Kategorie

Czy pracodawca może odmówić udzielenia urlopu na żądanie?

Donata Hermann-Marciniak
Specjalistka z zakresu Prawa Pracy. Absolwentka Studiów Podyplomowych Kadry i Płace na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego.
Czy pracodawca może odmówić udzielenia urlopu na żądanie? / Fot. Fotolia
Czy pracodawca może odmówić udzielenia urlopu na żądanie? / Fot. Fotolia
Czy pracodawca może odmówić udzielenia urlopu na żądanie? Pracownik w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy ma prawo do skorzystania z urlopu na żądanie w wymiarze 4 dni w każdym roku kalendarzowym.

Urlop na żądanie

Prawo do urlopu wypoczynkowego jest niezbywalnym prawem każdego pracownika (pracownika w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy). Urlop wypoczynkowy służy regeneracji sił i jest nieodłącznym elementem wykonywanej pracy. Pracownik ma również prawo do skorzystania z tzw. urlopu na żądanie. Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, pracownik może skorzystać z nie więcej niż czterej dni urlopu wypoczynkowego w trybie „na żądanie” w każdym odrębnym roku kalendarzowym.

Urlop na żądanie nie jest rodzajem dodatkowego urlopu. Cztery dni urlopu z puli przysługującego pracownikowi urlopu wypoczynkowego w danych roku kalendarzowym – mogą być wykorzystane „na żądanie”.

Łączny wymiar urlopu wykorzystywanego przez pracownika w trybie na żądanie, nie może przekroczyć w roku kalendarzowym 4 dni, niezależnie od liczby pracodawców, z którymi pracownik pozostaje w danym roku w kolejnych stosunkach pracy, następujących po sobie.

Zobacz polecany produkt: Kodeks pracy 2016 z komentarzem + poradnik w prezencie

Uprawnienie a nie obowiązek

Reklama

Urlop na żądanie jest uprawnieniem pracownika, nie jego obowiązkiem, dlatego też pracownik może zrezygnować z korzystania z tego urlopu. Wtedy wykorzystuje w całości przysługujący mu w danym roku kalendarzowym „zwykły” urlop wypoczynkowy.

Z urlopu na żądanie mogą skorzystać tez pracownicy, którzy podjęli pracę po raz pierwszy w swoim życiu zawodowym. Po uzyskaniu prawa do pierwszego urlopu mogą w jego ramach skorzystać z 4 dni urlopu na żądanie przysługujących na dany rok kalendarzowy.

Termin wykorzystania urlopu na żądanie

Najczęściej jest to urlop niezaplanowany, którego potrzeba wykorzystania wynika z wystąpienia nagłej sytuacji zmuszającej pracownika do skorzystania z urlopu wypoczynkowego. Pracownik może zgłosić żądanie udzielenia urlopu wypoczynkowego najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu. Ponadto pracownik powinien zgłosić chęć skorzystania z urlopu na żądanie przed przewidywaną porą rozpoczęcia pracy według obowiązującego go rozkładu czasu pracy.

Porozmawiaj o tym na FORUM

O terminie urlopu na żądanie decyduje pracownik, dni tego urlopu nie są obejmowane planem urlopów. Jeśli pracownik skutecznie poinformuje pracodawcę o zamiarze skorzystania z urlopu na żądanie, pracodawca powinien udzielić pracownikowi tego urlopu.

Odmowa udzielenia urlopu na żądanie

Reklama

Istnieją różne poglądy na temat tego czy pracodawca może odmówić pracownikowi udzielenia urlopu na żądanie. Część ekspertów uważa, że jeśli pracownik zgłosi chęć skorzystania z urlopu na żądanie później niż przed przewidywaną porą rozpoczęcia pracy, pracodawca w tej sytuacji nie ma obowiązku udzielenia pracownikowi tego urlopu. Natomiast większość ekspertów przychyla się do stwierdzenia, że odmowa zgody na urlop na żądanie może nastąpić tylko w wyjątkowych sytuacjach.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28.10.2009 r. orzekł, że obowiązek udzielenia urlopu na żądanie nie jest bezwzględny, a pracodawca może odmówić pracownikowi udzielenia urlopu na żądanie w sytuacji, gdy wystąpią szczególne okoliczności, które powodują, że obecność pracownika jest niezbędna w pracy.

Polecamy: Nowe prawa rodziców – zasiłki, urlopy, zwolnienia (książka)

Konieczna zgoda pracodawcy?

Ponadto należy pamiętać, że mimo uprawnienia pracownika do skorzystania z urlopu wypoczynkowego, w tym urlopu na żądanie, to pracodawca udziela tych urlopów. Pracownik powinien uzyskać zgodę na rozpoczęcie urlopu, w tym urlopu na żądanie. Często pracownicy jedynie informują pracodawcę o rozpoczęciu korzystania z urlopu na żądanie, zapominając, że powinni uzyskać zgodę na skorzystanie z tego urlopu.

Urlop na żądanie - termin zgłoszenia

Zgodnie bowiem z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 16.09.2008 r. rozpoczęcie urlopu na żądanie przed udzieleniem go przez pracodawcę może być uznane za nieusprawiedliwioną nieobecność w pracy, będącą ciężkim naruszeniem podstawowych obowiązków pracowniczych.

Nie ulega wątpliwości, że obowiązkiem pracodawcy jest udzielanie pracownikowi urlopu wypoczynkowego w roku kalendarzowym, w którym nabył do niego prawo. Nie ulega wątpliwości, że pracownik musi mieć możliwość skorzystania z uprawnienia pracowniczego, jakim jest urlop wypoczynkowy.

Należy jednak pamiętać, że to pracodawca jest organizatorem pracy w zakładzie pracy, a jednym z podstawowych obowiązków pracownika jest podporządkowanie i wykonywanie pracy pod kierownictwem pracodawcy.

Podstawa prawna:

  • Art. 52 § 1 pkt 1, 1672, 1673 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.)
  • wyrok Sadu Najwyższego z dnia 15 listopada 2006 r. (I PK 128/06, OSNP 2007, nr 23-24, poz. 346
  • wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2009 r. (II PK 123/09)
  • wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2008 r. (II PK 26/08)
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?