REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Odpowiedzialność karna pracodawców za naruszenie przepisów bhp

Odpowiedzialność karna pracodawcy - naruszenie przepisów bhp. /Fot. Fotolia
Odpowiedzialność karna pracodawcy - naruszenie przepisów bhp. /Fot. Fotolia
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

Odpowiedzialność karna pracodawców za naruszenie przepisów bhp została uregulowana w Kodeksie karnym. Pracodawca odpowiada za narażenie pracownika na utratę życia lub zdrowia oraz za niezawiadomienie o wypadku przy pracy.

Przestępstwa pracodawców z zakresu bhp w swojej części szczególnej określa Kodeks karny. O odpowiedzialności pracodawców za naruszenie przepisów bhp traktuje rozdział XXVIII „Przestępstwa przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową”. Gdy naruszenie przepisów bhp przez osobę odpowiedzialną za stan bhp w danym zakładzie pracy nosi znamię przestępstwa, inspektor pracy powiadamia prokuratora o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.

Autopromocja

Niedopełnienie obowiązków bhp

Zgodnie z art. 220 Kodeksu karnego osoba będąca odpowiedzialną za bezpieczeństwo i higienę pracy powinna wypełniać wynikające z tego tytułu obowiązki. Przestępstwo narażenia pracownika na utratę życia lub zdrowia można popełnić umyślnie (sprawca przewiduje możliwość narażenia życia lub zdrowia pracownika, lecz godzi się z tym, bądź, mimo braku podstaw, przypuszcza, że takie narażenie nie nastąpi) oraz nieumyślnie (naruszając obowiązki, nie przewiduje sprowadzenia zagrożenia mimo tego, że mógł i powinien to przewidzieć). Pracodawca naruszając swoje obowiązki, naraża pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, w związku z tym podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Polecamy również serwis: Wypadki przy pracy i choroby zawodowe

Ustawa przewiduje niższą karę, jeśli sprawca działa nieumyślnie. Podlega wówczas grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Natomiast sprawca, który dobrowolnie uchylił grożące niebezpieczeństwo, w ogóle nie podlega karze.

Przedmiotem ochrony art. 220 Kodeksu karnego są prawa osoby pozostającej w stosunku pracy w rozumieniu art. 22 § 1 Kodeksu pracy, a więc w takim stosunku, jaki - uwzględniając jego rzeczywiste cechy - jest lub powinien być nawiązany przez dokonanie jednej z czynności prawnych określonych w art. 2 Kodeksu pracy. Przepis ten wyjaśnia także, kim jest pracownik (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I KZP 34/05).

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Pracownikiem w rozumieniu wspomnianego przepisu jest osoba określona w art. 2 Kodeksu pracy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2005 r. sygn. III KK 23/05). Zgodnie z Kodeksem pracy pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Oznacza to, że tylko do niedopełnienia obowiązków bhp wobec takich osób odnosi się odpowiedzialność karna z art. 220 Kodeksu karnego.

Porównanie art. 160 Kodeksu karnego i art. 220 Kodeksu karnego

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 grudnia 2012 r. (V KK 64/12) uznał, że przestępstwa określone w art. 220 Kodeksu karnego mają charakter typów kwalifikowanych w stosunku do odpowiadających im typów unormowanych w art. 160 Kodeksu karnego (narażenie człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu), ze względu na sprecyzowanie w art. 220 § 1 Kodeksu karnego normatywnego źródła obowiązku sprawcy jako gwaranta niezaistnienia skutku, a także na zawężeniu kręgu potencjalnych pokrzywdzonych. Między typami przestępstw z art. 220 § 1 lub 2 Kodeksu karnego (leges speciales) a odpowiadającymi im typami określonymi w art. 160 Kodeksu karnego (leges generales) zachodzi stosunek wykluczania. Zatem jeżeli do śmiertelnego wypadku pracownika doszło w rezultacie niewypełnienia obowiązku zapewnienia warunków bezpiecznej pracy, to odpowiedzialność karną za zaistnienie wypadku może ponosić tylko ta osoba, na której ciążył prawny szczególny obowiązek zapobiegnięcia skutkowi, a więc należąca do kręgu podmiotów przestępstw indywidualnych stypizowanych w art. 220 § 1 i 2 Kodeksu karnego.

Zobacz również: Wykroczenia przeciwko prawom pracownika z zakresu bhp

Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej

Gdyby przestępstwa dopuścił się sam pracodawca, sąd może orzec w stosunku do niego zakaz prowadzenia działalności gospodarczej. Wynika to z art. 41 § 4 Kodeksu karnego, zgodnie z którym w razie skazania za przestępstwo popełnione w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej sąd może orzec ten zakaz, jeżeli dalsze prowadzenie działalności gospodarczej zagraża istotnym dobrom chronionym prawem.

Wyrok wiążący w postępowaniu cywilnym

Co istotne, prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo z art. 220 Kodeksu karnego wiąże sąd w postępowaniu cywilnym (art. 11 Kodeksu postępowania cywilnego), co do tego, że pokrzywdzony był pracownikiem w rozumieniu art. 2 i 22 Kodeksu pracy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2010 r., sygn. akt II PK 157/09).

Niezawiadomienie o wypadku

Niezawiadomienie o wypadku przy pracy również powoduje powstanie odpowiedzialności karnej po stronie pracodawcy. W świetle art. 221 Kodeksu karnego przestępstwo można popełnić na 3 sposoby:

  • nie zawiadamiając w terminie właściwego organu o wypadku przy pracy,
  • nie zawiadamiając w terminie właściwego organu o chorobie zawodowej,
  • nie sporządzając lub nie przedstawiając wymaganej dokumentacji.

Sprawca pod lega wówczas grzywnie w wysokości do 180 stawek dziennych.

Zadaj pytanie: Forum Kadry

Inne przestępstwa przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową

Warto wspomnieć o innych przestępstwach przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową, które zostały określone w tym samym rozdziale Kodeksu karnego. Zgodnie z art. 218 Kodeksu karnego osoba wykonująca czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, która złośliwie lub uporczywie narusza prawa pracownika wynikające ze stosunku pracy lub ubezpieczenia społecznego, podlega karze grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Jeśli taka osoba odmawia ponownego przyjęcia do pracy w przypadku, gdy sąd orzekł na korzyść pracownika o przywróceniu do pracy, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do 1 roku.

Co więcej, osoba zobowiązana orzeczeniem sądu do wypłaty wynagrodzenia za pracę lub innego świadczenia ze stosunku pracy powinna wykonać ten obowiązek. W przeciwnym razie może ponieść odpowiedzialność karną. Podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3.

W świetle art. 219 Kodeksu karnego osoba naruszająca przepisy prawa o ubezpieczeniach społecznych, która nie zgłasza, nawet za zgodą zainteresowanego, wymaganych danych albo zgłasza nieprawdziwe dane mające wpływ na prawo do świadczeń albo ich wysokość, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 1997 Nr 88, poz. 553 z późn. zm.)

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 Nr 21, poz. 94 z późn. zm.)

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Czy 2 maja jest dniem wolnym od pracy?

2 maja 2024 r. wypada w czwartek pomiędzy wolną środą 1 maja (Święto Pracy) i wolnym piątkiem (Narodowe Święto 3 Maja). Czy wypadające 2 maja Święto Flagi to dzień wolny od pracy? Czy trzeba wziąć na ten dzień urlop?

Zaliczka czy zadatek - co będzie lepsze przy współpracy z freelancerem?

Zaliczka czy zadatek? Jaka jest różnica? Co jest zwrotne, a co przepada? Podpowiadamy, co wybrać przy współpracy z freelancerem.

Minister pracy: Zwolnień grupowych jest sporo, ale są monitorowane przez resort pracy

Firmy działające w naszym kraju coraz częściej przeprowadzają zwolnienia grupowe. Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, minister rodziny, pracy i polityki społecznej, przyznaje, że faktycznie tych zwolnień jest sporo.

Majówka 2024: weź 3 dni urlopu a będziesz miał 9 dni wolnych

Majówka w 2024 zapowiada się wspaniale. Wypoczynek może być naprawdę długi. Wystarczy wziąć 3 dni urlopu a można mieć 9 dni wolnych (wliczając weekendy). Co ciekawe Boże Ciało w 2024 r. wypada 30 maja (czwartek) oznacza to, że biorąc wolne w dniu 31 maja (piątek) - łącznie z weekendem można mieć 4 dni wolnego. Jak wypada majówka 2024? Czy w majówkę jest wolne od szkoły?

REKLAMA

Zwolnienie grupowe: kto może zwolnić, z jakich przyczyn, kogo nie można zwolnić, jaka wysokość odprawy pieniężnej

Zwolnienie grupowe to rozwiązanie umów o pracę z pracownikami z przyczyn niedotyczących pracowników. Nie każdy pracodawca może przeprowadzić takie zwolnienie i nie każdy pracownik może być nim objęty.

Poszedł po zaległe wynagrodzenie a spotkała go śmierć. Zabójstwo w Gdańsku, są zarzuty Prokuratury!

47-letni mężczyzna, pracodawca usłyszał od Gdańskiej Prokuratury zarzut popełnienia przestępstwa zabójstwa w zamiarze ewentualnym i trafił do tymczasowego aresztu. Potrącił pracownika wózkiem widłowym. 37-letni obywatel Gruzji zmarł  wyniku wstrząsu urazowego. Co grozi pracodawcy?

Co to są kompetencje przyszłości i dlaczego są tak ważne na rynku pracy?

Czasy pracy przez całe życie w jednej firmie już minęły. Teraz pracownicy zmieniają stanowiska, branże, kształcą się w nowych kierunkach. Bardzo ważna staje się zdolność do adaptacji i rozwijania nowych umiejętności. Czym są kompetencje przyszłości? I które z nich mogą okazać się kluczowe na przyszłym rynku pracy?

Od 300 zł do 1200 zł: tyle wyniesie bon energetyczny. Od czego będzie zależeć jego wysokość?

Od 300 zł do 1200 zł – taką wartość ma mieć bon energetyczny wypłacany gospodarstwom domowym w drugim półroczu 2024 r. Cena prądu dla gospodarstw domowych wyniesie 500 zł za MWh.

REKLAMA

Wczasy pod gruszą 2024 r.: Ile w budżetówce, firmach prywatnych. Jak u nauczycieli? Ile u mundurowych?
Kraków, Wrocław, Poznań, Rzeszów, Toruń i inne miasta walczą o Prezydentów. II tura wyborów już 21 kwietnia 2024

W wielu polskich miastach już w ten weekend, w niedzielę 21 kwietnia 2024 r. odbędzie się II tura wyborów samorządowych. Szczególnie ciekawią wyniki na prezydentów takich miast jak: Kraków, Wrocław czy Poznań, Rzeszów i Toruń. Czym zajmuje się prezydent miasta?

REKLAMA