Kategorie

Przyrzeczona umowa

Małgorzata Grzelak
Małgorzata Grzelak
Katarzyna Witkowska-Pertkiewicz
Nierzadko od momentu podjęcia przez pracodawcę decyzji o zatrudnieniu konkretnej osoby do chwili faktycznego rozpoczęcia przez nią świadczenia pracy mija kilka, a nawet kilkanaście tygodni. Jaka forma określenia warunków współpracy z nowym pracownikiem jest najdogodniejsza dla pracodawcy? Jak zagwarantować pracownikowi komfort, tak aby bez żalu i stresu odchodził z dotychczasowego miejsca pracy?

Poniżej zostały przedstawione przykłady instrumentów prawnych, przy użyciu których strony przyszłego stosunku pracy mogą określić warunki planowanego zatrudnienia.

List intencyjny

List intencyjny jest pisemną, wstępną deklaracją planowanych działań, wyrazem chęci czy gotowości podjęcia współpracy. W relacjach pracowniczych jest porozumieniem między kandydatem na pracownika a przyszłym pracodawcą i może zawierać różne elementy w sposób ogólny opisujące zasady przyszłego zatrudnienia. List intencyjny nie ma wiążącego charakteru, jest jedynie przejawem intencji, nie prowadzi natomiast do zaciągania zobowiązań, nie można na jego podstawie dochodzić ani zawarcia umowy, ani odszkodowania.

Umowa przedwstępna

Inaczej wygląda sytuacja stron, które zdecydowały się na zawarcie umowy przedwstępnej. Przy umowie tego typu strony zobowiązują się do zawarcia oznaczonej umowy, określając tym samym jej istotne postanowienia.

Zgodnie z art. 389 Kodeksu cywilnego w związku z art. 300 Kodeksu pracy, w umowie przedwstępnej pracodawca lub pracownik lub obydwie strony zobowiązują się do zawarcia oznaczonej umowy – w tym wypadku umowy o pracę. Treścią umowy przedwstępnej powinny być istotne postanowienia umowy przyrzeczonej – zatem w przypadku umowy o pracę będą to elementy określone w art. 29 k.p., tj. w szczególności:

  • rodzaj pracy, miejsce wykonywania pracy, wynagrodzenie za pracę odpowiadające rodzajowi pracy, ze wskazaniem składników wynagrodzenia,
  • wymiar czasu pracy oraz
  • termin rozpoczęcia pracy.

Dodatkowo można również określić termin, w jakim umowa o pracę ma być zawarta. Pełna realizacja skutku umowy przedwstępnej zależy od tego, czy umowa czyni zadość wymaganiom ważności umowy przyrzeczonej.

Należy podkreślić, że sytuacja prawna stron przedwstępnej umowy o pracę jest odmienna. W polskim prawie obowiązuje bowiem konstytucyjna zasada wolności pracy – zatrudnienia (art. 65 Konstytucji) oraz wynikająca z art. 11 k.p. zasada swobody nawiązania stosunku pracy. Powyższe oznacza, że pracownika nie można zmusić do zawarcia umowy o pracę, a co za tym idzie, nawet w przypadku zawarcia przedwstępnej umowy o pracę pracodawcy nie będzie przysługiwać roszczenie o zawarcie umowy przyrzeczonej, a ewentualnie jedynie o odszkodowanie za szkodę, którą poniósł, licząc na zawarcie przez pracownika umowy o pracę. Może ono obejmować przykładowo koszty rekrutacji (w szczególności, gdy rekrutacja była prowadzona przez firmę zewnętrzną) czy szkoleń zorganizowanych w celu przygotowania nowego pracownika do pracy.

Pracownikowi będzie przysługiwał wybór pomiędzy dwoma roszczeniami – o zawarcie umowy o pracę lub o naprawienie szkody, jaką pracownik poniósł, licząc na zawarcie ostatecznej umowy o pracę.

Oferta

Gdy pracodawca podejmie decyzję o wyborze konkretnego pracownika na dane stanowisko, może przedstawić takiemu pracownikowi ofertę zatrudnienia. Zgodnie z art. 66 k.c. (w związku z art. 300 k.p.) oświadczenie drugiej stronie woli zawarcia umowy stanowi ofertę, jeżeli określa istotne postanowienia tej umowy.

Do istotnych elementów umowy o pracę zalicza się:

  • rodzaj pracy,
  • miejsce wykonywania pracy,
  • wynagrodzenie za pracę odpowiadające rodzajowi pracy, ze wskazaniem składników wynagrodzenia,
  • wymiar czasu pracy oraz
  • termin rozpoczęcia pracy.

Aby oferta była wiążąca dla obu stron stosunku pracy, musi zostać przyjęta. Zgodnie z art. 66 § 2 k.c., jeżeli oferent nie oznaczył w ofercie terminu, w ciągu którego oczekiwać będzie odpowiedzi, oferta złożona w obecności drugiej strony albo za pomocą środka bezpośredniego porozumiewania się na odległość przestaje wiązać, gdy nie zostanie przyjęta niezwłocznie. Złożona w inny sposób przestaje wiązać z upływem czasu, w którym składający ofertę mógł w zwykłym toku czynności otrzymać odpowiedź wysłaną bez nieuzasadnionego opóźnienia. W każdym przypadku warto więc określić w ofercie, jak długo wiąże ona pracodawcę – czyli do kiedy pracownik powinien przedstawić odpowiedź.

Warto też zastanowić się nad treścią oferty, albowiem to, co zostanie w niej zapisane, będzie wiązało strony stosunku pracy. Należy również pamiętać, że samo nazwanie dokumentu na przykład listem intencyjnym może nie być wystarczającym argumentem za niewiążącym charakterem takiego dokumentu.

W sytuacji gdy oferta zatrudnienia zostanie przyjęta przez kandydata i nie zostanie następnie skutecznie cofnięta, należy przyjąć, że pomiędzy stronami doszło do nawiązania stosunku pracy i pracownik jest zobowiązany do rozpoczęcia pracy w dniu określonym w ofercie, zaś pracodawca jest zobowiązany do dopuszczenia pracownika do pracy w tym dniu. Jeżeli pracownik nie stawi się do pracy w dniu rozpoczęcia pracy określonym w ofercie, wówczas taka absencja będzie uważana za nieusprawiedliwioną nieobecność w pracy.

Umowa o pracę

Kolejną opcją jest zawarcie z wybranym kandydatem umowy o pracę i określenie w niej późniejszej niż data zawarcia umowy daty rozpoczęcia świadczenia pracy. Jest to powszechnie praktykowane rozwiązanie, gdy dla przykładu pierwszy dzień miesiąca kalendarzowego przypada w dzień wolny od pracy. Wtedy umowa może być zawarta przed tym dniem i wskazuje pierwszy dzień roboczy miesiąca jako dzień rozpoczęcia pracy. Nie ma przeszkód, by między datą zawarcia umowy a datą rozpoczęcia świadczenia pracy minęło więcej czasu niż kilka dni.

Niestawienie się kandydata do pracy

Niezależnie od formy, w jakiej doszło do zawarcia umowy o pracę, niektórzy pracodawcy stają przed problemem, jak postąpić, gdy długo oczekiwany pracownik nie stawia się do pracy w pierwszym dniu?

Sąd Najwyższy w wyroku z 29 października 2007 r. (sygn. II PK 56/07) wskazał, że przepis art. 26 k.p. (zgodnie z którym stosunek pracy nawiązuje się w terminie określonym w umowie jako dzień rozpoczęcia pracy, a jeżeli terminu tego nie określono – w dniu zawarcia umowy) nie uzależnia powstania stosunku pracy od jej faktycznego rozpoczęcia przez pracownika.

Przyjęcie zatem, że doszło pomiędzy stronami do nawiązania stosunku pracy, może uprawniać pracodawcę do podjęcia następujących działań:

  • rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia (w trybie art. 52 k.p.) ze względu na ciężkie naruszenie przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych poprzez nieusprawiedliwione niestawiennictwo w pracy,
  • rozwiązanie umowy o pracę z zachowaniem ustawowego okresu wypowiedzenia,
  • rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron.

Możliwość rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia w przypadku nieusprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy została wielokrotnie potwierdzona przez Sąd Najwyższy. Zgodnie z wyrokiem SN z 18 lutego 2011 r. (II PK 196/10), nieobecność w pracy pracownika, który nie stawia się do pracy, samodzielnie „udzielając” sobie zwolnienia od pracy, na które pracodawca nie wyraził zgody, jest nieobecnością nieusprawiedliwioną, która może uzasadniać rozwiązanie stosunku pracy na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. Jeżeli zatem pracownik nie stawia się pierwszego dnia pracy bez podania przyczyny, taką nieobecność można uznać za nieusprawiedliwioną i uprawniającą pracodawcę do podjęcia określonych kroków prawnych. Oczywiście, każdy przypadek nieobecności należy badać odrębnie, nie można bowiem przyjąć z góry, że każda nieobecność pracownika w pracy stanowi nieusprawiedliwioną nieobecność. Należy również pamiętać, że na rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia pracodawca ma jeden miesiąc od dnia, w którym dowiedział się o okolicznościach uzasadniających rozwiązanie umowy.

Nowy pracownik jest zwykle początkowo zatrudniany na okres próbny. Jeżeli pracodawca nie chce się uciekać do tak dotkliwej formy zakończenia stosunku pracy, jaką jest rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia, może on umowę wypowiedzieć z zachowaniem ustawowych terminów wypowiedzenia. W przypadku umowy o pracę zawartej na okres próbny są to trzy dni robocze, tydzień lub dwa tygodnie, w zależności od długości okresu próbnego, na jaki umowa została zawarta. Wypowiedzenie umowy na okres próbny nie wymaga podania przyczyn wypowiedzenia.

Niezależnie od powyższych możliwości, każda umowa o pracę może być rozwiązana za porozumieniem stron w terminie określonym w tym porozumieniu.

Podstawa prawna:

  •  Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. nr 78, poz. 483 z późn. zm.).
  • Ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. nr 21 poz. 94 z późn. zm.).
  • Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.