REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Co to jest higiena cyfrowa?

Małgorzata Helena Kochańska
specjalista ds. BHP, mediator społeczny
Higiena cyfrowa odpowiedzią na stres cyfrowy wywołany nadmiernym korzystaniem ze smartfonów, tabletów,  laptopów i innych narzędzi cyfrowych.
Higiena cyfrowa odpowiedzią na stres cyfrowy wywołany nadmiernym korzystaniem ze smartfonów, tabletów, laptopów i innych narzędzi cyfrowych.
shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Higiena cyfrowa - co to jest? Niektórzy mogą przeznaczyć na używanie smartfona prawie 9 lat swojego życia. Jakie negatywne skutki wywołuje nadmierne korzystanie z narzędzi cyfrowych?

Higiena cyfrowa – pokolenie pochylonej głowy

Praca wykonywana w trybie zdalnym, czyli za pomocą środków komunikacji elektronicznej najprawdopodobniej będzie już stałym elementem środowiska pracy, usankcjonowaną zapisami prawnymi i to nie tylko w okresie stanu epidemiologicznego i epidemii. Głównym narzędziem z uwagi na gabaryty i oferowane funkcje jest smartfon.

REKLAMA

Autopromocja

Korzystanie ze smartfona - dane statystyczne

Tylko w pierwszym kwartale 2021 roku sprzedano na świecie 340 milionów smartfonów. Szacuje się, że 3,2 mld użytkowników korzysta z 3,6 mld smartfonów na świecie[1]. Typowy użytkownik dotykał swojego urządzenia średnio 2617 razy dziennie, ale już tzw. ekstremalni użytkownicy, którzy stanowią 10 proc. wszystkich użytkowników telefonów – dotykali ich ponad 5400 razy dziennie.[2] To samo badanie wykazało też, że użytkownicy smartfonów poświęcają im średnio dziennie ponad dwie i pół godziny uwagi (to łączny, średni, czas, w którym patrzą na ekran telefonów), a ekstremalni użytkownicy - blisko cztery godziny[3]. Według raportu Bena Bajarina z firmy Apple średnio odblokowujemy swój telefon aż 80 razy dziennie. W skrajnych przypadkach jest to aż 130 odblokowań ekranu. Oznacza to, że łapiemy za swój telefon średnio co 10 minut w ciągu dnia.[4].

REKLAMA

Badania, jakie przeprowadziło ostatnio Whistle Out, niektórzy mogą przeznaczyć na używanie smartfona prawie 9 lat swojego życia.[5] Jak podaje Eurostat w 2019 roku statystyczny Polak przepracował w ciągu swojego życia średnio 33,6 lat[6]. W dużym zaokrągleniu można przyjąć, że ¼ pracy zawodowej skupia się na smartfonie.

CBOS w swoim raporcie podaje, że użytkownicy telefonów komórkowych poza prowadzeniem rozmów (100%) wysyłają i odbierają wiadomości SMS (78%). Blisko połowa (45%) przegląda strony internetowe, ponad dwie piąte (43%) sprawdza prognozę pogody, jedna trzecia (33%) wysyła i odbiera pocztę elektroniczną, 29% użytkowników obsługuje konto w serwisie społecznościowym i tyle samo (29%) korzysta z komunikatora. Niespełna jedna piąta (17%) załatwia w ten sposób online różne sprawy, np. robi zakupy, rezerwuje bilety, hotele. Co jedenasty (9%) sprawdza przy użyciu telefonu poziom zanieczyszczenia powietrza. Jeśli chodzi o funkcje multimedialne, telefony komórkowe najczęściej służą do słuchania muzyki (30%) i – zdecydowanie rzadziej – radia (11%). Co piąty użytkownik (19%) ogląda na nich materiały wideo, a siedmiu na stu (7%) – telewizję. W gry na telefonie gra 17% badanych z tej grupy, nieco mniej (12%) deklaruje czytanie w ten sposób książek lub innych plików tekstowych. Około jednej szóstej (17%) zdarza się edytować za pomocą telefonu komórkowego zdjęcia lub pliki tekstowe. Mniej więcej co ósmy (12%) korzysta za pomocą telefonu z programów lojalnościowych i zniżek w sklepach; nieliczni (5%) płacą zbliżeniowo[7].

Narzędzia cyfrowe a praca zdalna

Nie można udawać, że cyfrowe narzędzia ekranowe (takie jak: smartfon, tablet, laptop, komputer) są tylko wsparciem czy uzupełnieniem tradycyjnie pojmowanych środków pracy czy rozrywki. Pandemia Covid-19 jedynie przyspieszyła ten proces.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Tytułem przypomnienia: „home office” – praca wykonywana w domu głównie za pomocą środków komunikacji elektronicznej była nieuregulowana w polskim systemie prawnym[8]. W właśnie okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, w celu przeciwdziałania COVID-19 pracodawca może polecić pracownikowi wykonywanie, przez czas oznaczony, pracy określonej w umowie o pracę, poza miejscem jej stałego wykonywania w formie praca zdalnej.[9]

Po przeszło dwóch latach jesteśmy bogatsi o wiedzę dotyczącą skutków wykorzystywania narzędzi cyfrowych w życiu codziennym.

Korzystanie z narzędzi cyfrowych - negatywne skutki

Negatywne skutki, to przede wszystkim niekorzystny wpływ na zdrowie psychiczne i fizyczne. Przede wszystkim na wzrok i układ kostno-stawowy. Bowiem korzystanie z nich wymusza złą pozycję ciała. Dlaczego? Ponieważ ekran i przyciski znajdują się na tej samej płaszczyźnie, automatycznie wielu z nas trzyma telefon na wysokości brzucha i wtedy mocno pochyla szyję, by przeczytać tekst na ekranie. To szkodliwa postawa dla naszego kręgosłupa, który jest narażony na zgięcie i duże naprężenie przez wiele godzin – alarmują badacze i lekarze[10].

korzystanie ze smartfona funkcje higiena cyfrowa

SEKA

Text neck - co to jest?

Dr. Kenneth’a Hansraj, chirurg specjalizujący się w operacjach kręgosłupa w USA, wprowadził pojęcie „text neck”, czyli bóle szyi i innych części ciała, do których dochodzi na skutek skulonej pozycji, w której znajdują się przez długi czas użytkownicy smartfonów, tabletów czy innych elektronicznych gadżetów.

Objawy „text neck”:

  • Ból szyi i karku
  • Chroniczne bóle głowy
  • Napięcie i sztywność w okolicy karku
  • Skrzywienie kręgosłupa
  • Mrowienie lub drętwienie dłoni i palców
  • Ból nadgarstków i łokci[11].

Stąd profilaktyka. Higiena Cyfrowa (Digital Wellbeing) – to nowość pochodząca z systemu Android 9 Pie[12]. Jak podaje Michał Brożyński do głównych zadań tej funkcjonalności należy monitorowanie tego, jak dużo czasu spędzamy ze smartfonami/tabletami w dłoni. System prowadzi statystyki oraz ewentualne wprowadza ograniczenia celem (samo)kontroli, czyli długo z niego korzystamy.[13]

Higiena cyfrowa - czym jest?

Higiena cyfrowa to zespół działań i czynności zmierzających do optymalizacji indywidualnego zdrowia somatycznego, psychicznego oraz społecznego w zakresie korzystania z technologii informacyjno- komunikacyjnych. Jej poziom uzależniony jest od samoregulacji i kontroli związanej z używaniem internetu oraz cyfrowych narzędzi ekranowych, alternatywy dla świata cyfrowego, jak również rozwiniętej sieci oparcia społecznego. Higiena cyfrowa może być rozumiana jako postawa życiowa wynikająca z kreatywnego i odpowiedzialnego używania zasobów sieci[14].

Higiena cyfrowa dotyczy również zachowań, które podejmowane są w trakcie prowadzenia zajęć online, zwłaszcza w obszarze koncentracji. 28% badanych uczniów zadeklarowało, że bardzo często lub często podczas zajęć online korzystało z portali społecznościowych, grało w gry, przeglądało internet do celów prywatnych czy pisało do kogoś bez związku z lekcjami. Podobny odsetek badanych uczniów (28,2%) przyznał, że bardzo często lub często używał swojego smartfona podczas e-lekcji do celów niezwiązanych z nauką. Tego rodzaju zachowania również występowały wśród nauczycieli, ale odsetek takich przypadków jest niewielki (odpowiednio 7,6% i 5,8%)[15].

Praca przy monitorze ekranowym

Czy pogłębiające się wady wzroku oraz nasilające dolegliwości związane z układem kostno- stawowym spowodują zmianę w naszych zachowaniach?

W Europie problem dostrzeżono już w 1990 roku, wydano wówczas Dyrektywę Rady z dnia 29 maja 1990 r. w sprawie minimalnych wymagań w dziedzinie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia przy pracy z urządzeniami wyposażonymi w monitory ekranowe (piąta dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 87/391/EWG). W Polsce osiem lat później (1998) wprowadzono akt prawny[16] szczegółowo opisujący stanowisko pracy z monitorem ekranowym w taki sposób, aby spełniały one minimalne wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ergonomii, określone w załączniku do niniejszego rozporządzenia. Niestety, z moich badań[17] wynika, że mimo wymagane prawem wyposażenia stanowiska pracy z monitorem ekranowym, tylko nieznaczna liczba osób korzysta ze wszystkich funkcjonalności siedziska. Dotyczy zwłaszcza korzystania z oparcia i podłokietników użytkowanego krzesła (fotela).

Z pozoru łatwiejsza jest korekta postaw u pracowników, natomiast higienę cyfrową zapewni pracodawcom dostępne na rynku oprogramowanie monitorujące pracę użytkowanych komputerów. Z profesjonalnym oprogramowaniem pozyskiwane są również takie dane jak raporty o wpisywanych przez użytkownika frazach czy próba pobrania niesprawdzonej aplikacji.[18]

Kolejny produkt stresujący pracowników?

Stąd tylko krok do automatyzowania procesów pracy (przemysł 4.0) i zastępowania pracowników (ro)botami, szczególnie w sferze obsługi klienta.

Boty wykorzystywane są także w komunikacji wewnętrznej - np. do onboardingu nowych pracowników czy udzielania informacji.[19]

ergonomia pracy infografika

SEKA

[1] Więcej https://mobirank.pl/2019/11/18/32-mld-uzytkownikow-korzysta-z-36-mld-smartfonow-na-swiecie/

[2] Badania Firma Dscout https://businessinsider.com.pl/technologie/nauka/uzaleznienie-od-telefonu-badacze-policzyli-ile-razy-go-dotykamy/x45yftb

[3] tamże

[4] https://noizz.pl/nauka-i-technologia/ile-razy-dziennie-zagladamy-do-telefonu-mozna-sie-zaniepokoic/j1d5n2p

[5] https://www.tabletowo.pl/9-lat-patrzenia-w-ekran-smartfona/

[6] Za: v

[7] https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2017/K_099_17.PDF

[8] to system pracy w domu. Jest również nazywany pracą zdalną lub mobilnym stylem pracy. Polega na wykonywaniu swoich obowiązków zawodowych z miejsca zamieszkania. Jest to coraz bardziej popularne zjawisko, a pracownicy często cenią sobie możliwość częściowej pracy z domu. Więcej https://www.karierawfinansach.pl/baza-wiedzy/slownik-pojec/home-office-co-to-znaczy-home-office

[9] Art. 3 Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych negatywnie wpływa na kondycję zdrowia psychicznego i fizycznego Dz. U. 2020 poz. 374, t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, 2120, 2133, 2262, 2269, 2317, 2368, 245

[10] https://zdrowie.pap.pl/ruch/jak-smartfon-moze-zrujnowac-kregoslup

[11] Tamże

[12] https://90sekund.pl/co-to-jest-higiena-cyfrowa/

[13] tamże

[14] https://zdalnenauczanie.org/wp-content/uploads/2020/06/Badanie-zdalnenauczanie_org_prezentacja.pdf

[15] Więcej Ptaszek, G., Bigaj, M., Dębski, M., Pyżalski, J. & Stunża, G. D. (2020). Zdalna edukacja - gdzie byliśmy, dokąd idziemy? Wstępne wyniki badania naukowego „Zdalne nauczanie a adaptacja do warunków społecznych w czasie epidemii koronawirusa”. Warszawa 2020

[16] Dz.U.1998.148.973 - Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe

[17] M.Kochańska, warunki pracy pracowników zatrudnionych na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe w open space. Studium przypadku. https://depot.ceon.pl/bitstream/handle/123456789/14396/Warunki%20pracy%20pracownik%C3%B3w%20zatrudnionych%20w%20open%20spacach.%20Studium%20przypadku..pdf?sequence=1

[18] https://www.ekransystem.com/pl/blogpolska/6-darmowych-programow-do-monitorowania-komputera

[19] https://www.money.pl/gospodarka/coraz-wiecej-firm-korzysta-ze-sztucznej-inteligencji-do-obslugi-klienta-6717835678956416a.html

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Wkrótce będą wyższe świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Wzrost o 100 proc. – od kiedy?

Wraz ze wzrostem kosztów utrzymania rosną też potrzeby osób uprawnionych do alimentów. Nowelizacja przepisów o ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów zwiększy wysokość wsparcia materialnego z funduszu alimentacyjnego.

4650 zł brutto płacy minimalnej w 2025 roku - to postulat wszystkich związkowców. Czy rząd ustąpi?

Na posiedzeniu w dniu 15 lipca 2024 r. Radzie Dialogu Społecznego nie udało się wypracować wspólnego stanowiska w sprawie propozycji wzrostu minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2025 r. To oznacza, że rząd do 15 września ma czas na podjęcie ostatecznej decyzji w tej sprawie.

Zmiany w raportach ZUS RPA i ZUS RIA. Będą nowe kody tytułu ubezpieczenia

Zmienią się wzory imiennego raportu miesięcznego o przychodach ubezpieczonego/okresach pracy nauczycielskiej – o symbolu ZUS RPA oraz wzoru raportu informacyjnego – o symbolu ZUS RIA. Pojawią się też nowe kody tytułu ubezpieczenia. Trwają prace nad nowelizacją przepisów.

Będzie zmiana wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Ile wyniosą świadczenia zależne od płacy minimalnej?

Minimalne wynagrodzenie za pracę zmieni się od 1 stycznia 2025 r. Wraz z minimalną płacą zmieni się także wysokość świadczeń powiązanych z minimalnym wynagrodzeniem. Jakie to świadczenia? Ile wyniosą?

REKLAMA

Odpowiedzialność pracodawcy za pogorszenie stanu zdrowia pracowników w czasie upału. Jaka jest, czy polisa ochroni

Jeżeli pracownik zasłabnie lub dozna udaru słonecznego lub cieplnego w czasie pracy, pracodawca naraża się na ewentualne roszczenie z żądaniem wypłaty odszkodowania. Przed tego rodzaju finansowymi konsekwencjami upałów firmy mogą się ubezpieczyć. Słuzy do tego polisa OC pracodawcy.

Zmiana pracy nie zawsze jest możliwa. Co robić?

Dlaczego pracownicy niezadowoleni z pracy wciąż w niej tkwią? Zmiana pracy nie zawsze jest możliwa. Co można zrobić, aby podnieść swoją atrakcyjność na rynku pracy? Jak rozwijać kompetencje i szkolić się u dotychczasowego pracodawcy? Dlaczego tak mało pracowników decyduje się na rozmowę o podwyżce wynagrodzenia? Oto wskazówki eksperta rynku pracy, Mateusza Żydka.

Świadczenie urlopowe w szkołach. Czy powinno uwzględniać kryterium socjalne?

Do 31 sierpnia 2024 r. nauczyciele powinni otrzymać świadczenia urlopowe. Świadczenie, wypłacane wszystkim nauczycielom, jest finansowane ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Czy powinny uwzględniać kryterium socjalne?

Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. Więcej osób uzyska prawo do świadczenia

1 września 2024 r. więcej osób uzyska prawo do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. Jakie warunki należy spełniać, żeby nabyć prawo do tego świadczenia?

REKLAMA

Wcześniejsze emerytury dla nauczycieli. Kto ma prawo do nowej emerytury? Kiedy można złożyć wniosek?

1 września 2024 r. wejdą w życie zmiany przepisów Karty Nauczyciela. Więcej osób będzie mogło skorzystać z wcześniejszej emerytury dla nauczycieli. Kiedy można złożyć wniosek o wcześniejszą emeryturę?

Czy 14 lipca to niedziela handlowa?

Czy w lipcu jest jakaś niedziela handlowa? Czy w tym miesiącu możemy zaplanować zakupy na niedzielę? 

REKLAMA