ZUS: 44 tys. dzieci bez prawa do rodzinnego kapitału opiekuńczego. Rodzice muszą zwrócić nadpłacone świadczenia

• Obowiązek rozliczenia środków z RKO
• Zwrot nadpłaconej kwoty do ZUS
• Rezygnacja z pobierania RKO
• Kiedy złożyć wniosek o świadczenie

Obowiązek rozliczenia środków z RKO

Ponad 300 mln zł wypłacił dotąd ZUS z programu Aktywny Rodzic. Wsparcie trafiło do ponad 270 tys. dzieci. Kolejne transze świadczenia „Aktywnie w żłobku” ZUS wypłaci 20 grudnia br., a 30 grudnia - "Aktywni rodzice w pracy" i "Aktywnie w domu". Sukcesywnie rozpatrywane są też kolejne wnioski.

Świadczenie "Aktywnie w domu" i "Aktywnie w żłobku" zastąpiły – odpowiednio – rodzinny kapitał opiekuńczy (RKO) oraz dofinansowanie żłobkowe.

ZUS zaznaczył, że w celu zapewnienia ciągłości wypłat rodzicom, którzy pobierali rodzinny kapitał opiekuńczy i złożyli wniosek o jedno ze świadczeń z programu, ZUS w dalszym ciągu wypłacał RKO. Po przyznaniu nowego świadczenia, które jest wypłacane z wyrównaniem, środki z RKO podlegają rozliczeniu.

W związku z przyznaniem prawa do jednego ze świadczeń z programu Aktywny Rodzic ZUS do tej pory uchylił prawo do RKO na 44 tys. dzieci. "Sukcesywnie rozpatrujemy pozostałe wnioski" - przekazał Zakład.

Zwrot nadpłaconej kwoty do ZUS

Nadpłaconą kwotę RKO trzeba zwrócić do ZUS poprzez jednorazową wpłatę albo w ratach – na rachunek, z którego przekazano przelew ze świadczeniem. W tytule przelewu należy podać: imię i nazwisko dziecka, numer sprawy widoczny w przelewie przychodzącym (np. dla przelewu z 20 listopada 2024 r. "TO010000C241120TRK/numer sprawy" jest to ciąg cyfr znajdujący się po znaku "/"); informację, za jaki okres i jakie świadczenie jest zwracane, np. "zwrot RKO za okres 10 2024".

Nadpłacone środki można również potrącać co miesiąc z bieżących świadczeń dla rodzin, np. ze świadczenia wychowawczego 800 plus albo ze świadczenia z programu Aktywny Rodzic. Rodzice mogą uzgodnić z ZUS wysokość miesięcznych potrąceń.

O preferowanym sposobie rozliczenia można poinformować ZUS na formularzu POG przez PUE/eZUS.

Rezygnacja z pobierania RKO

Jeśli rodzic złożył wniosek o świadczenie z programu Aktywny Rodzic, który jeszcze nie został rozpatrzony, to może on zrezygnować z dalszego pobierania RKO. Taką informację można przekazać ZUS także w formularzu POG przez PUE/eZUS na 7 dni przed terminem, w którym rodzic zawsze otrzymywał RKO na konto.

Jak zaznaczył ZUS, może się jednak zdarzyć, że rodzic zrezygnował z pobierania RKO, ale otrzymał decyzję odmowną co do świadczenia z programu Aktywny Rodzic. Dotyczy to np. odmowy przyznania świadczenia „Aktywni rodzice w pracy” z powodu braku wymaganej aktywności zawodowej jednego z rodziców. W takiej sytuacji rodzic nie będzie mógł już ponownie pobierać RKO, jeśli już raz z niego zrezygnował. Może natomiast ubiegać się o świadczenie "Aktywnie w domu". "W takim przypadku najlepiej poczekać na informację o przyznaniu nowego świadczenia, a potem rozliczyć się z ZUS z nadpłaconego RKO" - wyjaśnił ZUS.

Kiedy złożyć wniosek o świadczenie

Jeśli rodzice chcą otrzymać świadczenie "Aktywnie w żłobku" z wyrównaniem od października 2024 r., powinni złożyć wniosek najpóźniej 2 stycznia 2025 r. Jeśli rodzic nie zdąży w tym terminie, to ZUS przyzna świadczenie od miesiąca, w którym rodzic złożył wniosek, czyli bez wyrównania za poprzednie miesiące.

Rodzic nie musi czekać ze złożeniem wniosku na świadczenia "Aktywnie w domu" i "Aktywni rodzice w pracy" do pierwszych urodzin dziecka. Wniosek można złożyć już pierwszego dnia miesiąca, w którym dziecko ukończy 12. miesiąc życia.

W ramach programu Aktywny Rodzic rodzice mogą w danym miesiącu na dane dziecko korzystać tylko z jednego świadczenia. Mogą jednak wielokrotnie zmieniać rodzaj świadczenia w trakcie korzystania z programu.