6 porad dla szefów od pracowników. Największy grzech przełożonych

• Zmiana pracy przez szefa
• Największy grzech szefów
• Ocena szefów przez pracowników
• Premia ważniejsza od pochwały słownej
• 6 pouczających rad dla szefów od pracowników

Zmiana pracy przez szefa

Co trzeci polski pracownik zmienił pracę z powodu złego szefa, a kolejne 28 proc. poważnie to rozważało - wynika z ogólnopolskiego badania CAWI przeprowadzonego na próbie 1068 respondentów. Badanie "Dobry i zły szef" realizowane przez Business Growth Review na zlecenie 4Results ujawnia, że polscy pracownicy oceniają swoich przełożonych na zaledwie 3,38 w pięciostopniowej skali, a największym grzechem szefów jest faworyzowanie wybranych osób. Łącznie niemal 62 proc. badanych albo już odeszło z pracy z powodu przełożonego, albo poważnie to rozważało – to czyni jakość przywództwa jednym z najważniejszych czynników retencji na polskim rynku pracy.

Największy grzech szefów

Aż 42 proc. badanych wskazało faworyzowanie wybranych osób jako negatywną cechę swojego przełożonego. Tuż za nią znalazły się: brak umiejętności komunikacji (41 proc.) oraz mikrozarządzanie, czyli nadmierna kontrola każdego detalu pracy (35 proc.). Gdy jednak poproszono respondentów o wskazanie trzech cech irytujących ich najbardziej, na pierwszym miejscu znalazł się brak szacunku – wskazało go aż 47 proc. badanych. Polacy tolerują pewien poziom chaosu organizacyjnego, ale nie akceptują lekceważenia.

– Brak szacunku wobec pracownika nie zawsze przybiera formę otwartego konfliktu – często objawia się w codziennych, pozornie drobnych sytuacjach. Może to być np. zmuszanie pracownika do wykonywania prostych czynności za przełożonego, takich jak "podbijanie e-maila" wysłanego parę dni wcześniej, ignorowanie jego próśb i pomysłów albo zapominanie wcześniejszych ustaleń. Szczególnie dotkliwe jest lekceważenie opinii specjalisty tylko dlatego, że nie zajmuje wysokiego stanowiska. Taka postawa podważa poczucie wartości pracownika i osłabia kulturę wzajemnego szacunku w firmie – mówi Grzegorz Kubera, założyciel BGR Quantic, platformy do badań ankietowych CAWI na terenie Polski i Unii Europejskiej. Warto podkreślić, że niedotrzymywanie obietnic (35 proc.) i przypisywanie sobie zasług zespołu (33 proc.) również znalazły się wysoko w rankingu frustracji. Wskazuje to na głęboki deficyt zaufania w relacji szef–pracownik.

Ocena szefów przez pracowników

Średnia ocena przełożonych w badaniu wyniosła 3,38 na 5. Najwięcej respondentów - niemal 32 proc. - przyznało szefowi czwórkę, lecz aż co czwarty badany wystawił ocenę 1 lub 2, co oznacza relację ocenianą jako złą lub bardzo złą. Rozkład ocen jest przy tym wyjątkowo równomierny na całej skali, co świadczy o silnej polaryzacji doświadczeń - część Polaków pracuje pod kierunkiem szefów, których ceni, ale równie duża grupa funkcjonuje w relacjach, które aktywnie szkodzą ich zaangażowaniu.

- Niskie oceny w obszarze przyznawania się do błędów i wspierania rozwoju pracowników pokazują jeden z ważniejszych deficytów współczesnego zarządzania. Wielu menedżerów koncentruje się przede wszystkim na realizacji bieżących zadań i wynikach operacyjnych, traktując rozwój zespołu jako kwestię drugorzędną. Tymczasem jedną z najważniejszych oznak dojrzałego przywództwa jest pokora – zdolność do przyznania się do błędu i gotowość do uczenia się razem z zespołem - zauważa Gniewomir Kuciapski, konsultant i analityk z firmy 4Results - Dobrego lidera poznaje się także po tym, że potrafi rozwijać ludzi w swoim zespole i daje im przestrzeń do stawania się coraz lepszymi specjalistami. Organizacje, które potrafią budować takie środowisko, znacznie łatwiej utrzymują zaangażowanych pracowników – dodaje.

W rankingu wartości przywódczych sprawiedliwość i etyka zajęły bezapelacyjnie pierwsze miejsce - 50 proc. respondentów umieściło je na pozycji nr 1, a 75 proc. w pierwszej dwójce. Wizjonerstwo i strategiczne myślenie przełożonych? Zaledwie 4 proc. uznało je za najważniejszą wartość. Równe traktowanie zespołu uzyskało najwyższą średnią ważności spośród wszystkich aspektów zarządzania - aż 4,42 na 5. Drugie miejsce zajęła atmosfera w zespole (4,26), a trzecie - transparentność decyzji (4,10). Polacy nie szukają charyzmatycznego wizjonera z prezentacją na 50 slajdów. Chcą szefa, który gra fair, traktuje wszystkich równo i potrafi stworzyć atmosferę zaufania.

Najniżej oceniane aspekty relacji z przełożonym to umiejętność przyznania się do błędu (średnia 2,97) oraz wspieranie rozwoju zawodowego (2,96). Dla porównania, najwyżej ocenianym wymiarem jest okazywanie szacunku (3,48) i dawanie autonomii (3,41). Różnica między tymi skrajnymi ocenami sygnalizuje, że polscy szefowie potrafią utrzymać podstawową kulturę relacji, ale mają poważny deficyt pokory i inwestycji w rozwój ludzi. Tymczasem to właśnie te kompetencje budują długoterminowe zaufanie w zespole i decydują o tym, czy najlepsi pracownicy zostaną, czy odejdą.

Premia ważniejsza od pochwały słownej

W wyborze między słowną pochwałą a premią 66 proc. Polaków wybiera nagrodę finansową. Jednocześnie 60 proc. przedkłada stabilność zatrudnienia nad możliwość rozwoju i awansu. To obraz pracownika pragmatycznego, który w obecnych warunkach ekonomicznych stawia bezpieczeństwo finansowe ponad ambicje kariery. Szefowie, którzy chcą motywować wyłącznie wizją i kulturą feedbacku, powinni wziąć to pod uwagę. Co ciekawe, kwestia autonomii podzieliła respondentów dokładnie po połowie - 50 proc. chce swobody działania, a 50 proc. woli jasno określone zadania i wytyczne, co sugeruje, że nie istnieje jeden uniwersalny styl zarządzania.

Wśród pracowników w wieku 18–34 lata aż 37 proc. preferuje partnerski i otwarty styl komunikacji z szefem - taki, w którym przełożony pyta o zdanie i wspólnie ustala cele. Osoby w wieku 55+ częściej wybierają styl bezpośredni i konkretny. To pokoleniowa zmiana - młodzi profesjonaliści wchodzący na rynek pracy oczekują współdecydowania i dialogu, a nie jednostronnych poleceń. Dla 76 proc. badanych płeć szefa nie ma żadnego znaczenia - liczą się wyłącznie kompetencje. Podobnie wiek przełożonego: 56 proc. respondentów deklaruje, że jest to czynnik bez znaczenia.

Niemal połowa badanych (47 proc.) uważa, że dobry szef powinien elastycznie łączyć role lidera, menedżera, mentora i partnera w zależności od sytuacji. Tylko 12 proc. widzi szefa przede wszystkim jako inspirującego lidera, a zaledwie 10 proc. - jako sprawnego menedżera. To wyraźne oczekiwanie elastyczności przywódczej. Polscy pracownicy nie chcą szefa jednego typu, lecz przełożonego, który potrafi dostosować się do potrzeb zespołu i sytuacji.

6 pouczających rad dla szefów od pracowników

Zapytani o jedną radę dla przełożonych, respondenci najczęściej odpowiadali:

1. "traktujcie ludzi z szacunkiem" (13 proc.),
2. "doceniajcie pracę swoich ludzi" (9 proc.) i
3. "bądźcie uczciwi i transparentni" (9 proc.).

Na kolejnych miejscach znalazły się:

• "słuchajcie swoich pracowników" (8 proc.),
• "dotrzymujcie obietnic" (7 proc.) i
• "pamiętajcie, że pracownicy to ludzie, nie zasoby" (7 proc.).

Przesłanie jest jednoznaczne – szefowie, którzy chcą zatrzymać najlepszych pracowników, muszą zacząć od fundamentów: szacunku, uczciwości i równego traktowania. Nie od narzędzi, nie od strategii, ale od postaw.

O badaniu:

Metodologia: Badanie CAWI (Computer-Assisted Web Interview) przeprowadzone na ogólnopolskiej próbie n=1068 respondentów. Struktura próby: grupy wiekowe 18–65+; pracownicy etatowi (62%), zleceniobiorcy (13%), przedsiębiorcy B2B (12%). Respondenci z miast i wsi proporcjonalnie do struktury ludności. Badanie obejmowało 20 pytań, w tym pytania zamknięte jedno- i wielokrotnego wyboru, skale ocen 1–5 oraz pytania otwarte. Badanie zrealizowane w dniach 12 stycznia – 2 lutego 2026 r.

Źródło: Business Growth Review