Kategorie

MBTI – kreatywne zastosowanie różnorodności w tworzeniu wspólnego środowiska pracy

Borys Niemczewski
Jak twórczo zarządzać różnorodnym środowiskiem organizacyjnym, które oprócz multikulturowości zawiera w sobie bogactwo doświadczeń, odmienność charakterów czasem ze sobą iskrzących, innym razem się wspierających? To pytanie stawiają sobie coraz częściej polscy menedżerowie. Pomocne okazuje się powstałe w latach 40. XX wieku narzędzie MBTI.
Reklama

Różnorodność XXI wieku kojarzy się z tyglem narodów, wielokulturowością, permanentnym ruchem, korporacjami, które pod wspólnym brandem opartym na kulturze organizacyjnej unifikują ludzi z Europy, Azji, Afryki. Na korytarzu jednej firmy mijają się Sikh odpowiedzialny za bazy danych z czarnoskórą koleżanką z działu obsługi klienta, która płynnie z angielskiego przechodzi na suahili. Coraz częściej pracujemy globalnie, żyjemy lokalnie. Dwa lata tu, na Starym Kontynencie, rok doświadczenia tam – za oceanem – to punkty chętnie zamieszczane w zawodowych życiorysach. Pokazują one zarówno niezwykłą mobilność i otwartość pracownika gotowego na nowe doświadczenia i wyzwania, jak i elastyczność organizacji chętnych na przyjęcie osób z różnych czasoprzestrzeni.

Duże firmy posiadają struktury „małych państw”, zatrudniają setki, tysiące ludzi pochodzących z różnych kultur. Tworzą one swoistą mozaikę, która odpowiednio zarządzana może stać się efektywną i niesamowicie twórczą organizacją. Wtedy wielokulturowość przekuwa się w atut firmy, a w porównaniu z mniej otwartymi organizacjami jest w stanie kreować nową jakość.

Typologia poza płcią i kulturą

Każdy z nas dziedziczy pewne cechy po swoich przodkach związanych z konkretnym kręgiem kulturowym. Rodzina staję się pierwszą grupą społeczną, która od wczesnego dzieciństwa kształtuje przyszłego pracownika. Dziedziczność, elementy kultury, tj. język, religia, postrzeganie czasu, wpływ rodziny na wychowanie i rozwój każdego z nas, członkostwo w wybranych zespołach oraz doświadczenie życiowe – tak różne, wpływają na to, kim jesteśmy, dokąd zmierzamy, na zawody, które wykonujemy. Tak powstaje różnorodność w firmach, z którą muszą się zmierzyć zarządzający ludźmi.

Narzędziem, które może pomóc menedżerom w odnalezieniu się w zróżnicowanym środowisku firmy, gdzie mieszają się różne kultury i charaktery, jest MBTI. Powstało ono w latach 40. XX wieku na podstawie teorii Carla Junga, rozwinięte zostało przez Katharine C. Briggs i jej córkę Isabel Myers.

MBTI – Myers-Briggs Type Indicator pomocny w dostrzeganiu różnic i traktowaniu ich jako wartości i potencjału powstał jako narzędzie do badania preferencji w zakresie:

  • zarządzania swoją energią,
  • zbierania i analizowania informacji,
  • podejmowania decyzji,
  • organizowania swoich działań.

MBTI pozwala zrozumieć, jak postępują poszczególne typy osób w czasie procesu samorealizacji niezależnie od płci i kultury. Typologia MBTI umożliwia poznanie i zrozumienie, co dla każdego z nas jest ważne, pierwszoplanowe, czym się kierujemy, podejmując decyzje, i jak ustosunkowujemy się do ludzi wokół. Preferencje odzwierciedlają i formalizują gusty człowieka i nie zależą w żaden sposób od cen dóbr lub budżetu konsumenta, lecz wyłącznie od zadowolenia, satysfakcji, szczęścia lub użyteczności, jakie mu zapewniają. Preferencje pozwalają jednostce dokonywać wyborów w obliczu rozmaitych możliwości życia codziennego.

MBTI dzieli ludzi na osiem podstawowych typów*:

  • według źródła, z którego czerpią energię: Introversion – I) i Extraversion – E);
  • według sposobu, w jaki zbierają informacje o świecie: Intuition – N, polegający na instynkcie, Sensing – S, ufający swoim zmysłom;
  • według sposobu, w jaki podejmują decyzje: Thinking – T, którzy kierują się logiką, Feeling – F, którzy działają m.in. na podstawie swojego subiektywnego systemu wartości.
  • Według Myers i Briggs ludzi można podzielić również według organizowania i planowania działań na:
  • zorganizowanych J – Judging, którzy radzą sobie z życiem, wykorzystując umiejętność wydawania ocen, oraz
  • spontanicznych P – Perceiving) którzy radzą sobie z życiem, wykorzystując umiejętność zbierania informacji.

Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe osiem parametrów MBTI, powstaje 16 preferencji oznaczonych literami podstawowych dychotomii:

ISTJ, ESTJ, ISFJ, ESFJ, ISTP, ESTP, ISFP, ESFP,

INTJ, ENTJ, INTP, ENTP, INFJ, ENFJ, INFP, ENFP.

Każdy z czterech ww. wymiarów to ciągłość, continuum. Ludzie mogą np. znajdować się gdzieś na skali pomiędzy skrajnym I – Introwersion a skrajnym E – Extraversion, gdzieś pomiędzy skrajną Intuition – N a skrajną Perception – P. Preferencje, do których nam bliżej, mogą funkcjonować obok siebie. Nie wykluczają się wzajemnie. Mogą się zmieniać. Raz prymat może w mojej postawie wieść pierwiastek ekstrawertyczny, a innym razem w sytuacji, która jest dla mnie zupełnie nowa, większa rolę odgrywa pierwiastek introwertyczny.


Extraversion (E) vs Introversion (I)

Extraversion – E ma otwarty i bezpośredni stosunek do ludzi i świata. Używając Jungowskiej terminologii – energia psychiczna kierowana jest przez niego na zewnątrz. Wszyscy znamy osoby, które są towarzyskie, w trakcie rozmowy wypuszczają z siebie, niczym karabin maszynowy 100 słów na minutę. Bywają impulsywne, beztroskie, ich emocje są widoczne jak na dłoni, mówią całym sobą. Gestykulacja, mimika twarzy, język ciała stają się mapą, którą poznajemy w kolejnych odsłonach. Introversion – I zachowuje rezerwę. W kontaktach międzyludzkich stawia na tzw. głębokie relacje, przekłada ilość na jakość. Otoczeniu wydaje się czasem, że Introwertyk sprawia wrażenie nieobecnego, chłodnego, mało kontaktowego. Cisza, której nader często hołduje, innym pracownikom może wydawać się obca i postrzegana jako wstrzemięźliwość i rezerwa w kontaktach interpersonalnych. Obserwując środowisko pracy, mamy wrażenie, że Extravestion zaangażowany jest w wiele aktywności naraz, widzimy go na zebraniu menedżerów, zaraz potem w dziale IT żywo gestykuluje z informatykami – lubi przegadać problem z innymi. Najchętniej uczy się przez działanie, aktywnie szuka możliwości współdziałania z innymi, ceni wymianę opinii. Natomiast introwertyk szanuje swoją oazę spokoju, siedzi nad biurkiem zamyślony, jego spojrzenie wędruje gdzieś nad głowami kolegów, zatrzymuje się na kartkach zawieszonych na ścianie. Sprawia wrażenie refleksyjnego, woli komunikować się na piśmie, ogranicza bezpośrednie kontakty, ceni prywatność. Jeśli ma zabrać głos na zebraniu, woli to najpierw przemyśleć, a następnie się ustosunkować, używając do tego e-maila. Gdybyśmy mieli wskazać, skąd oba typy czerpią energię, to E czerpie ją z otoczenia, z kręgów towarzyskich, I natomiast z siebie, z wewnętrznej jaskini opartej na ciszy i harmonii.

Sensing (S) vs Intuition (N)

Sensing i Intuition to kolejna dychotomia w koncepcji Myers i Briggs. Osoby o profilu doznaniowym S preferują stosowanie zmysłów – wzroku, słuchu, smaku, węchu w zdobywaniu i gromadzeniu informacji. Powiedzenia „jak zobaczę, to uwierzę” chętnie stosowane przez Sensing, wskazuje, że S-y to realiści, „twardo stąpający po ziemi” – opierający się na faktach, rozwiązując problem, stosują maksymę „krok po kroku”. Aby osiągnąć cel, wcześniej realizują jasno zaplanowane podcele: krótka i średnioterminowe. Lubią sprawdzone rozwiązania w codziennej pracy. Typ Intuition – N wręcz przeciwnie, nic nie robi dwa razy w ten sam sposób, a jeżeli będzie musiał, postąpi jak Indianin w rezerwacie: albo zgaśnie i popadnie w letarg, lub ucieknie do innej organizacji, gdzie nowe wyzwania pozwolą rozwinąć mu skrzydła. Preferuje myślenie abstrakcyjne, szuka nowych rozwiązań, dopytuje o ogólne cele, mniej jest zainteresowany sposobem ich osiągnięcia. W przeciwieństwie do S, który jest przywiązany do teraźniejszych zadań, osobnik N koncentruje się na przyszłości, to wizjoner. Typ N zapyta: „dokąd zmierzam?”, jego koleżanka o typie S zada pytanie: „gdzie jestem?”. Architekta N interesowałaby wizja zaplanowania całego miasta, dla architekta S byłby ważniejszy pojedynczy budynek, np. domek jednorodzinny, jego wygląd, użyteczność dla czterech osób i doprowadzenie wodociągów.


Thinking (T) vs Feeling (F)

Przy podejmowaniu decyzji opieramy się na umyśle lub kierują nami uczucia. Pracownicy o typie T są znani ze swojego podejścia analitycznego, emocje zostawiają z boku, zwracając uwagę na szczegóły, dokładne wyliczenia. Są znani z racjonalności i obiektywności, logiczne myślenie to ich mocna strona. Często są pedantyczni, uważani przez kolegów i koleżanki z pracy za sztywniaków, ponieważ przywiązują uwagę do procedur i zasad organizacyjnych. Feeling – typ F – to wrażliwcy. Dla nich zawsze najważniejszy będzie człowiek w firmie, to humaniści zwracający uwagę na budowanie relacji i dbający o kontakty międzyludzkie. W strukturach organizacyjnych podkreślać będą element ludzki, poszukując przyczyn problemów w nieodpowiednich relacjach kolegów z pracy. Feeling pracujący w dziale HR poproszony o przygotowanie listy pracowników do zwolnienia mógłby się z tym źle czuć, podchodząc do problemu osobiście i kierując się własnymi wartościami. Menedżer Thin king byłby zapewne obiektywnym krytykiem, zwróciłby zarówno uwagę na mocne strony podwładnego, jak i dostrzegłby obszary do poprawy. Przełożony o typie T zwraca uwagę u współpracowników na ich kompetencje i możliwości, gdy ma powód, skrytykuje. Osoba, której bliżej do feeling, unika krytyki, bo w pierwszej kolejności zwraca uwagę na tzw. wartość dodaną, traktując każdego człowieka jako unikalną jednostkę.

Judging (J) vs Perceiving (P)

Reklama

Podział między tzw. zorganizowanymi Judging i spontanicznymi Perceiving przebiega na podstawie planowania i organizowania działań. Osobnicy J są dobrze zorganizowani, cenią strukturę podczas spotkań, tydzień w kalendarzu jest niekiedy zaplanowany co do minuty. Jeśli mamy takie osoby w naszym zespole, to w roli planistów na pewno daliby sobie radę. J będą podążać zatem zgodnie z planem, kontrolując zarówno siebie, jak i otoczenie, aby cele zostały po kolei osiągnięte. Na zmiany nie patrzą przychylnie. Mają sprawdzone i wydeptane ścieżki w codziennej pracy, poważnie podchodzą do obowiązków. Pracownicy spod litery P to baczni obserwatorzy penetrujący otoczenie, uważni, aby w żadnym wypadku nie zamknąć się w ciasnych strukturach i nie wiązać ostatecznymi uzgodnieniami. Uwielbiają zmiany, na rutynę reagują alergicznie, zostawiają często sprawy na za piętnaście dwunasta, bo przecież „wcześniejsze uzgodnienia mogą się jeszcze zmienić”, do pracy podchodzą na luzie, bawią się nią. Pracując pod presją czasu, są efektywniejsi, tykający zegar nie jest dla nich potencjalną bombą, lecz pozytywnym dopingiem do realizacji spontanicznie zmieniających się założeń.

Dostrzeżenie bogactwa różnic między współpracownikami pomaga im samym zrozumieć, gdzie spożytkować swoje umiejętności i wspomóc organizacje, a gdzie oddać pola osobom, które w danym momencie mogą lepiej zadbać o relacje z klientem. Warto o tym pamiętać, tym bardziej że osoby o różnych preferencjach uzupełniają się.


Typy Sensing potrzebują typów Intuition do wskazywania nowych dróg i możliwości. Typy N potrzebują wsparcia ze strony typów S w realistycznym podejściu do problemów, czy przekazywaniu ważnych informacji i faktów. Typy z przewagą Thinking potrzebują typu z przewagą Feeling, aby w sytuacjach trudnych odgrywał rolę negocjatora i tego, który zwraca uwagę na pozytywy i potencjał w zespole.

Nasze indywidualne preferencje według założeń MBTI, tj. Extraversion, Introversion, Sensing, Intuition czy Thinking albo Feeling, jesteśmy w stanie lepiej poznać i zweryfikować dzięki profesjonalnie przygotowanym testom, na które mają licencje niektóre firmy szkoleniowe, np. Impact-Polska czy Fosid. Poznanie preferencji jest możliwe na takich szkoleniach jak: team development, leadership, rozwój kompetencji menedżerskich, coaching, których MBTI jest integralną częścią.

Narzędzie definiujące różnorodność, jakim jest MBTI, ma od dawna bogate zastosowanie w biznesie. Aby osiągnąć korzyści dla organizacji, często stosuje się typologię Myer i Briggs do:

  • budowania relacji z klientami,
  • usprawniania komunikacji,
  • doskonalenia umiejętności wywierania wpływu,
  • skutecznej sprzedaży,
  • rozwoju umiejętności przywódczych,
  • rozwiązywania problemów,
  • podnoszenia efektywności pracy zespołowej.

UWAGA

MBTI zakłada, że różne preferencje są równie dobre, nie ma lepszych ani gorszych, po prostu są inne, w związku z tym nie należy wykorzystywać ich w ocenie pracownika. Co ważne, ludzie o różnych typach preferencji traktowani są tak samo, a ich działalność może być równie efektywna w biznesie.

*Nazwy tytułów podawane są w oryginalnym nazewnictwie zaproponowanym przez Isabel Myers i Katharine C. Briggs. Nie stworzono w języku polskim wspólnej termonologii dotyczacej nazewnictwa MBTI. Poprzez dosłowne tłumaczenie często dochodzi do różnicy w rozumieniu ww. typologii.

LITERATURA

1Jolanta Ambrosiewicz-Jacobs, „Tolerancja. Jak uczyć siebie i innych”, Kraków 2004

2Michał Ćakrt, „Kto jest kim. Typy osobowości dla menedżerów”, Gliwice 2006

3Impact-Polska, Wewnętrzne materiały szkoleniowe nt. MBTI

4Leszek Kołakowski, „Mini wykłady o maksi sprawach”, Kraków 2000

5Ned H. Seelye (red.), „Experiential Activities for Intercultural Learning” t. 1, Yarmouth-London 1996

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?