| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Indywidualne prawo pracy > Prawa i obowiązki > Stosowanie odpowiedzialności porządkowej wobec pracowników zajmujących stanowiska kierownicze

Stosowanie odpowiedzialności porządkowej wobec pracowników zajmujących stanowiska kierownicze

Odpowiedzialność porządkowa pracowników uregulowana w art. 108 Kodeksu pracy, w ramach której pracodawcy przysługuje prawo do stosowania kar porządkowych, stanowi jeden z instrumentów umożliwiających podmiotowi zatrudniającemu realizację uprawnień kierowniczych w stosunku pracy. Osoba odpowiedzialna za stan bezpieczeństwa i higieny pracy albo kieruje pracownikami lub innymi osobami fizycznymi, która nie przestrzega przepisów lub zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, podlega karze grzywny od 1 tys. do 30 tys. zł.

Odpowiedzialność porządkowa pracowników a uprawnienia kierownicze pracodawcy – uwagi wprowadzające

Odpowiedzialność porządkowa pracowników uregulowana w art. 108 i n. k.p., w ramach której pracodawcy przysługuje prawo do stosowania kar porządkowych, stanowi jeden z instrumentów umożliwiających podmiotowi zatrudniającemu realizację uprawnień kierowniczych w stosunku pracy. Tym samym nie sposób zgodzić się z prezentowanym niekiedy w literaturze przedmiotu stanowiskiem, iż powyższe prawo pracodawcy to jedno z istotnych uprawnień kierowniczych podmiotu zatrudniającego (tzw. uprawnienie represyjne, dyscyplinarne). Zdaniem T. Liszcz, prawo pracodawcy do nakładania kar porządkowych jest „atrybutem uprawnień kierowniczych przyznanych mu przez ustawę ze względu na potrzebę dobrej organizacji i porządku w procesie pracy zespołowej. Jeszcze dalej w swych poglądach idzie T. Kuczyński, który do uprawnień dyscyplinarnych podmiotu zatrudniającego zalicza także, obok stosowania kar, zatarcie kary oraz odstąpienie od jej nałożenia. Konsekwencją zaprezentowanego tu stanowiska jest obecny w doktrynie prawa pracy i judykaturze pogląd o istnieniu podporządkowania o charakterze represyjnym, przez które rozumie się podległość pracownika odpowiedzialności porządkowej. W wyroku z dnia 28 stycznia 1998 r. SN stwierdził, iż w ramach podporządkowania pracownika pracodawcy mieści się m. in. poddanie pracownika władztwu dyscyplinarnemu pracodawcy przyjmującemu postać kar porządkowych.

Polecamy produkt: Kodeks pracy 2016 z komentarzem

Ujmowanie prawa pracodawcy do stosowania kar porządkowych, w trybie art. 108 k.p., w kategoriach przysługujących mu uprawnień kierowniczych kłóci się z powszechnie wyrażanym w doktrynie prawa pracy stanowiskiem o zobowiązaniowym charakterze tej odpowiedzialności. Z. Góral traktując uprawnienie pracodawcy do stosowania kar porządkowych w kategoriach zobowiązaniowych, wskazuje na szereg argumentów przemawiających za taką interpretacją odpowiedzialności porządkowej pracowników. Jego zdaniem, „stosowanie kar porządkowych stanowi szczególne uprawnienie wierzyciela-pracodawcy, związane z nienależytym wykonaniem zobowiązania pracowniczego”. Za zobowiązaniowym charakterem tej odpowiedzialności przemawiają następujące argumenty. Po pierwsze, kary są stosowane w imieniu pracodawcy jako strony stosunku pracy za naruszenie obowiązków objętych treścią stosunku pracy. Po drugie, naruszenie to stanowi nienależyte wykonanie zobowiązania pracowniczego. Po trzecie zaś, zastosowanie kary porządkowej ma na celu doprowadzenie do przestrzegania przez pracowników porządku i dyscypliny pracy, będącego niezbędnym warunkiem świadczenia pracy. Należy także pamiętać o tym, iż pracownik może – w trybie art. 112 k.p. – wnieść sprzeciw, jeżeli pracodawca zastosował karę z naruszeniem przepisów prawa, a nakładanie kar porządkowych podlega kontroli sądowej. Biorąc pod uwagę zobowiązaniowy charakter odpowiedzialności porządkowej H. Lewandowski zaliczył prawo pracodawcy do stosowania kar porządkowych do uprawnień kierowniczych sensu largo. Jego zdaniem, nie stanowi ono nieodłącznej cechy stosunku pracy, a możliwość jego realizacji uzależniona jest od decyzji ustawodawcy bądź woli stron stosunku pracy.

Polecamy serwis: Sektor publiczny

Według mnie, prawo podmiotu zatrudniającego do stosowania kar porządkowych powinno interpretować się wyłącznie w kategoriach instrumentu, który służy pracodawcy do wymuszania na pracownikach posłuszeństwa wobec przepisów prawa, regulaminu pracy oraz poleceń wydawanych w związku z procesem świadczenia pracy, nie zaś jako uprawnienie kierownicze pracodawcy. Należy w pełni zgodzić się z D. Klucz, która traktuje odpowiedzialność porządkową jako instrument prawny umożliwiający pracodawcy sprawowanie kierownictwa. Kary za naruszenie przez pracownika porządku w zakładzie pracy stanowią w ręku podmiotu zatrudniającego środek realizacji jego uprawnień kierowniczych. Trudno bowiem wyobrazić sobie kierowanie zespołem ludzkim bez możliwości reagowania na naganne zachowania pracowników. Pracodawca musi posiadać kompetencje w zakresie stosowania kar z uwagi na potrzebę zagwarantowania dobrej organizacji i porządku w procesie pracy zespołowej. Właściwa organizacja i porządek są niezbędne z punktu widzenia efektywności wykorzystania potencjału pracowniczego i technicznego oraz realizacji zamierzonych celów podmiotu zatrudniającego. Zdaniem M. Święcickiego, odpowiedzialność porządkowa ma za zadanie bezpośrednio i wyłącznie zapewnić niezakłócony przebieg procesu pracy i osiąganie jego celów, a więc porządku w zakładzie. Dzięki tej kompetencji pracodawca może wymusić na pracownikach posłuszeństwo wobec przepisów prawa, regulaminu pracy oraz poleceń wydawanych w związku z procesem świadczenia pracy.

Od kar stosowanych przez pracodawcę w ramach odpowiedzialności porządkowej należy odróżnić możliwość udzielenia pracownikowi w procesie pracy upomnienia lub nagany, rozumianych jako forma zwrócenia uwagi na niewłaściwą (niezgodną z przepisami prawa pracy) postawę pracownika. Zdaniem S. Piwnika, przełożony, biorąc pod uwagę niewielkie natężenie winy pracownika naruszającego swoje obowiązki, może zastosować wobec niego określone środki oddziaływania wychowawczego, takie jak wytknięcie błędu, słowne skarcenie czy rozmowa wychowawcza. W literaturze przedmiotu środki te określane są mianem tzw. posunięć korekcyjnych, których celem jest zwrócenie pracownikowi uwagi na nieprawidłowości w sposobie wykonywania przez niego pracy oraz pouczenie o pożądanym postępowaniu pracownika na przyszłość. Nie ulega żadnej wątpliwości, iż wskazane powyżej zachowania pracodawcy mieszczą się w ramach jego uprawnień kierowniczych i stanowią przejaw ujemnej oceny dokonanej przez przełożonego co do postawy pracownika w procesie pracy przy wykonywaniu poleceń. To właśnie – moim zdaniem – są uprawnienia kierownicze podmiotu zatrudniającego w ścisłym tego słowa znaczeniu.

reklama

Data publikacji:

Ekspert:

Tomasz Duraj

doktor hab. nauk prawnych, ekspert z zakresu prawa pracy

Zdjęcia

Stosowanie odpowiedzialności porządkowej wobec pracowników zajmujących stanowiska kierownicze/fot. Fotolia
Stosowanie odpowiedzialności porządkowej wobec pracowników zajmujących stanowiska kierownicze/fot. Fotolia

Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń648.00 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Jerzy Rzewuski

Ekspert IT – systemy informatyczne ERP. Ukończone studia - Politechnika Warszawska.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »