REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Dyżur 2023

Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych Krakowskiej Akademii im. A.F. Modrzewskiego w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.
Dyżur 2023
Dyżur 2023
Dziennik Gazeta Prawna - wydanie cyfrowe

REKLAMA

REKLAMA

Czy za czas dyżuru przysługuje wynagrodzenie? Ile za dyżur? Dyżur domowy czy przysługuje wynagrodzenie? Jak jest traktowany dyżur pod telefonem? Gdzie w ramach dyżuru pracownik powinien pozostawać w gotowości?
rozwiń >

Czy pracodawca może zobowiązać pracownika do dyżuru?

Tak, pracodawca może zobowiązać pracownika do pozostawania poza normalnymi godzinami pracy w gotowości do wykonywania pracy wynikającej z umowy o pracę. Jest to wówczas dyżur. Oczywiście czas pełnienia dyżuru nie może naruszać prawa pracownika do odpoczynku, ponieważ:

Autopromocja

- pracownikowi przysługuje w każdej dobie prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku

- pracownikowi przysługuje w każdym tygodniu prawo do co najmniej 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku, obejmującego co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego.

Gdzie w ramach dyżuru pracownik powinien pozostawać w gotowości?

W ramach dyżuru, pracownik powinien pozostawać w gotowości w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę.

Czy czas dyżuru wlicza się do czasu pracy?

To zależy czy w czasie dyżuru praca była przez pracownika świadczona. Jeżeli nie, to czasu dyżuru nie wlicza się do czasu pracy. Może też być tak, że do czasu pracy zalicza się tylko tę część dyżuru, w której praca była faktycznie wykonywana, a nie czas całego dyżuru.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Czy za czas dyżuru przysługuje wynagrodzenie?

Za czas dyżuru (z wyjątkiem dyżuru pełnionego w domu) pracownikowi przysługuje:

- czas wolny od pracy w wymiarze odpowiadającym długości dyżuru,

- a w razie braku możliwości udzielenia czasu wolnego - wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania - 60% wynagrodzenia.

Jak wyliczyć wynagrodzenie za dyżur?

Do obliczania wysokości wynagrodzenia za dyżur mają zastosowanie zasady obowiązujące przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz.U.2017.927 t.j.) do obliczania wskazanej wyżej stawki godzinowej należy stałe składniki wynagrodzenia określone w stawce miesięcznej podzielić przez liczbę godzin przypadających do przepracowania w danym miesiącu. Obliczenie należności za godzinę dyżuru według zmiennych składników wynagrodzenia wymaga podzielenia wynagrodzenia obliczonego według zasad obowiązujących przy wyliczaniu wynagrodzenia za urlop przez liczbę godzin przepracowanych przez pracownika w danym okresie.

Czy pracownicy zarządzający mają prawo do wynagrodzenie za dyżur?

Nie, pracownicy zarządzający w imieniu pracodawcy zakładem pracy, nie mają prawa do czasu wolnego za dyżur jak i do dodatkowego wynagrodzenia. Normy ich dobowego i tygodniowego odpoczynku mogą zostać naruszone, bez żadnych konsekwencji dla pracodawcy.

Dyżur a godziny nadliczbowe

Samo pozostawanie w gotowości do pracy nie wystarcza do zakwalifikowania takiego stanu jako pracy w godzinach nadliczbowych (zob. wyrok SN z 9 maja2018 r., III PK 86/17), jednak już godziny efektywnej pracy podczas dyżuru w warunkach wskazanych w KP, jako przekraczające normy czasu pracy ustalone dla pracownika, muszą być traktowane jako godziny nadliczbowe (por. wyr. SN z 31 stycznia 1978 r., I PRN 147/77).

Muszą oczywiście zaistnieć przesłanki co do pracy w godzinach nadliczbowych:

- konieczność prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii

- szczególne potrzeby pracodawcy.

W takiej sytuacji za czas dyżuru przysługuje wynagrodzenie z dodatkiem za pracę w godzinach nadliczbowych.

Jakie ma być polecenie pracodawcy co do dyżuru?

Polecenie pracodawcy co do wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych czy pozostawania na dyżurze nie musi mieć konkretnej formy, bo nie została ona określona przez prawo. Takie polecenie może być wyrażone: ustnie, pisemnie, mailowo. Dopuszczalna jest też forma dorozumiana, czyli np. brak sprzeciwu przełożonego na wykonywanie w jego obecności przez pracownika obowiązków może być zakwalifikowany jako polecenie świadczenia pracy w godzinach nadliczbowych (zob. wyrok SN z 14 maja 1998 r., I PKN 122/98).

Dyżur domowy czy przysługuje wynagrodzenie?

Za czas pełnienia przez pracownika dyżuru w domu nie należy się wynagrodzenia ani żadna rekompensata za to, że pracownik pozostawał w gotowości, nawet czas wolny. Dyżur taki nie jest wliczany do czasu pracy. Pracownik wprawdzie pozostaje w gotowości, jednak posiada pewną swobodę co do czasu spędzanego w domu. Swoboda ta jest ograniczona o tyle, że jeżeli pracownik otrzyma polecenie stawienia się w pracy, musi być w stanie psychofizycznym umożliwiającym mu niemalże niezwłoczne podjęcie pracy. Wydaje się, że skoro taki czas pozostawania w gotowości ingeruję w swobodę i prywatność pracownik, powinno to być jakkolwiek mu wynagrodzone.

Co to jest dyżur pozazakładowy?

Dyżurem pozazakładowym jest dyżur "pod telefonem komórkowym", w trakcie którego pracownik musi mieć włączony telefon, licząc się z koniecznością świadczenia pracy po wezwaniu przez pracodawcę i świadczenia pracy w określonym czasie. Pracownik  musi być przez cały czas gotowy do świadczenia pracy, a więc nie może podejmować takich czynności, które uniemożliwiałyby zarówno gotowość do pracy, jak i gotowość do stawienia się w określonym czasie w miejscu jej wykonywania (np. spożywanie alkoholu czy znaczne oddalenie się od miejsca pracy). Wyznaczenie pracownikowi obowiązków na podstawie tak zwanych "planów osiągalności" pod telefonem ma wszystkie cechy dyżuru pozazakładowego (zob. wyr. SN z 9 grudnia 2011 r., II PK 115/11).

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1510).

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

Komentarze(2)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
  • Ola
    2023-04-04 10:25:42
    Bardzo proszę o odpowiedź. Co w przypadku pracownika zatrudnionego na UoP, ale wykonującego swoją pracę zdalnie? Np.. konsultant techniczny w biurze obsługi klienta. Wykonuje swoją prace 8h dziennie od 8-16, po czym pracodawca zobowiązuje mnie do pełnienia dyżuru do godziny 22. Zdarza się, że telefony się nie kończą, ale bywa i tak, że muszę śledzić raporty i zgłoszenia oraz przebywać w pobliżu komputera z dostępem do Internetu, ale zgłoszeń nie ma. Czy za taki dyżur należy się wynagrodzenie? Nie mogę wyjść z domu, nie mogę pojechać na rower czy na zakupy, jestem uwięziony przy komputerze.
    0
    pokażodpowiedzi (1)
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Babciowe - od 500 zł do 1900 zł miesięcznie na dziecko. Od października będą trzy nowe świadczenia dla rodziców

Program „Aktywny rodzic” zakłada trzy rodzaje dofinansowania do opieki nad dziećmi do lat 3. Będą to świadczenia dla rodziców – aktywni rodzice w pracy, aktywnie w żłobku i aktywnie w domu. Program ma wejść w życie 1 października 2024 r.

120 mln zł dla firm na poprawę BHP

120 mln zł z ZUS dla firm na poprawę BHP - kto może trzymać dofinansowanie? Ile pieniędzy z ZUS można uzyskać? Ile razy można ubiegać się o środki na poprawę warunków pracy w firmie?

Dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Czy będzie waloryzacja?

Pracodawcy przysługuje ze środków PFRON comiesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych. Wysokość dofinansowania zależy od stopnia niepełnosprawności pracownika.

Zwolnienia grupowe wiszą w powietrzu

Zwolnienia grupowe wiszą w powietrzu. Pracownicy mogą być zwalniani w przemyśle i IT. Jakie firmy zwalniają? Jakie są przyczyny zwolnień?

REKLAMA

ZUS: Dobra kondycja finansowa Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. To drugi taki rok od 25 lat

Stabilna sytuacja na rynku pracy przełożyła się na dobrą kondycję finansową Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Prognozy ZUS wskazują, że najbliższych latach nadal tak pozostanie.

ZUS: Coraz więcej cudzoziemców pracuje w Polsce. Spadek zanotowano w jednym województwie

Polska staje się coraz bardziej atrakcyjnym miejscem do pracy dla cudzoziemców. Liczba obcokrajowców ubezpieczonych w ZUS pod koniec marca przekroczyła 1,138 mln osób. To więcej o 10,7 tys. niż w grudniu 2023 r.

Podwyższenie wieku emerytalnego. Ekspertka: To jest niezbędne. Gdzieniegdzie 70 lat w niedługiej perspektywie

Z prognoz GUS wynika, że w 2060 r. liczba ludności w Polsce wyniesie 30,9 mln. Populacja zmniejszy się w większości regionów, najbardziej w śląskim. Wyjątkiem będzie region warszawski stołeczny, gdzie zakłada się wzrost liczby ludności.

Diety zagraniczne 2024 - tabela

Diety zagraniczne w 2024 roku – ile wynoszą stawki diety zagranicznej w takich państwach jak Niemcy, Hiszpania, Włochy, Francja? Tabela z załącznika do rozporządzenia wskazuje wysokość diety za dobę w podróży zagranicznej. Jak liczyć dietę zagraniczną? Jak jest kwota limitu za nocleg?

REKLAMA

Podwyżka emerytur i rent dwa razy w roku – 1 marca i 1 września. Jest projekt dodatkowej waloryzacji

10 kwietnia 2024 r. na stronie Rządowego Centrum Legislacji został opublikowany projekt o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw. Projekt nowelizacji zakłada m.in. wprowadzenie dodatkowej waloryzacji w przypadku, gdy wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu roku, w którym przeprowadzona była roczna waloryzacja od 1 marca przekroczy 5%.

30 dni lub 36 dni urlopu wypoczynkowego. Kiedy pracownik ma prawo do urlopu w takim wymiarze?

Zwykle pracownicy mają prawo do 20 dni lub 26 dni urlopu wypoczynkowego, w zależności od ogólnego stażu pracy. Jednak niektórym pracownikom przysługuje urlop wypoczynkowy w powiększonym wymiarze.

REKLAMA