Staż po nowemu: będzie nowy porządek na rynku pracy. To koniec z nieodpłatnym świadczeniem pracy

• Staż po nowemu: będzie nowy porządek na rynku pracy. To koniec z nieodpłatnym świadczeniem pracy
• Staż: definicja
• Umowa o staż
• Staż: wynagrodzenie stażysty
• Staż: ochrona socjalna i ubezpieczenia
• Staż: czas pracy i warunki odbywania stażu
• Staż: prawa stażysty
• Staż: wprawdzie nie świadectwo ale zaświadczenie o ukończeniu stażu
• Staż: ograniczenia dla organizatorów
• Staż: kontrola i nadzór
• Powiązanie z regulacjami unijnymi
• Etap legislacyjny

Jak już było wskazane projekt ustawy o stażach o numerze UD307 przygotowany przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej został wprowadzony do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów to czwarty kwartał 2025 roku. Nowa regulacja ma na celu ujednolicenie zasad odbywania staży na otwartym rynku pracy oraz podniesienie ich jakości. Projekt zakłada uchylenie ustawy z 17.7.2009 r. o praktykach absolwenckich (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1244) i wprowadzenie nowej, jednolitej regulacji dotyczącej staży na otwartym rynku pracy.

Staż po nowemu: będzie nowy porządek na rynku pracy. To koniec z nieodpłatnym świadczeniem pracy

Ustawa ma zlikwidować praktykę nieodpłatnych praktyk absolwenckich i wprowadzić jednolite ramy prawne dla staży. Projekt wprowadza minimalne standardy jakości szkoleniowo-edukacyjnej i socjalnej. Regulacja odpowiada na zalecenia Unii Europejskiej w zakresie ram prawnych jakości staży.

Staż: definicja

Staż został zdefiniowany jako czasowo ograniczona praktyka zawodowa zawierająca istotny komponent edukacyjno-szkoleniowy. Staż ma na celu zdobycie praktycznych umiejętności zwiększających szanse na zatrudnienie. Przyjmowanie na staż osób już posiadających pełen zakres kompetencji wymaganych do danego zawodu będzie uznane za nadużycie prowadzące do zastępowania stosunku pracy.

Umowa o staż

Projekt wprowadza umowę nazwaną umową o staż. Najistotniejsze elementy to, że:

• Umowa będzie zawierana w formie pisemnej.
• Umowa ma zawierać program stażu z określeniem celów i zadań.
• Umowa ma określać opiekuna lub mentora odpowiedzialnego za monitorowanie postępów i wsparcie stażysty.
• Maksymalny okres trwania umowy wyniesie sześć miesięcy.
• Zawarcie kolejnej umowy z tym samym podmiotem będzie możliwe jedynie w ramach tego limitu.
• Okres wypowiedzenia dla staży do trzech miesięcy wyniesie siedem dni.
• Okres wypowiedzenia dla staży trwających od trzech do sześciu miesięcy wyniesie czternaście dni.

Staż: wynagrodzenie stażysty

Organizator stażu będzie zobowiązany do wypłaty świadczenia pieniężnego. Minimalna wysokość świadczenia zostanie ustalona na poziomie trzydziestu pięciu procent przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. Maksymalna wysokość świadczenia nie przekroczy przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. W przypadku niepełnego wymiaru godzin świadczenie będzie ustalane proporcjonalnie. Poziom świadczenia odzwierciedla edukacyjny charakter stażu i mniejszą intensywność odpowiedzialności w porównaniu z zatrudnieniem.

Staż: ochrona socjalna i ubezpieczenia

Do stażystów stosowane będą przepisy dotyczące obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych odpowiadające przepisom odnoszącym się do zleceniobiorców. Stażyści będą objęci obowiązkowymi składkami na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

Staż: czas pracy i warunki odbywania stażu

Czas pracy stażysty nie będzie mógł przekraczać ośmiu godzin na dobę. Czas pracy nie będzie mógł przeciętnie przekraczać czterdziestu godzin w pięciodniowym tygodniu pracy w okresie rozliczeniowym do czterech miesięcy. Staż nie będzie mógł obejmować prac uznawanych za szczególnie niebezpieczne. Organizator stażu będzie zobowiązany zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy oraz odpowiednie środki ochrony indywidualnej.

Staż: prawa stażysty

Stażyści będą mieli prawo do dni wolnych zgodnie z zaproponowanym mechanizmem: jeden dzień wolny za każdy przepracowany miesiąc w trakcie pierwszych trzech miesięcy oraz dwa dni wolne za każdy miesiąc w kolejnych trzech miesiącach.

Staż: wprawdzie nie świadectwo ale zaświadczenie o ukończeniu stażu

Stażyści zyskają prawo do otrzymania zaświadczenia o ukończeniu stażu i nabytych umiejętnościach. Zaświadczenie ma być wydane w terminie do siedmiu dni od zakończenia stażu.

Staż: ograniczenia dla organizatorów

Projekt wprowadza limit liczby stażystów u organizatora. Liczba stażystów nie może przekraczać liczby pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze. Osoby samozatrudnione będą mogły przyjąć jednego stażystę.

Staż: kontrola i nadzór

Państwowa Inspekcja Pracy będzie miała uprawnienia do kontroli legalności i warunków odbywania staży. Mechanizmy kontrolne będą obejmować weryfikację zgodności umów o staż z obowiązującymi przepisami i programem stażu.

Powiązanie z regulacjami unijnymi

Projekt został sformułowany w odpowiedzi na zalecenie Komisji Europejskiej dotyczące wzmocnionych ram jakości staży. Projekt wprowadza obowiązek pisemnej umowy, ogranicza czas trwania stażu do sześciu miesięcy, nakłada obowiązek wyznaczenia opiekuna, zapewnia wynagrodzenie adekwatne do zadań i intensywności pracy oraz przewiduje mechanizmy zgłaszania nadużyć. Nowe rozwiązania mają charakter naprawczy i dostosowawczy do unijnych standardów jakości staży.

Etap legislacyjny

Projekt ustawy został opublikowany w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów a odpowiedzialnym organem za jego przygotowanie jest Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów przypada na czwarty kwartał 2025 roku. Po wejściu w życie nowe regulacje zmienią model naboru i prowadzenia staży na otwartym rynku pracy. Pracodawcy będą musieli dostosować oferty rekrutacyjne, przygotować programy staży, wyznaczyć opiekunów i zapewnić wypłaty zgodne z minimalną stawką. Sektor edukacyjny i instytucje zatrudnienia będą musiały skoordynować działania w zakresie przekazywania informacji i monitorowania jakości staży.