Kategorie

Zmiany w czasie pracy

Emilia Panufnik
Zmiany w czasie pracy. /Fot. Fotolia
ShutterStock
Zmiany w czasie pracy weszły w życie dnia 23 sierpnia 2013 r. Wprowadziły dłuższe, 12-miesięczne, okresy rozliczeniowe, ruchomy czas pracy oraz obowiązek tworzenia szczegółowych harmonogramów czasu pracy.

Dnia 8 sierpnia 2013 r. opublikowano w Dzienniku Ustaw zmiany w Kodeksie pracy dotyczące czasu pracy. Po 14 dniach czyli 23 sierpnia 2013 r. weszły w życie. Wprowadziły elastyczny czas pracy. Co dokładnie uległo zmianie?

Ogólne normy czasu pracy

Zmianie nie uległy ogólne normy czasu pracy z art. 129 §1 Kodeksu pracy, zgodnie z którymi czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy. O wyjątkach stanowią art. 135–138, 143 i 144 Kodeksu pracy. Natomiast tygodniowy czas pracy łącznie z godzinami nadliczbowymi nie może przekraczać przeciętnie 48 godzin w przyjętym okresie rozliczeniowym. Ograniczenie to nie dotyczy pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy.

Polecamy również serwis: Urlopy

Długie, 12-miesięczne, okresy rozliczeniowe

Nowelizacja przewiduje możliwość przedłużenia okresu rozliczeniowego czasu pracy do 12 miesięcy. W świetle art. 129 § 2 Kodeksu pracy w każdym systemie czasu pracy okres rozliczeniowy może być przedłużony maksymalnie do 12 miesięcy. Należy przy tym zachowywać ogólne zasady dotyczące ochrony bezpieczeństwa i zdrowia pracowników. Co istotne, przedłużenie okresu rozliczeniowego może nastąpić tylko wówczas, gdy jest to uzasadnione przyczynami obiektywnymi lub technicznymi lub dotyczącymi organizacji pracy.

WAŻNE!

Reklama

Wprowadzenie dłuższego okresu rozliczeniowego uzależnione jest od porozumienia ze związkami zawodowymi bądź przedstawicielami pracowników wybranymi przez załogę w trybie przyjętym w danym zakładzie pracy – dotyczy to tylko tych firm w których nie ma organizacji związkowej.

Dłuższe okresy rozliczeniowe mają na celu lepsze dostosowanie pracy w danym zakładzie pracy do potrzeb pracodawcy. Dla przykładu w okresach o większej liczbie zamówień klientów pracownicy będą mogli pracować dłuższej, co w okresach mniej intensywnych zostanie im zrekompensowane dłuższym odpoczynkiem. Wydaje się, że jest to dobre rozwiązanie dla przedsiębiorstw, których działanie jest ściśle związane z sezonowością. Może uchronić pracowników od zwolnień związanych z likwidacją stanowisk pracy.
Wprowadzenie 12-miesięcznych okresów rozliczeniowych jest szeroko krytykowane w doktrynie. Szczególnie silnie reaguje strona pracownicza. Jest przekonana, że zmiany wpłyną negatywnie na słabszą stronę stosunku pracy. Związki zawodowe uważają, że nowelizacja daje podstawy do nadużyć ze strony pracodawców i redukuje sytuacje, w których pracownicy będą mieli prawo do wypłaty dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych.

Zobacz również: Elastyczny czas pracy - zmiany w prawie pracy

Brak obowiązku wykonywania pracy – minimalne wynagrodzenie za pracę

Co dzieje się w sytuacji, gdy pracodawca ma mniejsze zapotrzebowanie na produkcję i pracownik przez pewien okres czasu pracuje dużo mniej niż zwykle lub wcale? Jeżeli w konkretnym miesiącu rozkład czasu pracy przewiduje, że pracownik nie ma obowiązku wykonywania swoich obowiązków, otrzyma wynagrodzenie w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę ustalane na podstawie odrębnych przepisów. Dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy wysokość tego wynagrodzenia ustala się, pomniejszając proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy. Wspomniany przepis chroni pracownika przed pozostaniem bez środków do życia poza sezonem.

Harmonogramy czasu pracy

Nowelizacja nakłada na pracodawców obowiązek sporządzania rozkładów czasu pracy w ściśle określonych terminach. Rozkład czasu pracy danego pracownika może być sporządzony – w formie pisemnej lub elektronicznej – na okres krótszy niż okres rozliczeniowy, obejmujący jednak co najmniej 1 miesiąc. Pracodawca przekazuje pracownikowi rozkład czasu pracy co najmniej na 1 tydzień przed rozpoczęciem pracy w okresie, na który został sporządzony ten rozkład. Pracodawca nie ma obowiązku sporządzania rozkładu czasu pracy, jeżeli:

  • rozkład czasu pracy pracownika wynika z prawa pracy, obwieszczenia, o którym mowa w art. 150 § 1 Kodeksu pracy albo z umowy o pracę,
  • zatrudnionych w zadaniowym czasie pracy,
  • zatrudnionych w ruchomym czasie pracy na podstawie swojego wniosku,
  • zatrudnionych na podstawie swojego wniosku w indywidualnym rozkładzie czasu pracy.

Zadaj pytanie: Forum Kadry - Czas pracy

Ruchomy czas pracy

Reklama

Zgodnie z nowelizacją rozkład czasu pracy może przewidywać rozpoczynanie pracy o różnych godzinach. Może również określać przedział czasu, w którym należy rozpocząć pracę w danym dniu. Wówczas pracownik sam decyduje o dokładnej godzinie rozpoczęcia pracy. Pozwala to na dostosowanie godziny rozpoczęcia pracy do potrzeb danej osoby. Jest to szczególnie korzystne rozwiązanie dla rodziców z dziećmi w wieku szkolnym, które rozpoczynają naukę o różnych godzinach.

Dotychczas podobne rozwiązania były stosowane, ale wiązały się z ewentualnym obowiązkiem wypłaty dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych. Działo się tak, gdy pracownik rozpoczynał kolejny dzień pracy w trakcie trwania poprzedniej doby pracowniczej. Na podstawie nowych przepisów ponowne wykonywanie pracy w trybie ruchomego czasu pracy w tej samej dobie nie stanowi pracy w godzinach nadliczbowych.

WAŻNE!

Pracodawca musi pamiętać, że wykonywanie pracy nie może naruszać prawa pracownika do odpoczynku (pracownikowi przysługuje w każdej dobie prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku – art. 132-133 Kodeksu pracy).

Zobacz również: Jak zmienią się od sierpnia 2013 r. zasady rozliczania czasu pracy

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 12 lipca 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy o związkach zawodowych (Dz.U. z 2013, poz. 896)

Więcej o wydłużonym okresie rozliczeniowym – w specjalnym poradniku „Nowe zasady rozliczania czasu pracy”>>

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?