REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Ochrona prawna funkcjonariusza publicznego

Policja
Policja
Policja

REKLAMA

REKLAMA

Zniewaga podczas służby oraz naruszenie nietykalności to najczęściej wymieniane przewinienia przeciwko funkcjonariuszom publicznym. Zakres ochrony prawnej funkcjonariuszy publicznych określają przepisy Kodeksu karnego. Podpowiadamy, jakie podmioty wpisują się w definicję funkcjonariusza publicznego i jaki jest zakres ich ochrony.

Zgodnie z definicją funkcjonariuszem publicznym jest podmiot, który z uwagi na szczególną pozycję zawodową lub posiadane kompetencje związane ze sprawowaniem władzy publicznej korzysta na gruncie polskiego prawa karnego ze szczególnej ochrony prawnej, ale jednocześnie podlega szczególnej odpowiedzialności karnej.

REKLAMA

REKLAMA

Kto jest funkcjonariuszem publicznym?

Według definicji zakresowej z art. 115 § 13 polskiego Kodeksu karnego funkcjonariuszem publicznym jest:

  • Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej,
  • poseł, senator, radny,
  • poseł do Parlamentu Europejskiego,
  • sędzia, ławnik, prokurator, funkcjonariusz finansowego organu postępowania przygotowawczego lub organu nadrzędnego nad finansowym organem postępowania przygotowawczego, notariusz, komornik, kurator sądowy, syndyk, nadzorca sądowy i zarządca, osoba orzekająca w organach dyscyplinarnych działających na podstawie ustawy,
  • osoba będąca pracownikiem administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba w zakresie, w którym uprawniona jest do wydawania decyzji administracyjnych,
  • osoba będąca pracownikiem organu kontroli państwowej lub organu kontroli samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe,
  • osoba zajmująca kierownicze stanowisko w innej instytucji państwowej,
  • funkcjonariusz organu powołanego do ochrony bezpieczeństwa publicznego albo funkcjonariusz Służby Więziennej,
  • osoba pełniąca czynną służbę wojskową, z wyjątkiem terytorialnej służby wojskowej pełnionej dyspozycyjnie,
  • pracownik międzynarodowego trybunału karnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe.

Cytowany katalog ma charakter zamknięty, co oznacza, że za funkcjonariusza publicznego nie może zostać uznana osoba niewymieniona w powyższym przepisie.

Kto może korzystać z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariusza publicznego?

Z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariusza publicznego korzystają następujące podmioty:

REKLAMA

  • ratownik medyczny udzielający medycznych czynności ratunkowych lub świadczeń opieki zdrowotnej,
  • lekarz udzielający świadczeń w ramach pomocy doraźnej oraz który wykonuje zawód w podmiocie wykonującym działalność leczniczą, który zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w tym podmiocie,
  • pielęgniarka i położna podczas i w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych,
  • osoba udzielająca pierwszej pomocy i kwalifikowanej pierwszej pomocy,
  • pracownik socjalny, zgodnie z art. 121 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej,
  • nauczyciel, podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych,
  • asesor komorniczy, gdy pełni zlecone mu obowiązki zastępcy komornika, bądź prowadzi zlecone mu czynności egzekucyjne w trybie art. 138 ustawy o komornikach sądowych,
  • rachmistrz spisowy w czasie wykonywania obowiązków związanych z narodowym spisem powszechnym,
  • sołtysi, przewodniczący zarządów osiedli i dzielnic,
  • pracownicy Poczty Polskiej podczas wykonywania czynności służbowych,
  • pracownicy ochrony wykonujący zadania ochrony obszarów, obiektów i urządzeń podlegających obowiązkowej ochronie,
  • adwokat, zgodnie z ustawą – Prawo o adwokaturze,
  • radca prawny, zgodnie z ustawą o radcach prawnych,
  • komisarze wyborczy, członkowie Państwowej Komisji Wyborczej, okręgowych, rejonowych i terytorialnych komisji wyborczych oraz urzędnicy wyborczy,
  • członkowie obwodowych komisji wyborczych w trakcie: przebywania w lokalu wyborczym, czynności podejmowanych przez obwodową komisję wyborczą oraz przygotowań do prac obwodowej komisji wyborczej,
  • pracownicy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, chyba że pełnią wyłącznie czynności usługowe,
  • operator numerów alarmowych, starszy operator numerów alarmowych, koordynator oraz koordynator-trener podczas pełnienia obowiązków służbowych.

Wymienione podmioty nie są funkcjonariuszami publicznymi, jedynie stosuje się do nich ten sam szczególny reżim ochronny co do funkcjonariuszy publicznych. Ponadto Kodeks karny przewiduje szczególną ochronę prawną przed przestępstwami naruszenia nietykalności cielesnej (art. 222 kk) oraz znieważenia (art. 226 kk) także dla osób przybranych do pomocy funkcjonariuszowi publicznemu.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Zakres ochrony prawnej funcjonariusza publicznego

Szczególna ochrona prawna funkcjonariusza publicznego wyraża się w tym, że określone zachowanie sprawcy przestępstwa wobec funkcjonariusza publicznego jest zagrożone karą surowszą niż analogiczne zachowanie się sprawcy wobec innych podmiotów. A zatem przestępstwo naruszenia nietykalności cielesnej popełnione wobec funkcjonariusza publicznego w czasie wykonywania przez niego obowiązków służbowych zagrożone jest karą grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3 i ścigane jest z urzędu (art. 222 kk). W przypadku takich czynów występuje okoliczność łagodząca w postaci niewłaściwego zachowania się funkcjonariusza. To samo przestępstwo popełnione wobec innego pokrzywdzonego zagrożone jest karą grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku, a ściganie odbywa się z oskarżenia prywatnego (art. 217 kk).

Surowsza kara grozi za napaść na funkcjonariusza publicznego w trakcie jego służby. Za taki czyn grozi od roku do 10 lat pozbawienia wolności, a w przypadku gdy wskutek tej napaści dojdzie do ciężkiego uszczerbku na zdrowiu takiej osoby, sprawcy wymierza się karę od 2 do 12 lat więzienia.

Katarzyna Sędziak (Zielona Linia 19524, Centrum Informacyjne Służb Zatrudnienia)

Źródło:

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny. 

Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej.

Źródło: Zielona Linia

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code
Uprawnienia rodzicielskie - QUIZ
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne

REKLAMA

Kadry
PIP będzie sprawdzać, czy pracownicy sklepów nie są zmuszani do pracy w niedzielę. MRPiPS chce nasilić kontrole w handlu

MRPiPS informuje, że PIP będzie sprawdzać, czy pracownicy sklepów nie są zmuszani do pracy w niedzielę. Ministerstwo chce nasilenia kontroli inspekcji pracy w handlu w grudniu.

Bez godzin, bez nadzoru, bez podporządkowania? GIP uznał, że sprzątanie może być na zleceniu

Sprzątanie raz albo dwa razy w miesiącu, bez ustalonych godzin i bez szefa, który stoi nad głową. Przedsiębiorcy często uważają, że taka współpraca mieści się w granicach umowy zlecenia. Główny Inspektor Pracy przyjrzał się jednak konkretnej umowie, która działa od kilku lat, i jego ocena pokazuje, gdzie kończy się swoboda stron, a zaczyna stosunek pracy. Wynik może zaskoczyć tych, którzy oceniają takie umowy wyłącznie po tym, jak często i ile godzin trwa współpraca. Analiza decyzji Głównego Inspektora Pracy z 19 października 2026 roku, sygn. GIP-GPP.5180.25.2026.4.

Nowe narzędzia sądów wobec ZUS i KRUS: nowelizacja KPC. Czy od 2027 r. łatwiej będzie o przeliczenie świadczeń, o zasiłek, rentę czy emeryturę?

Przez lata sąd rozpatrujący odwołanie od decyzji ZUS czy KRUS często musiał sam rozstrzygnąć sprawę co do istoty, nawet wtedy, gdy decyzja została wydana z poważnymi błędami proceduralnymi. Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego ma to zmienić. Jej skutki mogą odczuć nie tylko ubezpieczeni, ale również pracodawcy i osoby prowadzące działalność. Kogo obejmie nowy mechanizm i dlaczego jedna grupa spraw pozostanie poza jego zasięgiem?

W 2027 r. zmieni się wysokość należności, świadczeń i potrąceń powiązanych z minimalnym wynagrodzeniem za pracę

Z wysokością minimalnego wynagrodzenia za pracę powiązanych jest wiele świadczeń, należności i potrąceń. W przyszłym roku minimalne wynagrodzenie będzie równe kwocie 4950 zł. Ile wyniosą powiązane należności i świadczenia w 2027 roku?

REKLAMA

Dni wolne od pracy 2027: kalendarz. Jakie święta są wolne od pracy w Polsce?

Dni wolne od pracy w 2027 roku to wszystkie niedziele. a także święta wymienione w ustawie o dniach wolnych od pracy. Jest ich w Polsce 14, z czego w tym roku 4 wypadają w niedzielę, a 2 w sobotę. Czy to znaczy, że pracodawca odda inny dzień wolny od pracy? Oto kalendarz dni wolnych od pracy w 2027 roku.

Czy menopauza może być przyczyną L4? Zwolnienie lekarskie z powodu zaburzeń zdrowia w menopauzie

Czy można wziąć zwolnienie lekarskie na menopauzę? Z tym okresem w życiu kobiet wiąże się wiele zaburzeń zdrowia. Rośnie liczba pracownic w okresie menopauzalnym, dlatego warto pochylić się nad tym zagadnieniem.

Przepisy antymobbingowe już budzą wątpliwości - za dużo klauzul generalnych. Co oznacza, że pracodawca systematycznie przeciwdziała, że udostępnia przepisy (jak to robić?) i czy musi zbierać podpisy pracowników?

Od 5 listopada 2026 roku obowiązują zmienione przepisy Kodeksu pracy o równym traktowaniu w zatrudnieniu i mobbingu. Dla pracodawców pojawiły się pytania nie tylko o treść, ale też o formę i adresatów informacji. Czy wystarczy jednorazowe przekazanie przepisów przy zatrudnieniu? Czy obowiązek dotyczy także osób pracujących od lat? I czy trzeba zbierać podpisy? Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej odpowiedziało na te wątpliwości, a jego stanowisko jest bardziej jednoznaczne, niż mogłoby się wydawać, aczkolwiek jest pewno zastrzeżenie.

19.11.2026 r. to już miesiąc po zmianach w prawie pracy. Czy rzeczywiście to koniec papierowych orzeczeń a medycyna pracy przeszła do sieci? No nie całkiem

Od jesieni wynik badania medycyny pracy nie musi już trafiać do pracownika w kopercie, w formie wydruku. W dniu 19 listopada 2026 r. upłynął miesiąc od obowiązywania nowych przepisów (konkretnie od tego, że od 18 października 2026 r. podstawową formą stał się zapis elektroniczny). Jak zatem zmiana wygląda w praktyce? Zmiana dotyczy zarówno tego, gdzie pojawi się orzeczenie, jak i tego, kto i kiedy dowie się o zaleceniach lekarza. Czy cyfryzacja orzeczeń sprawdza się w praktyce i czy rzeczywiście to koniec papierowych orzeczeń a medycyna pracy przeszła do sieci?

REKLAMA

Praca w porze nocnej 2027. Jaka będzie wysokość dodatku do wynagrodzenia?

Pora nocna w zakładzie pracy powinna obejmować 8 godzin w przedziale czasu od 21.00 do 7.00. Pracownikowi wykonującemu pracę w nocy przysługuje dodatek do wynagrodzenia. Sprawdź, jak należy obliczać ten dodatek i ile on wyniesie w 2027 roku.

Stwardnienie rozsiane a praca zawodowa. Czy SM uzasadnia L4? Co przysługuje osobie ze stwardnieniem rozsianym?

Na stwardnienie rozsiane w Polsce choruje około około 57 tys. osób. Najczęściej diagnozę słyszy się pomiędzy 20. a 40. rokiem życia. Ważne, aby widzieć wówczas, że to nie musi oznaczać końca aktywności zawodowej. Co powinni wiedzieć pracodawcy? Jakiego wsparcia potrzebują pracownicy z SM? Jakie uprawnienia i świadczenia im przysługują?

Zapisz się na newsletter
Kodeks pracy, urlopy, wynagrodzenia, świadczenia pracownicze. Bądź na bieżąco ze zmianami z zakresu prawa pracy. Zapisz się na nasz newsletter.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA