Odsetki ZUS - zmiany od 18 września 2021

Odsetki za zwłokę w opłacaniu składek ZUS – zmiany od września 2021

Odsetki za zwłokę od nieopłaconych w terminie składek ZUS reguluje art. 23 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Są one naliczane od nieopłaconych w terminie składek przez płatnika na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa z wyłączeniem art. 56a.

Odsetki ZUS – wysokość

Wysokość stawek odsetek (podatkowych) za zwłokę od nieterminowo regulowanych składek na ubezpieczenia społeczne od 9 października 2014 r. wynosi niezmiennie 8 % w stosunku rocznym
(M.P. 2014 poz. 905).

Odsetki ZUS – kiedy nie płacimy?

Ustawa z dnia 24 czerwca 2021 roku o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dziennik Ustaw z dnia 3 września 2021 roku, pozycja 1621) dokonuje zmiany w przepisach dotyczących tych odsetek zawartych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Po pierwsze, podnosi wysokość odsetek, które są naliczane i konieczne do opłacenia. Wcześniej było to więcej niż 6,60 zł. Ile od 18 września 2021 r. wynoszą minimalne odsetki ZUS?

Po drugie, wprowadzono drugą sytuację, kiedy nie płaci się odsetek za zwłokę w opłacaniu składek. Jest to przypadek nieopłacenia składek w terminie z przyczyn leżących po stronie ZUS.

Odsetki ZUS, wysokość – do jakiej kwoty się nie płaci?

Zgodnie z brzmieniem art. 23 ust. 1a, od 18 września 2021 r. odsetek za zwłokę nie nalicza się, jeżeli ich wysokość nie przekraczałaby 1% kwoty minimalnego wynagrodzenia (z zastrzeżeniem ust. 1b–1f). Wcześniej kwota ta była określona wprost. Odsetek nie naliczało się, jeżeli ich wysokość nie przekraczałaby 6,60 zł. Tymczasem licząc 1% od minimalnego wynagrodzenia brutto w 2021 r. (2800 zł), będzie to 28 zł. W 2022 r. płaca minimalna wyniesie 3010 zł brutto, a 1% z tej kwoty daje wynik 30,10 zł. Zmiany w odsetkach za zwłokę w składkach ZUS będą więc korzystne dla płatników składek. Jeśli w związku z nieterminowym opłaceniem składek ZUS, odsetki te wyniosłyby 28 zł lub mniej, ZUS ich nie nalicza i nie egzekwuje.

Odsetki ZUS – nieopłacenie w terminie z przyczyn leżących po stronie ZUS

Co więcej, wyłączono możliwość naliczania odsetek od składek nieopłaconych w terminie z przyczyn leżących po stronie ZUS. Nie liczy się wówczas odsetek od dnia, w którym składki stały się wymagalne, do dnia ich opłacenia (art. 23 ust. 1b).

W art. 23 ust. 1c wylicza się sytuacje, kiedy nie nalicza się odsetek. Chodzi o sytuację nieopłacenia składek wynikającą z:

1. błędnego zawiadomienia przez ZUS o stanie rozliczeń;
2. zastosowania się płatnika składek w danym okresie rozliczeniowym do utrwalonej praktyki interpretacyjnej ZUS, z uwzględnieniem art. 34 ust. 15 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców;
3. zastosowania się płatnika składek do pisma ZUS w jego indywidualnej sprawie;
4. zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej ZUS, która następnie uległa zmianie.

Czym jest wspomniana „utrwalona praktyka interpretacyjna ZUS”? Wyjaśnia to art. 23 ust. 1d. Są to wyjaśnienia zakresu i sposobu stosowania przepisów prawa dominujące w interpretacjach indywidualnych wydawanych przez ZUS w takich samych stanach faktycznych lub w odniesieniu do takich samych zdarzeń przyszłych oraz w takim samym stanie prawnym.

Zgodnie z art. 23 ust. 1e ZUS jest zobowiązany do zawiadomienia płatnika składek o kwocie nieopłaconych w terminie składek z przyczyn leżących po stronie Zakładu. Jednocześnie zakład ma obowiązek poinformowania płatnika o obowiązku ich opłacenia bez odsetek za zwłokę w terminie 14 dni. Termin ten liczy się od dnia otrzymania przez płatnika zawiadomienia.

Jeśli składki nie zostaną opłacone w tym terminie (z art. 23 ust. 1e), ZUS nalicza odsetki za zwłokę i to aż od dnia, w którym składki stały się wymagalne i aż do dnia ich opłacenia.

Odsetki ZUS - kalkulator

Jak obliczyć wysokość odsetek ZUS, które należy uiścić? Najlepiej i najprościej posłużyć się w tym celu kalkulatorem udostępnionym przez ZUS: Kalkulator odsetkowy dla płatników składek

Kalkulator ten obliczy należne odsetki odrębnie na dany fundusz czyli na:

1. ubezpieczenia społeczne,
2. ubezpieczenie zdrowotne,
3. Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz
4. Fundusz Emerytur Pomostowych,

Kalkulator uwzględni przy tym kwoty odsetek, których płatnik składek nie musi opłacać. Co więcej, stosuje się do zasad zaokrąglania odsetek.

Jakie dane należy podać? Aby obliczyć prawidłową wysokość odsetek, podaje się:

1. kwotę nieopłaconych w terminie składek,
2. termin na opłacenie składek, 
3. planowany dzień opłacenia składek.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 24 czerwca 2021 roku o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dziennik Ustaw z 2021 roku, pozycja 1621)

Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 10 października 2014 r. w sprawie stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych oraz obniżonej stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych (Monitor Polski rok 2014 poz. 905)