00 rano.

Oczywiście zarówno godzinowy rozkład poszczególnych zmian pracowników, jak i liczba samych zmian, mogą być różne. Istotne jest jedynie, aby w danym zakładzie pracy funkcjonowały co najmniej dwie zmiany zatrudniania pracowników. Świadczy to, że jest to właśnie system pracy zmianowej.

Pracownicy, którzy zatrudnieni są jedynie w godzinach od 8.00 do 16.00 lub w wyższym wymiarze godzin, nie będą świadczyć pracy w systemie zmianowym. Do takiego systemu potrzebny jest podział na co najmniej dwie zmiany pracowników, w różnych przedziałach czasowych.

Przy zatrudnianiu pracowników w systemie zmianowym zasady przyznawania i wypłaty wynagrodzenia nie ulegną szczególnej zmianie. Wysokość wynagrodzenia będzie uzależniona od wymiaru etatu zatrudnionego pracownika lub od obowiązującego go wymiaru czasu pracy, w zależności od tego, czy pracownik wynagradzany jest stawką miesięczną czy godzinową.

Pracownikom zatrudnionym w zmianowym systemie czasu pracy może być przyznawany tzw. dodatek zmianowy. W praktyce jest on przyznawany za pracę świadczoną na innej niż przedpołudniowa zmianie.

Wypłata tego dodatku nie jest jednak zagwarantowana pracownikom przepisami Kodeksu pracy. Dodatek zmianowy może być przyznawany i wypłacany na podstawie przepisów wewnętrznych obowiązujących w danym zakładzie pracy. Oznacza to zatem, że jego przyznanie i wysokość zależy od pracodawcy.

Odpowiedziała Magdalena Kasprzak