Kategorie

System równoważnego czasu pracy (cz. 2)

Ewa Drzewiecka
Pracodawcę zatrudniającego pracowników w równoważnym systemie czasu pracy obowiązuje miesięczny okres rozliczeniowy.

Okres rozliczeniowy w równoważnym systemie czasu pracy nie może być dłuższy niż miesiąc (art. 135 § 1 k.p.). Ma to zapobiec stosowaniu dzień po dniu przez dłuższy okres pracy w wymiarze większym niż 8 godzin. Jednak przedłużenie okresu rozliczeniowego jest możliwe w szczególnie uzasadnionych przypadkach (o tym, czy zachodzi spełnienie tych warunków, decydują ustanawiający równoważny czas pracy), po wyrażeniu zgody przez zakładową (międzyzakładową) organizację związkową (art. 135 § 2 i art. 150 § 2 k.p.). W sytuacji gdy u danego pracodawcy działa więcej niż jedna organizacja związkowa, a organizacje te nie przedstawią wspólnego stanowiska w terminie 30 dni od dnia przedłożenia im regulaminu do uzgodnienia, pracodawca po rozpatrzeniu odrębnych stanowisk organizacji związkowych sam podejmuje decyzje o przedłużeniu okresu rozliczeniowego (art. 30 ust. 5 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych - DzU z 2001 r. nr 79, poz. 854 ze zm.). Natomiast w przypadku, gdy organizacja związkowa nie działa u danego pracodawcy albo gdy nie wyraża zgody na ustalenie przedłużonego okresu rozliczeniowego, pracodawca może stosować przedłużony okres rozliczeniowy po uprzednim zawiadomieniu właściwego inspektora pracy (do celów dowodowych najlepiej pisemnie). Wydaje się, że inspektora należy zawiadomić także wtedy, gdy u pracodawcy działa kilka organizacji związkowych i nie przedstawiły wspólnego stanowiska, a jedna z nich nie wyraża zgody na ustalenie przedłużonego okresu rozliczeniowego. Po zawiadomieniu inspektor pracy nie wydaje zgody ani opinii, może natomiast przeprowadzić kontrolę zasadności przedłużenia. W taki sposób okres rozliczeniowy może być przedłużony, nie więcej niż do 3 miesięcy (art. 135 § 2 k.p.). W tym samym trybie okres rozliczeniowy - przy pracach uzależnionych od pory roku lub od warunków atmosferycznych (w rolnictwie, w budownictwie, w żegludze, w lotnictwie) - może być przedłużony do 4 miesięcy (art. 135 § 3 k.p.).

Praca w godzinach nadliczbowych

Pracą w godzinach nadliczbowych jest praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy.

W omawianym systemie pracą w godzinach nadliczbowych jest praca wykonywana:

• w godzinach przekraczających przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika rozkładu czasu pracy,

• w godzinach przekraczających 8 godzin na dobę, jeżeli obowiązujący pracownika rozkład czasu pracy przewiduje w danej dobie pracę przez 8 godzin lub przez czas krótszy niż 8 godzin; na koniec okresu rozliczeniowego może okazać się, że godziny powyżej skróconego wymiaru dobowego spowodowały przekroczenie normy średniotygodniowej i należy się za nie pracownikowi wynagrodzenie wraz z dodatkiem 100%,

• w godzinach przekraczających przeciętną tygodniową normę czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym.

Należy zauważyć, że jeżeli pracownik pracuje 12 godzin na dobę, to przy uwzględnieniu obowiązkowego 11-godzinnego nieprzerwanego odpoczynku dopuszczalna jest tylko 1 nadgodzina (24 - (12+11) = 1).

W równoważnym czasie pracy można wprowadzić niewliczaną do czasu pracy przerwę na posiłek (art. 141 k.p.). Jeżeli w takiej sytuacji pracownik pracuje 12 godzin na dobę, wówczas nie można zlecać mu pracy w godzinach nadliczbowych, gdyż naruszyłoby to prawo do 11-godzinnego nieprzerwanego dobowego odpoczynku.

Przykład

Czas pracy pracownicy wynosi we wtorek 11 godzin. W środku dnia pracy korzysta z 1 godzinnej przerwy na lunch. Pracownica rozpoczyna pracę o 6.00, którą kończy (z uwzględnieniem przerwy) o 19.00. Jeżeli pracodawca zleciłby pracownicy 1 godzinę pracy nadliczbowej, wówczas naruszyłoby to prawo do 11-godzinnego odpoczynku dobowego. Doba pracownicy trwa od 6.00 we wtorek do 6.00 w środę. Uwzględniając godzinę nadliczbową i godzinę przerwy, praca rozpoczyna się o 6.00 i trwa do 20.00 we wtorek. Jest to w sumie 13 godzin pracy i 11 godzin odpoczynku, ale w tym tylko 10 godzin nieprzerwanego odpoczynku - co jest niezgodne z art. 132 k.p.

Zakaz pracy powyżej 8 godzin

Wobec niektórych grup pracowników nie można przedłużać dobowego wymiaru czasu pracy.

Zgodnie z art. 148 k.p. więcej niż 8 godzin nie mogą pracować:

• pracownicy zatrudnieni na stanowiskach, na których występują przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń lub natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia; jednorazowe i krótkotrwałe wykonywanie pracy w warunkach szkodliwych dla zdrowia nie może być zaliczone do sytuacji określonej w omawianym przepisie,

• pracownice w ciąży,

• pracownicy opiekujący się dzieckiem do ukończenia przez nie 4. roku życia, bez ich zgody.

Reklama

W stosunku do pracowników zatrudnionych przy pracy szkodliwej dla zdrowia oraz pracownic w ciąży nie są dopuszczalne żadne ustępstwa, tzn. nie można wydłużyć czasu pracy takich pracowników (pracownic) nawet za ich zgodą lub na ich wniosek. W tym sensie zakaz pracy powyżej 8 godzin dziennie jest bezwzględny i obowiązuje pracodawcę i pracownika.

Wyżej wymienieni pracownicy zachowują prawo do wynagrodzenia za czas nieprzepracowany w związku ze zmniejszeniem z tego powodu wymiaru jego czasu pracy (art. 148 k.p.). Wynagrodzenie oblicza się przy zastosowaniu zasad obowiązujących przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop, z tym że składniki wynagrodzenia ustalane w wysokości przeciętnej oblicza się z miesiąca, w którym przypadł okres niewykonywania pracy.

Ponadto:

• dobowy wymiar czasu pracy osób niepełnosprawnych o lekkim stopniu niepełnosprawności nie może przekraczać 8 godzin, a osób o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności - 7 godzin. Ograniczenia tego nie stosuje się przy pilnowaniu oraz w sytuacji gdy na wniosek niepełnosprawnego pracownika lekarz przeprowadzający profilaktyczne badania pracowników lub w jego braku lekarz sprawujący opiekę nad tą osobą wyrazi na to zgodę (koszty badań ponosi pracodawca, art. 15 i 16 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, DzU z 2008 r. nr 14, poz. 92),

• czas pracy młodocianego w wieku do 16 lat nie może przekraczać 6 godzin na dobę, a młodocianego w wieku powyżej 16 lat - 8 godzin na dobę (art. 202 k.p.).

Należy podkreślić, że ww. zakazy odnoszą się do przekroczenia 8 godzin, a nie do stosowania systemu równoważnego czasu pracy. Oznacza to, że można zatrudniać chronionych pracowników w systemie równoważnego czasu pracy, z tym że w dniu, w którym powinni pracować np. 9 czy 12 godzin, mogą pracować najwyżej 8 godzin.

Ewa Drzewiecka

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online na praca.gov.pl

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online. Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii przygotowuje projekt ustawy o zawieraniu i rozliczaniu umów w sposób elektroniczny przez niektórych pracodawców. Ustawa ta ma pozwolić mikroprzedsiębiorcom, rolnikom, a także osobom fizycznym, zatrudniającym pracowników, czy zleceniobiorców, na zawieranie umów o pracę i umów zlecenia według gotowych szablonów na portalu praca.gov.pl. Ten nowy sposób zawierania ww. umów ma być dodatkową opcją dla wspomnianych pracodawców i zleceniodawców. Zawsze będzie można zatrudnić pracownika czy zleceniobiorcę w tradycyjny sposób. Projekt ten ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale 2021 r.

    Wypadki przy pracy - I kwartał 2021 [GUS]

    Wypadki przy pracy - GUS podał dane za I kwartał 2021 r. Czy liczba wypadków spadła w porównaniu do roku 2020?

    HR-owca portret własny 2021 [RAPORT]

    HR-owca portret własny 2021 - raport przedstawia jak HRowcy radzili sobie w pandemii, jakie mają zadania, wyzwania i motywacje. Jak oceniają swoją pracę?

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r.

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r. - ile wynosi Mindestlohn? Ile wynosi netto?

    Urlop rodzinny na opiekę nad rodzicami lub wnukami

    Urlop rodzinny - 12 miesięczny urlop na opiekę nad chorymi rodzicami bądź wnukami dla babci lub dziadka to nowa propozycja urlopu. Czy będzie wprowadzony do Kodeksu pracy?

    Składka zdrowotna - Nowy Ład

    Składka zdrowotna a Nowy Ład - jaka zmiana w naliczaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne została przewidziana od 2022 r.?