REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Co to jest higiena cyfrowa?

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
Małgorzata Helena Kochańska
specjalista ds. BHP, mediator społeczny
Higiena cyfrowa odpowiedzią na stres cyfrowy wywołany nadmiernym korzystaniem ze smartfonów, tabletów,  laptopów i innych narzędzi cyfrowych.
Higiena cyfrowa odpowiedzią na stres cyfrowy wywołany nadmiernym korzystaniem ze smartfonów, tabletów, laptopów i innych narzędzi cyfrowych.
shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Higiena cyfrowa - co to jest? Niektórzy mogą przeznaczyć na używanie smartfona prawie 9 lat swojego życia. Jakie negatywne skutki wywołuje nadmierne korzystanie z narzędzi cyfrowych?

Higiena cyfrowa – pokolenie pochylonej głowy

Praca wykonywana w trybie zdalnym, czyli za pomocą środków komunikacji elektronicznej najprawdopodobniej będzie już stałym elementem środowiska pracy, usankcjonowaną zapisami prawnymi i to nie tylko w okresie stanu epidemiologicznego i epidemii. Głównym narzędziem z uwagi na gabaryty i oferowane funkcje jest smartfon.

REKLAMA

Autopromocja

Korzystanie ze smartfona - dane statystyczne

Tylko w pierwszym kwartale 2021 roku sprzedano na świecie 340 milionów smartfonów. Szacuje się, że 3,2 mld użytkowników korzysta z 3,6 mld smartfonów na świecie[1]. Typowy użytkownik dotykał swojego urządzenia średnio 2617 razy dziennie, ale już tzw. ekstremalni użytkownicy, którzy stanowią 10 proc. wszystkich użytkowników telefonów – dotykali ich ponad 5400 razy dziennie.[2] To samo badanie wykazało też, że użytkownicy smartfonów poświęcają im średnio dziennie ponad dwie i pół godziny uwagi (to łączny, średni, czas, w którym patrzą na ekran telefonów), a ekstremalni użytkownicy - blisko cztery godziny[3]. Według raportu Bena Bajarina z firmy Apple średnio odblokowujemy swój telefon aż 80 razy dziennie. W skrajnych przypadkach jest to aż 130 odblokowań ekranu. Oznacza to, że łapiemy za swój telefon średnio co 10 minut w ciągu dnia.[4].

Badania, jakie przeprowadziło ostatnio Whistle Out, niektórzy mogą przeznaczyć na używanie smartfona prawie 9 lat swojego życia.[5] Jak podaje Eurostat w 2019 roku statystyczny Polak przepracował w ciągu swojego życia średnio 33,6 lat[6]. W dużym zaokrągleniu można przyjąć, że ¼ pracy zawodowej skupia się na smartfonie.

CBOS w swoim raporcie podaje, że użytkownicy telefonów komórkowych poza prowadzeniem rozmów (100%) wysyłają i odbierają wiadomości SMS (78%). Blisko połowa (45%) przegląda strony internetowe, ponad dwie piąte (43%) sprawdza prognozę pogody, jedna trzecia (33%) wysyła i odbiera pocztę elektroniczną, 29% użytkowników obsługuje konto w serwisie społecznościowym i tyle samo (29%) korzysta z komunikatora. Niespełna jedna piąta (17%) załatwia w ten sposób online różne sprawy, np. robi zakupy, rezerwuje bilety, hotele. Co jedenasty (9%) sprawdza przy użyciu telefonu poziom zanieczyszczenia powietrza. Jeśli chodzi o funkcje multimedialne, telefony komórkowe najczęściej służą do słuchania muzyki (30%) i – zdecydowanie rzadziej – radia (11%). Co piąty użytkownik (19%) ogląda na nich materiały wideo, a siedmiu na stu (7%) – telewizję. W gry na telefonie gra 17% badanych z tej grupy, nieco mniej (12%) deklaruje czytanie w ten sposób książek lub innych plików tekstowych. Około jednej szóstej (17%) zdarza się edytować za pomocą telefonu komórkowego zdjęcia lub pliki tekstowe. Mniej więcej co ósmy (12%) korzysta za pomocą telefonu z programów lojalnościowych i zniżek w sklepach; nieliczni (5%) płacą zbliżeniowo[7].

Narzędzia cyfrowe a praca zdalna

Nie można udawać, że cyfrowe narzędzia ekranowe (takie jak: smartfon, tablet, laptop, komputer) są tylko wsparciem czy uzupełnieniem tradycyjnie pojmowanych środków pracy czy rozrywki. Pandemia Covid-19 jedynie przyspieszyła ten proces.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Tytułem przypomnienia: „home office” – praca wykonywana w domu głównie za pomocą środków komunikacji elektronicznej była nieuregulowana w polskim systemie prawnym[8]. W właśnie okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, w celu przeciwdziałania COVID-19 pracodawca może polecić pracownikowi wykonywanie, przez czas oznaczony, pracy określonej w umowie o pracę, poza miejscem jej stałego wykonywania w formie praca zdalnej.[9]

Po przeszło dwóch latach jesteśmy bogatsi o wiedzę dotyczącą skutków wykorzystywania narzędzi cyfrowych w życiu codziennym.

Korzystanie z narzędzi cyfrowych - negatywne skutki

Negatywne skutki, to przede wszystkim niekorzystny wpływ na zdrowie psychiczne i fizyczne. Przede wszystkim na wzrok i układ kostno-stawowy. Bowiem korzystanie z nich wymusza złą pozycję ciała. Dlaczego? Ponieważ ekran i przyciski znajdują się na tej samej płaszczyźnie, automatycznie wielu z nas trzyma telefon na wysokości brzucha i wtedy mocno pochyla szyję, by przeczytać tekst na ekranie. To szkodliwa postawa dla naszego kręgosłupa, który jest narażony na zgięcie i duże naprężenie przez wiele godzin – alarmują badacze i lekarze[10].

korzystanie ze smartfona funkcje higiena cyfrowa

SEKA

Text neck - co to jest?

Dr. Kenneth’a Hansraj, chirurg specjalizujący się w operacjach kręgosłupa w USA, wprowadził pojęcie „text neck”, czyli bóle szyi i innych części ciała, do których dochodzi na skutek skulonej pozycji, w której znajdują się przez długi czas użytkownicy smartfonów, tabletów czy innych elektronicznych gadżetów.

Objawy „text neck”:

  • Ból szyi i karku
  • Chroniczne bóle głowy
  • Napięcie i sztywność w okolicy karku
  • Skrzywienie kręgosłupa
  • Mrowienie lub drętwienie dłoni i palców
  • Ból nadgarstków i łokci[11].

Stąd profilaktyka. Higiena Cyfrowa (Digital Wellbeing) – to nowość pochodząca z systemu Android 9 Pie[12]. Jak podaje Michał Brożyński do głównych zadań tej funkcjonalności należy monitorowanie tego, jak dużo czasu spędzamy ze smartfonami/tabletami w dłoni. System prowadzi statystyki oraz ewentualne wprowadza ograniczenia celem (samo)kontroli, czyli długo z niego korzystamy.[13]

Higiena cyfrowa - czym jest?

Higiena cyfrowa to zespół działań i czynności zmierzających do optymalizacji indywidualnego zdrowia somatycznego, psychicznego oraz społecznego w zakresie korzystania z technologii informacyjno- komunikacyjnych. Jej poziom uzależniony jest od samoregulacji i kontroli związanej z używaniem internetu oraz cyfrowych narzędzi ekranowych, alternatywy dla świata cyfrowego, jak również rozwiniętej sieci oparcia społecznego. Higiena cyfrowa może być rozumiana jako postawa życiowa wynikająca z kreatywnego i odpowiedzialnego używania zasobów sieci[14].

Higiena cyfrowa dotyczy również zachowań, które podejmowane są w trakcie prowadzenia zajęć online, zwłaszcza w obszarze koncentracji. 28% badanych uczniów zadeklarowało, że bardzo często lub często podczas zajęć online korzystało z portali społecznościowych, grało w gry, przeglądało internet do celów prywatnych czy pisało do kogoś bez związku z lekcjami. Podobny odsetek badanych uczniów (28,2%) przyznał, że bardzo często lub często używał swojego smartfona podczas e-lekcji do celów niezwiązanych z nauką. Tego rodzaju zachowania również występowały wśród nauczycieli, ale odsetek takich przypadków jest niewielki (odpowiednio 7,6% i 5,8%)[15].

Praca przy monitorze ekranowym

Czy pogłębiające się wady wzroku oraz nasilające dolegliwości związane z układem kostno- stawowym spowodują zmianę w naszych zachowaniach?

W Europie problem dostrzeżono już w 1990 roku, wydano wówczas Dyrektywę Rady z dnia 29 maja 1990 r. w sprawie minimalnych wymagań w dziedzinie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia przy pracy z urządzeniami wyposażonymi w monitory ekranowe (piąta dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 87/391/EWG). W Polsce osiem lat później (1998) wprowadzono akt prawny[16] szczegółowo opisujący stanowisko pracy z monitorem ekranowym w taki sposób, aby spełniały one minimalne wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ergonomii, określone w załączniku do niniejszego rozporządzenia. Niestety, z moich badań[17] wynika, że mimo wymagane prawem wyposażenia stanowiska pracy z monitorem ekranowym, tylko nieznaczna liczba osób korzysta ze wszystkich funkcjonalności siedziska. Dotyczy zwłaszcza korzystania z oparcia i podłokietników użytkowanego krzesła (fotela).

Z pozoru łatwiejsza jest korekta postaw u pracowników, natomiast higienę cyfrową zapewni pracodawcom dostępne na rynku oprogramowanie monitorujące pracę użytkowanych komputerów. Z profesjonalnym oprogramowaniem pozyskiwane są również takie dane jak raporty o wpisywanych przez użytkownika frazach czy próba pobrania niesprawdzonej aplikacji.[18]

Kolejny produkt stresujący pracowników?

Stąd tylko krok do automatyzowania procesów pracy (przemysł 4.0) i zastępowania pracowników (ro)botami, szczególnie w sferze obsługi klienta.

Boty wykorzystywane są także w komunikacji wewnętrznej - np. do onboardingu nowych pracowników czy udzielania informacji.[19]

ergonomia pracy infografika

SEKA

[1] Więcej https://mobirank.pl/2019/11/18/32-mld-uzytkownikow-korzysta-z-36-mld-smartfonow-na-swiecie/

[2] Badania Firma Dscout https://businessinsider.com.pl/technologie/nauka/uzaleznienie-od-telefonu-badacze-policzyli-ile-razy-go-dotykamy/x45yftb

[3] tamże

[4] https://noizz.pl/nauka-i-technologia/ile-razy-dziennie-zagladamy-do-telefonu-mozna-sie-zaniepokoic/j1d5n2p

[5] https://www.tabletowo.pl/9-lat-patrzenia-w-ekran-smartfona/

[6] Za: v

[7] https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2017/K_099_17.PDF

[8] to system pracy w domu. Jest również nazywany pracą zdalną lub mobilnym stylem pracy. Polega na wykonywaniu swoich obowiązków zawodowych z miejsca zamieszkania. Jest to coraz bardziej popularne zjawisko, a pracownicy często cenią sobie możliwość częściowej pracy z domu. Więcej https://www.karierawfinansach.pl/baza-wiedzy/slownik-pojec/home-office-co-to-znaczy-home-office

[9] Art. 3 Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych negatywnie wpływa na kondycję zdrowia psychicznego i fizycznego Dz. U. 2020 poz. 374, t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, 2120, 2133, 2262, 2269, 2317, 2368, 245

[10] https://zdrowie.pap.pl/ruch/jak-smartfon-moze-zrujnowac-kregoslup

[11] Tamże

[12] https://90sekund.pl/co-to-jest-higiena-cyfrowa/

[13] tamże

[14] https://zdalnenauczanie.org/wp-content/uploads/2020/06/Badanie-zdalnenauczanie_org_prezentacja.pdf

[15] Więcej Ptaszek, G., Bigaj, M., Dębski, M., Pyżalski, J. & Stunża, G. D. (2020). Zdalna edukacja - gdzie byliśmy, dokąd idziemy? Wstępne wyniki badania naukowego „Zdalne nauczanie a adaptacja do warunków społecznych w czasie epidemii koronawirusa”. Warszawa 2020

[16] Dz.U.1998.148.973 - Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe

[17] M.Kochańska, warunki pracy pracowników zatrudnionych na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe w open space. Studium przypadku. https://depot.ceon.pl/bitstream/handle/123456789/14396/Warunki%20pracy%20pracownik%C3%B3w%20zatrudnionych%20w%20open%20spacach.%20Studium%20przypadku..pdf?sequence=1

[18] https://www.ekransystem.com/pl/blogpolska/6-darmowych-programow-do-monitorowania-komputera

[19] https://www.money.pl/gospodarka/coraz-wiecej-firm-korzysta-ze-sztucznej-inteligencji-do-obslugi-klienta-6717835678956416a.html

Zapisz się na newsletter
Kodeks pracy, urlopy, wynagrodzenia, świadczenia pracownicze. Bądź na bieżąco ze zmianami z zakresu prawa pracy. Zapisz się na nasz newsletter.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie - QUIZ
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne

REKLAMA

Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Employee advocacy na LinkedIn. Jak skutecznie angażować pracowników w budowanie marki pracodawcy?

Employee advocacy to strategia, w której pracownicy aktywnie angażują się w promocję swojej firmy. Na LinkedIn – największej platformie biznesowej na świecie – nabiera to szczególnego znaczenia. Pracownicy mogą budować nie tylko markę organizacji, lecz także własny wizerunek jako ekspertów.

PIE: do 2035 r. na polskim rynku pracy ubędzie 2,1 mln pracowników. Kogo zatrudniać zamiast obywateli Ukrainy?

Zgodnie z danymi Polskiego Instytutu Ekonomicznego (PIE) do 2035 r. z polskiego rynku pracy ubędzie aż 2,1 mln pracowników. Czy pracownicy z Ukrainy odejdą? Kogo można tanio zatrudnić na te miejsca?

Pracownicy dorabiają na coraz większą skalę. Podstawowa umowa to teraz za mało

Teraz podstawowa umowa o pracę często nie wystarcza. Pracownicy podpisują dodatkowe zlecenia nie tylko dla pieniędzy. Dlaczego Polacy coraz częściej dorabiają? Oto wyniki badania.

70 tys. odprawy dla zwolnionego pracownika w 2025 r. Czy będzie zmiana w 2026 r.

Pracownik, z którym pracodawca rozwiązał stosunek pracy w ramach zwolnień grupowych lub zwolnienia indywidualnego, ma prawo do odprawy pieniężnej. Jej maksymalna wysokość nie może przekraczać 15-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w dniu rozwiązania stosunku pracy. W 2025 r. jest to prawie 70000 zł.

REKLAMA

Pomoc ZUS-u dla firm poszkodowanych w powodzi z 2024 r. - podsumowanie

Od jesieni minionego roku przedsiębiorcy, którzy ponieśli straty w wyniku powodzi mogli skorzystać ze specjalnych form wsparcia i ulg realizowanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Opolski ZUS podsumował pomoc udzieloną przedsiębiorcom poszkodowanym w powodzi z 2024 r.

ZUS przypomina: Tylko złożenie wniosku do 30 kwietnia gwarantuje ciągłość wypłaty świadczenia

Zbliża się koniec terminu składania wniosków o 800 plus na nowy okres świadczeniowy. Rodzic powinien złożyć wniosek do 30 kwietnia 2025 r. Jeśli ten termin zostanie dotrzymany, to ciągłość wypłaty świadczenia wychowawczego będzie zachowana i ZUS wypłaci 800 plus do 30 czerwca 2025 r.

ZUS: stabilna sytuacja finansowa FUS w 2024 r. Przeciętna wypłata świadczenia emerytalno-rentowego w 2024 r. wyniosła 3735,34 zł

Zakład Ubezpieczeń Społecznych przedstawił opracowanie ZUS "Podsumowanie sytuacji finansowej FUS z 2024 r." Z opracowania wynika, że sytuacja Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest stabilna, a prognozy ZUS wskazują, że najbliższych latach nadal tak pozostanie. Przeciętna wypłata świadczenia emerytalno-rentowego w 2024 r. wyniosła 3735,34 zł.

Wysokość wynagrodzenia i rodzaj przysługujących benefitów są dla Zetek najważniejszym miernikiem ich wartości

Pracownicy z pokolenia Z przywiązują dużą wagę do wysokości wynagrodzenia i dodatkowych świadczeń z umowy o pracę ze względów nie tylko materialnych. Bezpieczne ekonomicznie i spokojne życie to oczywiście ważna dla nich wartość. Jednak wysokość pensji i inne benefity są jednocześnie miernikiem poczucia własnej wartości, a może nawet i szacunku do nich.

REKLAMA

Wsparcie finansowe z ZUS wypłacane z emeryturą lub rentą. Komu przysługuje ryczałt energetyczny?

Ryczałt energetyczny to specjalny dodatek do emerytur i rent. Jest on przeznaczony dla osób, które potrzebują wsparcia w pokrywaniu kosztów zużycia energii elektrycznej. Świadczenie jest wypłacane przez ZUS.

Seniorzy nadal aktywni zawodowo. Dlaczego opłaca się pracować osobom w wieku emerytalnym?

ZUS podaje, że wzrasta liczba pracujących osób w wieku emerytalnym. Aktywnych zawodowo seniorów w zeszłym roku było aż 872,6 tys. Kiedy opłaca się dalsza praca?

REKLAMA