Kierowca bez klimatyzacji w aucie - czy przepisy BHP na to pozwalają? Obowiązki pracodawcy

• Obowiązki pracodawcy wynikające z wysokiej temperatury w miejscu pracy
• Bezpłatne napoje dla pracowników w upale
• Czy pracodawca musi zapewniać klimatyzację w samochodzie?
• Czy kierowca może pracować bez klimatyzacji w upale?

Obowiązki pracodawcy wynikające z wysokiej temperatury w miejscu pracy

Obowiązujące w Polsce przepisy bhp określają minimalne normy temperatury w pomieszczeniach pracy, natomiast co do zasady nie wskazują maksymalnej dopuszczalnej temperatury środowiska pracy w sytuacjach, w których wysoka temperatura nie wynika bezpośrednio z procesu technologicznego. Przykładowo maksymalna dopuszczalna wartość temperatury została określona w przepisach bhp dotyczących operatorów żurawi. Zgodnie z § 11 rozporządzenia Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 22 października 2018 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze żurawi wieżowych i szybkomontujących (Dz.U. poz. 2147) niedopuszczalne jest obsługiwanie żurawia, jeżeli temperatura w kabinie jest niższa niż 18°C albo wyższa niż 28°C.

Nie oznacza to, że pracodawcy z powodu nie określenia w przepisach maksymalnej temperatury, zwolnieni zostali z obowiązku chronienia zdrowia i życia pracownika w czasie upałów. Ten obowiązek zatem jest i pracodawca musi się z niego wywiązać. Może to uczynić m.in. poprzez:

• zapewnienie możliwości pracy w zacienionym miejscu;
• zapewnienie dostępu do prysznicy;
• odpowiednią organizację pracy (wcześniejsze rozpoczęcie pracy, unikanie południowych upałów, zapewnienie dodatkowych przerw);
• przekazanie instruktażu udzielania pierwszej pomocy (ze szczególnym uwzględnieniem wyczerpania cieplnego, udaru cieplnego lub słonecznego);
• zmniejszenie intensywności prac wykonywanych przez pracowników;
• zapewnienie środków ochrony osobistej (odzież przepuszczająca powietrze i odporna na promieniowanie UV, nakrycie głowy, odpowiedni krem przeciwsłoneczny i okulary przeciwsłoneczne), i zbiorowej (zapewnienie klimatyzacji, odpowiednia wentylacja miejsca pracy).

Pracodawcy mogą także na podstawie obecnie obowiązujących przepisów określonych w dziale szóstym Kodeksu pracy stosować różnego rodzaju rozwiązania organizacyjne związane z czasem pracy, m.in.:

• art. 139 pozwala na ustalenie przerywanego czasu pracy – jeżeli jest to uzasadnione rodzajem pracy lub jej organizacją, może być stosowany system przerywanego czasu pracy według z góry ustalonego rozkładu przewidującego nie więcej niż jedną przerwę w pracy w ciągu doby, trwającą nie dłużej niż 5 godzin. Przerwy nie wlicza się do czasu pracy, jednakże za czas tej przerwy pracownikowi przysługuje prawo do wynagrodzenia w wysokości połowy wynagrodzenia należnego za czas przestoju.
• art. 145 daje pracodawcy możliwość skrócenia czasu pracy pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnie uciążliwych lub szczególnie szkodliwych dla zdrowia poprzez ustanowienie przerw w pracy wliczanych do czasu pracy albo obniżenie tych norm, a w przypadku pracy monotonnej lub pracy w ustalonym z góry tempie polega na wprowadzeniu przerw w pracy wliczanych do czasu pracy.

Bezpłatne napoje dla pracowników w upale

Jednakże najważniejszym rozwiązaniem służącym ochronie pracowników przed przegrzaniem jest obowiązek zapewnienia im bezpłatnych napojów profilaktycznych, którego szczegółowe zasady określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 roku w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów (Dz. U. Nr 60 poz. 279, z późn. zm.). Zgodnie z § 4 tego rozporządzenia pracodawca jest bezwzględnie zobligowany do zaopatrzenia w napoje osób wykonujących prace na otwartej przestrzeni, gdy temperatura otoczenia przekracza 25°C. Ten sam obowiązek prawny ma zastosowanie również na wszystkich pozostałych stanowiskach pracy, na których temperatura powietrza spowodowana warunkami atmosferycznymi przekracza 28°C.

Czy pracodawca musi zapewniać klimatyzację w samochodzie?

Kończąc, pracodawca nie ma obowiązku zapewnienia klimatyzacji, zarówno w pomieszczeniach pracy jak i w kabinie samochodu. Brak jest podstawy nakazującej tego typu działanie. Pomimo to pracodawca powinien skorzystać z przedstawionych rozwiązań, po to aby nie doszło do nieszczęśliwego zdarzenia jakim jest wypadek w pracy. W razie bowiem, gdyby do niego doszło, to pracodawca będzie rozliczony przez inspektora pracy, a w skrajnej sytuacji, prokuratora, z tego, co zrobił albo nie zrobił, aby zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy.

Czy kierowca może pracować bez klimatyzacji w upale?

Należy również pamiętać, że pracownik może powstrzymać się od wykonania pracy w sytuacji, gdy zagrożone jest jego zdrowie lub życie. Oznacza to, że jeżeli temperatura w kabinie oscyluje wokół 40 stopni, a pracownik uzna, że jego zdrowie lub życie jest zagrożone, ma prawo zjechać na najbliższy parking i odpocząć. Jego obowiązkiem jest poinformowanie pracodawcy o sytuacji zagrożenia dla życia lub zdrowia. Za czas powstrzymania się od pracy, pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. Zdrowie i życie ludzkie jest najważniejsze. I o tym musimy przede wszystkim pamiętać w codziennej gonitwie za pieniędzmi.