Trzynastka za 2023 r. Nie wszyscy pracownicy dostaną dodatkowe wynagrodzenie roczne

• Co to jest dodatkowe wynagrodzenie roczne
• Kto ma prawo do dodatkowego wynagrodzenia rocznego
• Komu nie przysługuje prawo do trzynastki
• Kiedy wypłacane jest dodatkowe wynagrodzenie roczne

Co to jest dodatkowe wynagrodzenie roczne

Trzynastka, czyli dodatkowe wynagrodzenie roczne, przysługuje pracownikom sfery budżetowej. Jest to rodzaj premii za świadczenie pracy. Zasady nabywania prawa oraz ustalania wysokości i wypłacania trzynastki określa ustawa o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej.

Dodatkowe wynagrodzenie roczne ustala się w wysokości 8,5% sumy wynagrodzenia za pracę otrzymanego przez pracownika w ciągu tego roku kalendarzowego, za który przysługuje to wynagrodzenie. W podstawie trzynastki uwzględnia się:

• wynagrodzenie i inne świadczenia ze stosunku pracy, przyjmowane do obliczenia ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy;
• wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy;
• wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy przysługujące osobie przywróconej do pracy.

Kto ma prawo do dodatkowego wynagrodzenia rocznego

Uprawnionymi do dodatkowego wynagrodzenia rocznego są pracownicy następujących jednostek sfery budżetowej:

• państwowych jednostek sfery budżetowej;
• urzędów organów władzy publicznej, kontroli, ochrony prawa oraz sądów i trybunałów;
• samorządowych jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych;
• biur poselskich, senatorskich lub poselsko-senatorskich oraz klubów, kół albo zespołów parlamentarnych.

Pracownik nabywa prawo do trzynastki w pełnej wysokości po przepracowaniu u danego pracodawcy całego roku kalendarzowego. Pracownik, który nie przepracował u danego pracodawcy całego roku kalendarzowego, nabywa prawo do wynagrodzenia rocznego w wysokości proporcjonalnej do okresu przepracowanego, pod warunkiem, że okres ten wynosi co najmniej 6 miesięcy. Jednak warunek ten nie jest wymagany m.in. w przypadku powołania pracownika do czynnej służby wojskowej, skierowania do odbycia służby zastępczej, rozwiązania stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę lub rentę, korzystania z urlopu związanego z rodzicielstwem.

Prawo do trzynastki mają osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, powołania, mianowania, wyboru czy spółdzielczej umowy o pracę. Prawo do tego świadczenia nie jest uzależnione od rodzaju umowy o pracę – nieważne czy umowa jest zawarta na okres próbny, na czas określony (w tym umowa na zastępstwo) czy na czas nieokreślony. Prawo to nie zależy od wymiaru czasu pracy pracownika ani od jego ogólnego stażu pracy.

Komu nie przysługuje prawo do trzynastki

Nie wszystkim osobom zatrudnionym w sferze budżetowej przysługuje prawo do dodatkowego wynagrodzenia rocznego. Pracownik nie otrzyma trzynastki w razie:

• nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy trwającej dłużej niż 2 dni;
• stawienia się do pracy lub przebywania w pracy w stanie nietrzeźwości;
• wymierzenia pracownikowi kary dyscyplinarnej wydalenia z pracy lub ze służby;
• rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Prawa do trzynastki nie mają także:

• żołnierze oraz funkcjonariusze Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Celno-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej oraz Służby Ochrony Państwa.
• osoby zajmujące kierownicze stanowiska, np.: Prezydent RP, Marszałek Sejmu, Marszałek Senatu, Prezes Rady Ministrów, wicemarszałek Sejmu, wicemarszałek Senatu, wiceprezes Rady Ministrów, Prezes Najwyższej Izby Kontroli, minister, Prezes Narodowego Banku Polskiego, Rzecznik Praw Obywatelskich.

Kiedy wypłacane jest dodatkowe wynagrodzenie roczne

Ogólną zasadą jest, że dodatkowe wynagrodzenie roczne wypłaca się nie później niż w ciągu pierwszych 3 miesięcy roku kalendarzowego następującego po roku, za który przysługuje to wynagrodzenie. Zatem trzynastkę należną za 2023 r. pracodawca powinien wypłacić do 31 marca 2024 r.

W przypadku pracownika, z którym rozwiązano stosunek pracy w związku z likwidacją pracodawcy, trzynastkę wypłaca się w dniu rozwiązania stosunku pracy.

Rozwiązanie umowy o pracę z innych przyczyn (np. przejście pracownika na emeryturę czy rentę) nie zobowiązuje pracodawcy do wypłaty dodatkowego wynagrodzenia rocznego w dniu ustania stosunku pracy. Jednak wypłata trzynastki w tym dniu nie będzie naruszeniem obowiązujących przepisów - pracodawca może wypłacić wynagrodzenie roczne wcześniej.

Podstawa prawna:

• art. 1 – 5 ustawy z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (j.t. Dz.U. z 2023 r. poz. 1690)