Kategorie

Praca dla opiekunki do dziecka - jaka umowa?

Wojciech Napora
Zielona Linia
Centrum Informacyjno-Konsultacyjne Służb Zatrudnienia
Praca dla opiekunki do dziecka - jaka umowa?
Praca dla opiekunki do dziecka - jaka umowa?
fot. Shutterstock
Praca dla opiekunki do dziecka może opierać się na różnego rodzaju umowach. Jaka umowa będzie odpowiednia do zatrudnienia niani, opiekunki czy guwernantki?

Umowa uaktywniająca dla niani lub opiekunki dziecka

Chcesz zatrudnić nianię lub opiekunkę do dziecka? Sprawdź, na podstawie jakich umów możesz to zrobić? Zwróć uwagę na umowę uaktywniającą, stworzoną specjalnie dla niań.

Rodzice mogą zatrudnić opiekunki, nianie i guwernantki na:

  • umowę o pracę (w tym umowę na okres próbny, czas określony, czas nieokreślony, na zastępstwo),
  • umowę zlecenia,
  • umowę uaktywniającą.

Umowa uaktywniająca

Jeśli rodzice lub samotny rodzic chcą zatrudnić osobę do opieki nad dzieckiem, które ukończyło 20 tydzień życia i ma mniej niż 3 lata, to w świetle prawa osobę tę nazywa się nianią. W tym przypadku można zatrudnić ją nie tylko na podstawie umowy o pracę czy umowy zlecenia, ale również na podstawie umowy uaktywniającej.

Stronami umowy są:

  • rodzice albo rodzic samotnie wychowujący dziecko,
  • niania.

Nianią może być tylko osoba, która ukończyła 18 lat.

Jeśli oboje rodzice wychowują dziecko, to również oboje muszą podpisać umowę z nianią. Inaczej może być ona uznana za nieważną.

Umowa uaktywniająca powinna określać:

  • strony umowy,
  • cel i przedmiot umowy,
  • czas i miejsce sprawowania opieki,
  • liczbę dzieci powierzonych opiece,
  • obowiązki niani,
  • wysokość wynagrodzenia oraz sposób i termin jego wypłaty,
  • czas, na jaki umowa została zawarta,
  • warunki i sposób zmiany, a także rozwiązania umowy.

Strony umowy uaktywniającej powinny określić konkretne dni w tygodniu, godziny oraz adres, pod którym niania będzie się opiekować dzieckiem. Ustawa wprowadzająca formę umowy uaktywniającej nie określa maksymalnej dobowej liczby godzin, przez które niania może sprawować opiekę nad dzieckiem.

Polecamy: Dziennik Gazeta Prawna – wydanie cyfrowe

W umowie trzeba określić obowiązki niani. Rodzice mogą wskazać rodzaje i częstotliwość czynności, jakie niania ma wykonać (może to być np. położenie dziecka na drzemkę, przygotowanie posiłków, zabawy czy czytanie bajek).

W przypadku tej umowy nie obowiązuje zapis o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Rodzice muszą jednak określić, w jakiej formie (gotówka, przelew na konto) i w jakim terminie niania będzie otrzymywać wynagrodzenie.

Umowę uaktywniającą można podpisać na czas określony lub nieokreślony.

Składki na ubezpieczenia umowy uaktywniającej

W przypadku umowy uaktywniającej składki za nianię na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe oraz na ubezpieczenie zdrowotne opłaca:

  • ZUS - od podstawy stanowiącej kwotę nie wyższą niż 50% wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę,
  • rodzic (płatnik składek) - od podstawy stanowiącej kwotę nadwyżki nad kwotą 50% minimalnego wynagrodzenia.

ZUS opłaci składki, gdy spełnione będą łącznie 3 warunki:

  • rodzic zgłosił nianię do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego,
  • rodzice albo rodzic samotnie wychowujący dziecko są zatrudnieni, świadczą usługi na podstawie umowy cywilnoprawnej stanowiącej tytuł do ubezpieczeń społecznych, prowadzą pozarolniczą działalność lub działalność rolniczą;
  • dziecko nie jest umieszczone w żłobku, klubie dziecięcym i nie opiekuje się nim dzienny opiekun.

Umowy o pracę

Reklama

Zarówno umowy na czas nieokreślony, jak i umowy na czas określony (w tym umowa na zastępstwo) mogą być poprzedzone umową na okres próbny. Umowę o pracę na okres próbny, nieprzekraczający 3 miesięcy, rodzic może zawrzeć z nianią, opiekunką czy guwernantką po to, aby sprawdzić jej kwalifikacje i możliwości jej zatrudnienia do dłuższej opieki nad dzieckiem.

Stosunek pracy nawiązuje się w terminie określonym w umowie jako dzień rozpoczęcia pracy, a jeśli termin ten nie został określony, to w dniu zawarcia umowy. Umowa o pracę na okres próbny rozwiązuje się z upływem okresu, na który była zawarta. Przed jego upływem może być rozwiązana za wypowiedzeniem na wniosek każdej ze stron. Okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na okres próbny wynosi:

  • 3 dni robocze, jeżeli okres próbny nie przekracza 2 tygodni,
  • tydzień, jeżeli okres próbny jest dłuższy niż 2 tygodnie,
  • 2 tygodnie, jeżeli okres próbny wynosi 3 miesiące.

Umowa na czas określony

Rodzic może zatrudnić opiekunkę na czas określony na podstawie umowy o pracę. Jeśli w trakcie trwania umowy o pracę na czas określony uzgodni z nią dłuższy okres wykonywania pracy na podstawie tej umowy, to uważa się, że zawarł kolejną umowę o pracę na czas określony. Obowiązuje ona od dnia następującego po dniu, w którym miało nastąpić rozwiązanie umowy na czas określony.

Stosunek pracy nawiązuje się w terminie określonym w umowie jako dzień rozpoczęcia pracy, a jeżeli nie określono tego terminu, to w dniu zawarcia umowy. 

Okres zatrudnienia na podstawie umowy na czas określony (czy też łączny czas zatrudnienia na podstawie takich umów zawartych między tymi samymi stronami) nie może przekraczać 33 miesięcy.

Zawarcie umowy na czas określony na dłuższy okres traktuje się jako zatrudnienie na czas nieokreślony, licząc od dnia, który następuje po upływie 33 miesięcy.

Łączna liczba umów na czas określony zawartych z jednym pracownikiem nie może przekraczać 3.

Zawarcie czwartej umowy na czas określony traktuje się jako zatrudnienie na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, licząc od dnia zawarcia czwartej umowy.

Wypowiedzenie umowy na czas określony

Umowa o pracę na czas określony rozwiązuje się z upływem tego okresu. Przed jego upływem może być rozwiązana za wypowiedzeniem na wniosek każdej ze stron. Okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony jest uzależniony od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi:

  • 2 tygodnie, jeżeli opiekunka była zatrudniona krócej niż 6 miesięcy,
  • 1 miesiąc, jeżeli była zatrudniona co najmniej 6 miesięcy,
  • 3 miesiące, jeżeli była zatrudniona co najmniej 3 lata.

Po wypowiedzeniu umowy o pracę na czas określony przez jedną ze stron można ustalić wcześniejszy termin rozwiązania umowy.

Umowa na zastępstwo

Szczególnym przypadkiem umowy o pracę na czas określony jest umowa na zastępstwo. Taką umowę rodzic może zawrzeć z nową opiekunką, gdy chce zastąpić poprzednią w czasie jej usprawiedliwionej nieobecności w pracy (np. gdy poprzednia opiekunka dziecka zajdzie w ciążę). Rodzic może zatrudnić nową osobę na podstawie umowy o pracę na czas określony, obejmujący czas tej nieobecności. Dla umowy o zastępstwo nie obowiązuje ograniczenie liczby zawieranych umów na czas określony (maksymalnie 3 umowy) ani limit czasowy (33 miesiące). Stosunek pracy nawiązuje się w terminie określonym w umowie jako dzień rozpoczęcia pracy, a jeżeli nie określono tego terminu, to w dniu zawarcia umowy. Okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na zastępstwo jest taki sam jak innych umów zawartych na czas określony.

Umowa na czas nieokreślony

Rodzic może zatrudnić opiekunkę na czas nieokreślony. Okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest uzależniony od okresu zatrudnienia opiekunki u danego rodzica i wynosi:

  • 2 tygodnie, jeżeli opiekunka była zatrudniona krócej niż 6 miesięcy,
  • miesiąc, jeżeli była zatrudniona co najmniej 6 miesięcy,
  • 3 miesiące, jeżeli była zatrudniona co najmniej 3 lata.

Po wypowiedzeniu umowy o pracę przez jedną ze stron można ustalić wcześniejszy termin rozwiązania umowy.

Każdy pracownik, który pracuje na podstawie o umowę o pracę w pełnym wymiarze godzin czasu pracy, ma zagwarantowane wynagrodzenie minimalne. W 2020 r. wynosi ono 2600 zł brutto.

Umowa zlecenia

Stronami umowy zlecenia są:

  • zleceniodawca (osoba, która zleca wykonanie określonych czynności, czyli w tym przypadku rodzic) oraz
  • zleceniobiorca (osoba wykonująca zlecenie, czyli niania/opiekunka/guwernantka).

Zgodnie z prawem jeśli rodzic zatrudni opiekunkę na płatne zlecenie, to wynagrodzenie należy jej się dopiero po wykonaniu zlecenia, chyba że co innego wynika z umowy lub z przepisów szczególnych.

Reklama

Jeśli rodzic zatrudnia opiekunkę na umowę zlecenia, to może ją wypowiedzieć w każdym czasie. Musi jednak zwrócić opiekunce wydatki, które ta poniosła, aby właściwie wykonać zlecenie. W przypadku odpłatnego zlecenia rodzic musi wypłacić przyjmującemu zlecenie część wynagrodzenia odpowiadającą jego dotychczasowym czynnościom.

Wysokość wynagrodzenia za każdą godzinę wykonania zlecenia lub świadczenia usług nie może być niższa niż wysokość minimalnej stawki godzinowej, która w 2020 r. wynosi 17 zł brutto. Jest ona corocznie waloryzowana.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2020 r.

Źródło: Biznes.gov.pl

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: Zielona Linia
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?