[ZUS informuje] Deficyt lekarzy orzekających w ZUS. Ilu ich jest? Jakie są szanse na zmiany?

•  Odpowiedź ZUS na pytanie Infor.pl:
•  Jak ZUS planuje rozwiązać problem braku lekarzy?
• Skutki nowelizacji przepisów

Poniżej odpowiedź

 Odpowiedź ZUS na pytanie Infor.pl:

Według stanu na 31 grudnia 2025 r. - zatrudniamy 652  lekarzy w łącznym wymiarze 503,7 etatu, w  tym 446 lekarzy orzeczników, w wymiarze 318,0 etatów. Aktualna sytuacja kadrowa w  grupie lekarzy orzecznictwa lekarskiego w dużej części oddziałów ZUS jest bardzo trudna. Główne problemy wynikają ze zbyt małej (w stosunku do zadań) liczby zatrudnionych lekarzy, wieku kadry medycznej (średni wiek lekarzy zatrudnionych w ZUS – to powyżej 60  lat, ponad połowa zatrudnionych lekarzy jest w wieku emerytalnym) braku chętnych lekarzy do pracy w  ZUS na aktualnie oferowanych warunkach. Według stanu na 31 grudnia 2025 r. – ponad 43% etatów lekarzy (ogółem – na wszystkich stanowiskach) pozostaje nieobsadzonych, w grupie lekarzy orzeczników mamy 50% wakatów.

 Jak ZUS planuje rozwiązać problem braku lekarzy?

ZUS od wielu lat prowadzi wszelkie możliwe działania mające na celu pozyskiwanie do pracy nowych lekarzy oraz zapobieganie rezygnacji z pracy przez lekarzy już zatrudnionych, w szczególności poprzez:

• intensywne prace związane z prowadzeniem naboru nowych lekarzy i docieraniem z ofertą ZUS do środowisk lekarskich,
• zwiększanie poziomu wynagrodzeń lekarzy orzecznictwa lekarskiego w możliwym zakresie,
• zwiększanie pozapłacowej atrakcyjności zatrudnienia lekarzy w ZUS – w tym zapewnianie elastycznych warunków zatrudniania lekarzy orzecznictwa lekarskiego (możliwość podjęcia pracy w niepełnym wymiarze etatu i w dogodnych przedziałach czasowych).

Skutki nowelizacji przepisów

Po zmianach wprowadzonych w tym zakresie wymienioną ustawą [zmiany te wejdą w życie z dniem 13 kwietnia 2026 r., a w zakresie dotyczącym wynagrodzeń kadry medycznej – do 13 maja 2026 r.] w :

• § w określonych ustawowo rodzajach spraw, poza lekarzami orzecznikami, orzeczenia będą mogły wydawać osoby wykonujące samodzielne zawody medyczne, posiadające tytuł specjalisty w dziedzinie fizjoterapii albo pielęgniarstwa, tj.:

• fizjoterapeuci – w sprawach rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej ZUS,
• pielęgniarki lub pielęgniarze – w sprawach niezdolności do samodzielnej egzystencji.

• § dotychczasowe kwalifikacje zawodowe wymagane od lekarzy orzekających w ZUS, tj. posiadanie tytułu specjalisty – zostaną zróżnicowane, tj.:

• - poza lekarzami specjalistami, na stanowiskach lekarzy orzeczników będą mogli również pracować lekarze odbywający szkolenie specjalizacyjne w określonej dziedzinie medycyny, albo posiadający co najmniej pięcioletni okres wykonywania zawodu lekarza,
• lekarze realizujący zadania związane z nadzorem nad wydawaniem orzeczeń, tj. Naczelny Lekarz Zakładu, zastępca Naczelnego Lekarza Zakładu, główny lekarz orzecznik, zastępca głównego lekarza orzecznika oraz lekarze inspektorzy nadzoru orzecznictwa lekarskiego, nadal będą legitymować się tytułem specjalisty w zakresie jednej z dziedzin medycyny mającej zastosowanie w orzecznictwie lekarskim.

• § uelastycznione zostaną formy współpracy z kadrą medyczną w ZUS, tj.:

• lekarze orzecznicy oraz specjaliści wykonujący samodzielne zawody medyczne (fizjoterapeuci, pielęgniarki, pielęgniarze) będą mogli wykonywać pracę na podstawie umowy o pracę albo umowy o świadczenie usług – według wyboru;
• lekarze realizujący zadania związane z nadzorem nad wydawaniem orzeczeń, tj. Naczelny Lekarz Zakładu, zastępca Naczelnego Lekarza Zakładu, główny lekarz orzecznik, zastępca głównego lekarza orzecznika oraz lekarze inspektorzy nadzoru orzecznictwa lekarskiego, będą zatrudniani wyłącznie na podstawie umów o pracę.

• § wynagrodzenia zasadnicze lekarzy oraz specjalistów wykonujących samodzielne zawody medyczne (fizjoterapeuci, pielęgniarki, pielęgniarze) zatrudnionych na podstawie umów o pracę będą ustalane z zastosowaniem mnożników kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym ustalenie, określonych w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego.