Obowiązki pracodawcy w okresie zimowym w zakresie BHP

W okresie zimowym pracodawcy powinni zapewnić pracownikom minimalną temperaturę w pomieszczeniach pracy. Zasadniczo nie może być ona niższa niż 14°C. Należy również pamiętać o dostarczeniu ciepłych napojów pracownikom, którzy wykonują prace na otwartej przestrzeni przy temperaturze otoczenia poniżej 10°C.

W okresie zimowym pracodawcy mają dodatkowe obowiązki związane z bhp. Muszą pamiętać przede wszystkim o:

• zapewnieniu minimalnej temperatury w pomieszczeniach pracy,
• zachowaniu odpowiednich wymagań bhp przy odśnieżaniu dachów,
• zagwarantowaniu pracownikom posiłków i napojów profilaktycznych.

Polecamy: Wynagrodzenia 2018. Rozliczenie płac w praktyce

Minimalna temperatura w pomieszczeniach pracy

Zasadą jest, że w pomieszczeniach pracy pracodawca jest zobowiązany zapewnić temperaturę odpowiednią do rodzaju wykonywanej pracy, nie niższą niż 14°C. Jednak w przypadku pracy wykonywanej w pomieszczeniach biurowych oraz lekkiej pracy fizycznej temperatura nie może być niższa niż 18°C (§ 30 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bhp). Jedynym usprawiedliwieniem niezachowania podanych wymagań w zakresie minimalnej temperatury w pomieszczeniach pracy są względy technologiczne.

Firma zajmuje się produkcją mrożonek. W przypadku pomieszczeń, w których są produkowane i przechowywane mrożonki, nie muszą być spełnione wymagania bhp w zakresie minimalnej temperatury. Minimalnych temperatur należy natomiast przestrzegać w innych pomieszczeniach firmy, np. w pomieszczeniach biurowych.

Niskich temperatur w pomieszczeniach pracy nie usprawiedliwia awaria ogrzewania. W takiej sytuacji pracodawca może zastosować np. dmuchawy, które ogrzeją pomieszczenia.

Pracownik, któremu nie zapewniono odpowiedniej temperatury w pomieszczeniu pracy, może odmówić wykonywania pracy. Jeżeli bowiem warunki pracy nie odpowiadają wymaganiom bhp i wykonywanie pracy zagraża życiu lub zdrowiu pracownika albo innych osób, to może on odstąpić od jej wykonywania, informując o tym niezwłocznie przełożonego (art. 210 § 1 Kodeksu pracy). Za czas powstrzymania się od pracy z powodu niezapewniania przez pracodawcę odpowiedniej temperatury pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia (art. 210 § 3 Kodeksu pracy).

Bhp przy odśnieżaniu dachu

Pracodawcy mają obowiązek przestrzegania przepisów i zasad bezpieczeństwa przy odśnieżaniu dachów. Do zadań związanych z odśnieżaniem można skierować pracownika nieposiadającego specjalnych kwalifikacji. Zdaniem PIP (stanowisko prezentowane na stronie internetowej www.pip.gov.pl) przy odśnieżaniu dachu należy pamiętać, że:

• do takiej pracy można skierować pracownika posiadającego aktualne orzeczenie lekarskie potwierdzające brak przeciwwskazań do pracy na wysokości,
• pracownik skierowany do odśnieżania powinien przejść instruktaż stanowiskowy i być poinformowany o ryzyku zawodowym związanym z wykonaniem tej pracy,
• pracodawca powinien zapewnić, a pracownik stosować, właściwe środki ochrony przed upadkiem z wysokości (szelki wraz z linką bezpieczeństwa i amortyzatorem lub urządzeniem samohamownym, kask oraz obuwie zabezpieczające przed poślizgnięciem; ważne, aby obuwie charakteryzowało się odpowiednią elastycznością i przyczepnością podeszwy do podłoża, a także właściwą odpornością na poślizg),
• przed przystąpieniem do odśnieżania należy wygrodzić i oznakować strefy niebezpieczne, w których istnieje zagrożenie spadania masy usuwanego śniegu, lodu, jak również narzędzi.

Zabronione jest dopuszczanie pracowników do pracy na wysokości przy odśnieżaniu, jeżeli:

• nie posiadają zaświadczeń lekarskich o braku przeciwwskazań do pracy na wysokości,
• nie zostali w sposób udokumentowany przeszkoleni, jak bezpiecznie odśnieżać,
• nie zostały zagwarantowane skuteczne środki ochrony zbiorowej przed upadkiem z wysokości lub każdego pracownika nie wyposażono w indywidualne środki ochrony przed takim upadkiem.

Gdy podczas odśnieżania dachu istnieje jakiekolwiek ryzyko urazu głowy, konieczne jest stosowanie przez pracowników przemysłowych hełmów ochronnych.

Osoba odpowiedzialna za odśnieżanie ma obowiązek tak zorganizować pracę, aby uchronić pracowników nie tylko przed upadkiem z dachu z powodu zbytniego zbliżenia się do jego krawędzi, ale również na wypadek, gdyby dach się załamał.

Posiłki i napoje regeneracyjne

W okresie zimowym pracodawca musi zapewnić pracownikom posiłki regeneracyjne i ciepłe napoje.

Prawo do ciepłych posiłków przysługuje pracownikom, którzy na otwartej przestrzeni, wykonują prace związane z wysiłkiem fizycznym, powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i powyżej 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet. Uprawnienie to przysługuje pracownikom jedynie w okresie zimowym, który przypada od 1 listopada do 31 marca.

Pracodawca musi również zapewnić ciepłe napoje pracownikom, którzy wykonują prace na otwartej przestrzeni przy temperaturze otoczenia poniżej 10^oC. W tym przypadku dla uprawnień pracowników do napojów regeneracyjnych nie ma znaczenia pora roku. Ponadto prawo do ciepłych napojów mają pracownicy zatrudnieni przy pracach związanych z wysiłkiem fizycznym, powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet.

Stanowiska, na których mogą być wydawane posiłki i napoje profilaktyczne, ustala pracodawca w porozumieniu ze związkami zawodowymi bądź z przedstawicielami pracowników, gdy w zakładzie nie ma związków zawodowych. Informacje te powinien zawierać regulamin pracy.

Jeżeli pracodawca nie jest w stanie zapewnić warunków do przygotowania i spożywania posiłku na terenie zakładu, powinien wykupić pracownikom posiłki w punkcie gastronomicznym, zapewniając możliwość ich spożycia w trakcie pracy. Pracodawca może też zrealizować swój obowiązek dostarczając pracownikom produkty do samodzielnego przyrządzenia posiłku. W takim przypadku powinien zapewnić odpowiednie warunki higieniczno-sanitarne do przygotowywania oraz spożywania posiłku.

Posiłki powinny być wydawane w czasie regulaminowych przerw w pracy, w zasadzie po trzech czy czterech godzinach pracy. Takie posiłki powinny zawierać około 50-55% węglowodanów, około 30-35% tłuszczów oraz 15% białek, a suma ich wartości energetycznej powinna wynosić ok. 1000 kcal (4187 kJ).

Przy pracach wykonywanych na otwartej przestrzeni lub w nieogrzewanych pomieszczeniach należy zapewnić pracownikom w pobliżu miejsc pracy pomieszczenia umożliwiające im schronienie się przed opadami atmosferycznymi, ogrzanie się oraz zmianę odzieży. Pomieszczenia te powinny być zaopatrzone w urządzenia do podgrzewania posiłków. Temperatura w nich nie powinna być niższa niż 16^oC. Jeśli ze względów technologicznych pracodawca nie ma możliwości zapewnienia takiego pomieszczenia, jest zobowiązany zorganizować w pobliżu miejsca wykonywania pracy odpowiednio urządzone źródła ciepła (np. koksowniki).

Podstawa prawna:

art. 210 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 1666; ost.zm. Dz.U. z 2017 r. poz. 962

§ 30, § 44 załącznika nr 3, § 80-81, § 105-107 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy - j.t. Dz.U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650; ost.zm. Dz.U. z 2011 r. Nr 173, poz. 1034

§ 3 ust. 1 pkt 3, § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów - Dz.U. Nr 60, poz. 279