Pracownicy po 50. roku życia są najbardziej wykluczeni na rynku pracy. Wyzwanie dla pracodawcy na 2026 r. - inkluzywne środowisko pracy

• Inkluzywność jako strategiczna odpowiedź na wyzwania rynku
• Różnorodność na rynku pracy – co myślą Polacy?
• Czym jest inkluzywne środowisko pracy?

Inkluzywność jako strategiczna odpowiedź na wyzwania rynku

Współczesny rynek pracy jest dynamiczny, z wyraźnymi zmianami demograficznymi, społecznymi i zawodowymi. Starzejące się społeczeństwo, migracje, niedobór talentów oraz bariery, takie jak niepełnosprawność czy wykluczenie komunikacyjne, to tylko niektóre z wyzwań, przed którymi stoją organizacje i ich pracownicy. W tym kontekście, inkluzywność staje się nie tylko kwestią wartości, ale i strategicznym narzędziem, które przyczynia się do zwiększenia konkurencyjności firm.

- Inkluzywność to nie tylko kwestia wartości, ale strategicznego wyzwania, które wymaga od menedżerów HR nowych kompetencji w obszarze zarządzania, rekrutacji i onboardingu. Obserwujemy, że firmy, które potrafią dostosować swoje procedury do zróżnicowanych potrzeb pracowników, nie tylko ograniczają rotację i ryzyka kadrowe, lecz także zwiększają motywację pracowników i stabilność operacyjną w długim horyzoncie – mówi Łukasz Koszczoł, Prezes Job Impulse.

Różnorodność na rynku pracy – co myślą Polacy?

Z badań SW Research, przeprowadzonych na zlecenie Job Impulse, wynika, że grupą najbardziej wykluczoną na rynku pracy zdaniem Polaków są osoby powyżej 50. roku życia – aż 46% respondentów wskazało tę grupę. Kolejną grupą marginalizowaną są mieszkańcy wsi i mniejszych miejscowości (41%), a także osoby młode wchodzące na rynek pracy (38%) oraz osoby z niepełnosprawnością (38%). Nieco mniej respondentów wskazuje na kobiety – m.in. ze względu na przerwy w pracy zawodowej związane z opieką nad dziećmi lub osobami zależnymi (28%) oraz migrantów, często pracujących poniżej kwalifikacji (11%).

Wyniki badania potwierdzają, że Polacy dostrzegają konkretne szanse, jakie niesie zróżnicowanie środowiska pracy – korzyści dostrzega ogólnie 88% respondentów. 52% wskazuje, że różnorodność wnosi do organizacji odmienne perspektywy i doświadczenia. 37% badanych dostrzega większą kreatywność i innowacyjność takich zespołów, a 31% – wyższą efektywność wynikającą z synergii różnych sposobów patrzenia na problemy. Dla 29% badanych praca w różnorodnym zespole wiąże się z lepszą atmosferą, a 26% zwraca uwagę na większą stabilność. 17% traktuje to z kolei jako odpowiedź na negatywną sytuację demograficzną.

Czym jest inkluzywne środowisko pracy?

Pojęcie inkluzywnego środowiska pracy coraz częściej pojawia się w dyskusjach o przyszłości rynku pracy. W praktyce jednak jego znaczenie bywa spłycane do deklaracji. - Inkluzywne środowisko pracy jest dziś jednocześnie benefitem i wyzwaniem dla organizacji. Realna, a nie deklaratywna inkluzywność stanowi jeden z najważniejszych dowodów społecznej odpowiedzialności biznesu oraz zrównoważonego rozwoju. Ma ona wymiar zarówno zewnętrzny – przeciwdziała wykluczeniu z rynku pracy i ograniczeniom w dostępie do zatrudnienia – jak i wewnętrzny, ponieważ zapewnia wszystkim zatrudnionym, niezależnie od wieku, płci, sprawności czy pochodzenia, równe możliwości rozwoju i osiągania dobrostanu – podkreśla dr hab. Beata Skowron-Mielnik, prof. Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu.

Ekspertka zwraca uwagę, że kluczowe jest przejście od deklaracji do konkretnych praktyk organizacyjnych. Ostatecznie chodzi o coś więcej niż strukturę zatrudnienia – o realne włączenie w życie organizacji. - Inkluzywne działania to takie, które realnie eliminują dyskryminację, minimalizują bariery uczestnictwa, wspierają stabilność zatrudnienia i rozwój kompetencji oraz wzmacniają zaangażowanie pracowników. Ich celem jest nie tylko obecność różnorodnych osób w firmie, lecz stworzenie warunków do ich pełnego uczestnictwa społecznego i zawodowego oraz przeciwdziałanie procesom marginalizacji wewnątrz organizacji. Jak trafnie ujęła to Vernā Myers: „Różnorodność jest zaproszeniem na bal, ale włączenie jest proszeniem do tańca”. Sama obecność różnych grup w organizacji nie wystarcza – dopiero inkluzywne środowisko pracy pozwala w pełni wykorzystać ich potencjał – podsumowuje dr hab. Beata Skowron-Mielnik, prof. Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu..

O badaniu:

Badanie zostało przeprowadzone w listopadzie 2025 r. przez SW Research na zlecenie Job Impulse metodą CAWI (ankieta online) na reprezentatywnej próbie 1028 dorosłych Polaków