Kto ma prawo do urlopu wychowawczego?

Matce, ojcu albo opiekunowi przysługuje prawo do urlopu wychowawczego, w celu sprawowania opieki nad dzieckiem przez trzy lata.

Pracownik od dnia złożenia wniosku o urlop wychowawczy podlega szczególnej ochronie. Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę z takim pracownikiem. Wyjątkiem od tej zasady jest zwolnienie z powodu ogłoszenia upadłości bądź likwidacji pracodawcy oraz zwolnienie z przyczyn niedotyczących pracownika. Warto wiedzieć, że urlop wychowawczy nie chroni przed zwolnieniem dyscyplinarnym.

Po powrocie z urlopu pracodawca ma obowiązek zatrudnić pracownika na dotychczasowym stanowisku. W przypadku, gdyby było to nie możliwe, na stanowisku równorzędnym lub na innym odpowiadającym jego kwalifikacjom.

Pracownik powracający po urlopie wychowawczym ma prawo do wynagrodzenia, nie niższego, niż to, które mu przysługiwało w dniu podjęcia pracy na stanowisku zajmowanym przed urlopem.

Wniosek urlopowy

Wzór wniosku o urlop wychowawczy

Podstawą do udzielenia urlopu wychowawczego jest pisemny wniosek złożony przez pracownika. Pracodawca nie może bez wniosku pracownika wysłać go na urlop. W razie złożenia wniosku o urlop wychowawczy pracodawca, nie może odmówić udzielenia urlopu. Pracownik powinien złożyć wniosek co najmniej na dwa tygodnie przed rozpoczęciem korzystania z urlopu.

Wniosek o urlop wychowawczy powinien zawierać:

• datę rozpoczęcia i zakończenia urlopu wychowawczego,
• określenie okresu dotychczas wykorzystanego urlopu wychowawczego na dane dziecko.

Do wniosku należy załączyć:

• pisemne oświadczenie drugiego z rodziców albo opiekunów dziecka o braku zamiaru korzystania z urlopu wychowawczego przez wskazany we wniosku okres,
• orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, gdy o urlop wnioskuje pracownik z powodu niepełnosprawności dziecka.

Z urlopu wychowawczego może korzystać jeden z rodziców albo opiekunów. Jednak z takiego prawa mogą skorzystać również oboje rodzice, przez okres nieprzekraczający trzech miesięcy. W takim przypadku do wniosku urlopowego dołącza się pisemne oświadczenie drugiego rodzica o okresie, w którym zamierza on korzystać z takiego urlopu.

Jakie warunki trzeba spełnić

Pracownik zatrudniony co najmniej sześć miesięcy ma prawo do urlopu wychowawczego w wymiarze do trzech lat w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie czwartego roku życia.

Wymagany sześciomiesięczny okres zatrudnienia nie musi przypadać przed urodzeniem dziecka. Do tego okresu wlicza się:

• poprzednie okresy zatrudnienia,
• okres urlopu macierzyńskiego,
• okres nieświadczenia pracy z powodu choroby,
• okresy zaliczane do stażu pracy na podstawie przepisów szczególnych.

Do wymaganego okresu zatrudnienia nie wlicza się okresu urlopu bezpłatnego, z wyjątkiem urlopu udzielonego w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy.

Zobacz: Wychowawczy dla samozatrudnionych

Nie mają znacznie długości przerw między okresami zatrudnienia, ani wymiar czasu w jakim zatrudniony był pracownik. Tryb rozwiązania stosunku pracy nie ma także wpływu na zaliczenie sześciomiesięcznego okresu. Oznacza to, że osoba, której wypowiedziano pracę z winy pracownika, może liczyć na urlop wychowawczy.

Prawo do urlopu wychowawczego przysługuje pracownikowi bez względu na:

• podstawę nawiązania stosunku pracy,
• rodzaj umowy o pracę,
• wymiar czasu pracy.

Na urlop wychowawczy nie mogą liczyć osoby zatrudnione na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło, umowy agencyjnej oraz prowadzące własną działalność gospodarczą.