Kategorie

Czy dopuszczalne jest planowanie pracy w godzinach ponadwymiarowych

Beata Tofiluk
Zatrudniliśmy kilku pracowników w niepełnym wymiarze czasu pracy (1/2 etatu) w podstawowym systemie czasu pracy. Z reguły pracownicy ci świadczą pracę po 4 godziny dziennie od poniedziałku do piątku. W związku ze zmianami organizacyjnymi (otwieramy nowy oddział firmy) konieczne będzie zatrudnianie tych pracowników przez najbliższe miesiące w wymiarze 7 godzin dziennie przez 5 dni w tygodniu. Nie chcemy zmieniać pracownikom wymiaru etatów, gdyż jest to niezasadne ze względu na nasze krótkoterminowe potrzeby. Czy możemy zaplanować im w harmonogramach czasu pracy pracę w godzinach przekraczających wymiar czasu pracy określony w umowie o pracę?

Należy przyjąć, że planowanie pracownikom pracy ponadwymiarowej przez kilka miesięcy będzie nieprawidłowe. Takie postępowanie może bowiem wskazywać na niewłaściwe określenie etatu pracownika i próbę ominięcia przez pracodawcę przepisów prawa pracy. Rozwiązaniem w tej sytuacji będzie czasowe podwyższenie wymiaru etatu pracowników na okres zmian organizacyjnych. Jak to zrobić – instrukcja w uzasadnieniu.

Niedopuszczalne jest planowanie pracy w godzinach nadliczbowych. Natomiast przepisy prawa pracy nie zabraniają planowania pracownikom pracy w godzinach ponadwymiarowych. Dlatego takie postępowanie (planowanie w grafiku godzin ponad wymiar określony w umowie) z reguły nie będzie prowadziło do naruszenia przepisów prawa pracy oraz negatywnych konsekwencji ze strony PIP dla pracodawców. Mimo to zabronione jest postępowanie pracodawcy polegające na odgórnym założeniu, że pracownik będzie pracował więcej godzin, niż wynika to z jego umowy o pracę. W takiej bowiem sytuacji organy Państwowej Inspekcji Pracy mogą zarzucić Państwu niewłaściwe określenie wymiaru czasu pracy pracownika i zobowiązać do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

WAŻNE!

Niewłaściwe jest ciągłe zatrudnianie pracowników niepełnoetatowych (planowane i nieplanowane) ponad wymiar czasu pracy określony w umowie o pracę.

Nie mogą zatem Państwo w harmonogramie zaplanować niepełnoetatowcom pracy w godzinach ponadwymiarowych przez kilka miesięcy. Dozwolone jest jedynie krótkotrwałe zaplanowanie pracy ponadwymiarowej.

Planowanie pracownikom pracy w godzinach ponadwymiarowych może doprowadzić do błędnego naliczania i udzielania urlopu wypoczynkowego niepełnoetatowca. Jest to spowodowane tym, że wymiar urlopu tych pracowników jest obliczany zgodnie z wymiarem etatu ustalonym w umowie, a udzielony na wadliwie zaplanowane harmonogramowe dni pracy. Tym samym dojdzie również do naruszenia zasady dotyczącej równego traktowania pracowników zatrudnionych w pełnym i niepełnym wymiarze czasu pracy.


PRZYKŁAD

Pracownik jest zatrudniony na 1/2 etatu. Pracuje po 4 godziny dziennie od poniedziałku do piątku. Pracodawca zaplanował mu pracę przez 1 miesiąc w wymiarze 7 godzin dziennie od poniedziałku do piątku. W tym okresie pracodawca przewiduje bowiem zwiększone zapotrzebowanie na usługi firmy. Pracownik korzystał przez 3 dni z urlopu na żądanie w okresie, gdy miał zaplanowaną pracę po 7 godzin dziennie. Pracodawca odpisał mu z puli urlopowej 21 godzin (3 dni x 7 godzin). Takie postępowanie pracodawcy jest nieprawidłowe, ponieważ wymiar urlopu wypoczynkowego pracownika zostanie faktycznie zmniejszony. Wymiar urlopu pracownika jest bowiem ustalany proporcjonalnie do wymiaru etatu. Pracownikowi pracującemu na 1/2 etatu przysługuje zatem 80 godzin (20 dni x 1/2 etatu = 10 dni, 10 dni x 8 godz. = 80 godz.) lub 104 godziny urlopu (26 dni x 1/2 etatu = 13 dni, 13 dni x 8 godz. = 104 godz.) w zależności od tego, czy ma prawo do 20 dni czy 26 dni urlopu. Jeżeli będzie pracował ponad 1/2 etatu, to wtedy szybciej niż powinien wyczerpie wymiar przysługującego mu urlopu wypoczynkowego.

W przedstawionej sytuacji rozwiązaniem może być dla Państwa zmiana na potrzebny czas wymiaru etatów pracowników. Można sporządzić dla pracowników aneksy do umów o pracę, w których zmienią im Państwo wymiar czasu pracy z 1/2 etatu na 7/8 etatu, np. w okresie od 1 października do 31 grudnia 2012 r. Później pracownicy automatycznie od 1 stycznia 2013 r. powrócą do swojego dotychczasowego wymiaru etatu, czyli 1/2 etatu.

Dodatkowo zaplanowane godziny ponadwymiarowe, jeśli nie przekraczają dobowych i tygodniowych norm czasu pracy wynikających z powszechnych przepisów prawa pracy, nie będą stanowiły pracy w godzinach nadliczbowych.

Przepisy prawa pracy nie nakładają wprost na pracodawców obowiązku tworzenia harmonogramów czasu pracy. Uznaje się jednak, że jeżeli pracownik będzie zatrudniony w równoważnym systemie czasu pracy lub na zmiany, niezbędne będzie planowanie jego godzin pracy. W celu zaplanowania czasu pracy na dany okres rozliczeniowy, w pierwszej kolejności należy obliczyć wymiar czasu pracy przypadający do przepracowania i łączną liczbę dni roboczych, przez które pracownik może pozostawać do dyspozycji pracodawcy w tym okresie (art. 130 i art. 138 § 3 Kodeksu pracy). Obliczony wymiar czasu pracy obowiązujący pracownika w danym okresie rozliczeniowym pozwala na sporządzenie harmonogramu czasu pracy i jednocześnie określa liczbę godzin pracy, jaka powinna zostać ujęta w harmonogramie czasu pracy.

Podstawa prawna:

  • art. 29 § 1, art. 130, art. 138 § 3 Kodeksu pracy.
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja (PDF)
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja (PDF)
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Potrącenie zaległości ZUS z emerytury od 2022 r.

    Potrącenie zaległości składkowych z emerytury, renty i zasiłku będzie możliwe od 2022 r. ZUS odliczy składkę zdrowotną, podatek i należności składkowe nieopłacone w terminie. Do jakiej wysokości?

    Niemcy: niezaszczepieni bez rekompensaty za czas kwarantanny

    Niezaszczepieni nie otrzymają rekompensaty za czas kwarantanny. Nowe przepisy w Niemczech zaczną obowiązywać od 1 listopada 2021 r.

    Praca zdalna a work-life balance

    Praca zdalna a work-life balance - za dużo work i za mało life? Z badania "Candidate Pulse" wynika, ze praca zdalna zachwiała balansem między życiem prywatnym i zawodowym. Pracownicy odczuwają również więcej presji ze strony pracodawców.

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid [VIDEO]

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid? Najpewniej tak, ale na zasadzie dobrowolności. Co to oznacza? Na to i inne pytania odpowiada Stanisław Szwed, wiceminister pracy, polityki społecznej i rodziny.

    Obniżenie wieku emerytalnego jako fatalna decyzja [VIDEO]

    Obniżenie wieku emerytalnego było fatalną decyzją. Ekonomiści negatywnie oceniają niższy i zróżnicowany dla kobiet i mężczyzn wiek emerytalny w Polsce.

    Co pandemia uświadomiła menadżerom? [VIDEO]

    Pandemia a zarządzanie - co kryzys wywołany pandemią uświadomił menadżerom? Okazało się, że kapitał ludzki jest niezwykle ważny. Duże znaczenie ma także zdolność do szybkich zmian.

    Kodeks pracy art. 30

    Kodeks pracy w art. 30 wylicza sposoby rozwiązania umowy o pracę: porozumienie stron, wypowiedzenie, dyscyplinarka i upływ czasu.

    Kontroferta dla pracownika - co to jest?

    Kontroferta dla pracownika - co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy warto przyjąć kontrofertę?

    Jesienna rekrutacja w logistyce - jak zachęcić do pracy w firmie?

    Startuje jesienna rekrutacja w logistyce. Jakich pracowników brakuje? Jak zachęcić do pracy w danej firmie? Co przyciąga pracowników?

    Kontrole PIP na małych budowach 2021 - wyniki

    Kontrole PIP na małych budowach zostały wzmożone w 2021 r. Z danych statystycznych wynika, że to właśnie na małych budowach jest najwięcej wypadków przy pracy. Jakie są wyniki kontroli PIP?

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców przez cały rok

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców nie są sezonowe. Przypomina o tym PIP w kampanii "Prawa przez cały rok". Jak zatrudnić cudzoziemca na podstawie zezwolenia na pracę sezonową? Czym jest umowa o pomocy przy zbiorach?

    Europejskie Porozumienie dotyczące aktywnego starzenia się

    Europejskie Porozumienie podpisane w 2017 r. dotyczy aktywnego starzenia się i podejścia międzypokoleniowego w pracy. Realizując je, w Polsce powstało "Porozumienie strony pracowników oraz strony pracodawców RDS na rzecz aktywnego starzenia". Wypracowano w nim szereg rozwiązań na rzecz aktywnego starzenia się.

    Kiedy zmiana czasu na zimowy w 2021?

    Kiedy jest zmiana czasu na zimowy w 2021 r.? Czy ostatni raz przestawiamy zegarki jesienią? Jak zmiana czasu wpływa na czas pracy w nocy?

    Wypłata wynagrodzenia za pracę w sobotę, niedzielę

    Wypłata wynagrodzenia za pracę to podstawowy obowiązek pracodawcy. Co w przypadku, gdy dzień wypłaty wynagrodzenia wypada w sobotę lub niedzielę?

    Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na 4 falę covid?

    4 fala covid przewidywana jest na jesień 2021 r. Statystyki wskazują na tendencję wzrostową zakażeń. Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na ten trudny czas?

    Weryfikacja szczepień pracowników - projekt

    Weryfikacja szczepień pracowników - trwają prace nad projektem nowych przepisów. Czy pracodawcy będą mogli sprawdzić fakt zaszczepienia się przeciw COVID-19 przez pracowników?

    Umowa o dzieło - ZUS, zgłoszenie

    Umowa o dzieło - zgłoszenie do ZUS jest obowiązkowe od 2021 r. Jaki jest termin na zgłoszenie? Kto musi zgłosić umowę do ZUS?

    Zmiany w ubezpieczeniach społecznych od 18 września 2021 r.

    Najnowsze zmiany w ubezpieczeniach społecznych weszły w życie 18 września 2021 r. Sprawdź, co się zmieni.

    Wypalenie zawodowe podstawą zwolnienia lekarskiego od 2022 r.

    Wypalenie zawodowe od 2022 r. będzie podstawą do otrzymania zwolnienia lekarskiego (l4). Czym jest wypalenie? Jakie są objawy? Jak przeciwdziałać?

    Przeniesienie urlopu na kolejną umowę - wzór porozumienia

    Przeniesienie urlopu wypoczynkowego na kolejną umowę o pracę może nastąpić na mocy porozumienia stron. Jak je prawidłowo sporządzić? Oto wzór porozumienia.

    Ostatnie dni na wniosek o zwolnienie z ZUS!

    Wniosek o zwolnienie z ZUS - sklepiki szkolne i piloci muzealnych wycieczek mają ostatnie dni na ubieganie się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS.

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń - covid

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń została przewidziana w tarczy na czas pandemii COVID-19. Kogo dotyczy? Ile wynosi?

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy - szczepienie

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy z powodu szczepienia - kiedy jest możliwe? Czy szczepienie dziecka uzasadnia zwolnienie od pracy?

    Kobiety najwięcej ucierpiały na pandemii

    Kobiety najwięcej straciły w czasie pandemii. To one częściej były zwalniane. Spadł na nie ciężar opieki nad dziećmi i pracy jednocześnie. Jak wpłynęło to na ich zdrowie?

    Płace rosną, bo firmy walczą o pracowników

    Płace rosną wszędzie. Wszystkie kody PKD odnotowały w sierpniu 2021 r. podwyżki wynagrodzeń. Firmy walczą w ten sposób o pracowników.