REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Wiek emerytalny a praca. O czym należy pamiętać zatrudniając emeryta?

Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych Krakowskiej Akademii im. A.F. Modrzewskiego w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.
Wiek emerytalny a praca. O czym należy pamiętać zatrudniając emeryta?
Wiek emerytalny a praca. O czym należy pamiętać zatrudniając emeryta?
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Jaki jest w Polsce wiek emerytalny dla kobiet a jaki dla mężczyzn? Czy do emerytury wlicza się okres pracy za granicą? Praca w jakich państwach wlicza się do polskiej emerytury? Jakie są najważniejsze zasady związane z zatrudnieniem emeryta - rodzaj umowy, warunki, podatek, ulgi, obowiązki pracodawcy.
rozwiń >

Wiek emerytalny - podstawa prawna (kobiety, mężczyźni)

Powszechny wiek emerytalny w Polsce wynosi:

Autopromocja
  • dla kobiet wynosi 60 lat
  • dla mężczyzn 65 lat. 

Wynika to z ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.  o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 504, dalej jako: ustawa). 

Oczywiście trzeba pamiętać, że przy ustalaniu prawa do emerytury i renty i obliczaniu ich wysokości uwzględnia się okresy składkowe i nieskładkowe.

Czy do emerytury wlicza się okres pracy za granicą?

Przy ustalaniu prawa do emerytury i renty oraz przy obliczaniu ich wysokości uwzględnia się okresy ubezpieczenia za granicą, jeżeli tak stanowią umowy międzynarodowe.

Praca w jakich państwach wlicza się do polskiej emerytury?

Od wejścia Polski do Unii Europejskiej Polskę wiążą unijne przepisy prawne stanowiące podstawę koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, m.in. w zakresie emerytur i rent. Dotyczą one państw członkowskich UE oraz państw EFTA. Państwami członkowskimi UE są: Austria, Belgia, Bułgaria, Chorwacja, Cypr, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Malta, Niemcy, Polska, Portugalia, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Szwecja, Węgry, Wielka Brytania, Włochy. Natomiast kraje należące do EFTA to: Islandia, Lichtenstein, Norwegia i Szwajcaria.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Co więcej Polskę łączą dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym z następującymi krajami: Australia, Kanada, Quebec, Korea Południowa, Stany Zjednoczone Ameryki, Macedonia Pólnocna, b. Jugosławia (dotyczy Bośni i Hercegowiny, Serbii i Czarnogóry), Ukraina, Mołdawia, Mongolia, Izrael i Turcja.

Co stanowi podstawę wymiaru emerytury i renty?

Podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi ustalona przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę.

Zatrudnienie emeryta - rodzaj umowy, warunki, podatek, ulgi, obowiązki pracodawcy

Zgodnie z przepisami ustawy, jeżeli dochodzi do zatrudnienia emeryta czy rencisty, na przykład na podstawie umowy o pracę, taki pracownik pobierający świadczenie emerytalne powinien zostać pomimo tego objęty ubezpieczeniami, tak jak pozostali pracownicy, którzy nie mają prawa do emerytury.

Tak więc zatrudnienie emeryta czy rencisty na podstawie umowy o pracę wiąże się z opłacaniem za niego składek na:

ubezpieczenia społeczne, należy potrącić:

  • składkę na ubezpieczenie emerytalne wynoszącą 9,76% podstawy wymiaru składek,
  • składkę na ubezpieczenie rentowe w wysokości 1,5% podstawy wymiaru składek, 
  • składkę na ubezpieczenie chorobowe obejmujące 2,45% podstawy wymiaru składek

ubezpieczenie zdrowotne - w wysokości 9% podstawy wymiaru składek.

Ubezpieczenie zdrowotne emerytów i rencistów

Osoby będące na emeryturze oraz renciści w ramach podatku na służbę zdrowia płacą co miesiąc 9% z kwoty brutto, która im przysługuje. Co ciekawe, osoba uprawniona do renty lub emerytury, która jednocześnie wykonuje pracę na podstawie umowy zlecenia, podlega obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu z obu tych tytułów.

Składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych

Składek na Fundusz Pracy nie opłaca się za osoby, które skończyły 55 lat (kobiety) i 60 lat (mężczyźni). Podobnie z obowiązku opłacania składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych zwolnione są pomioty zatrudniające osoby, które skończyły 55 lat (kobiety) i 60 lat (mężczyźni). W przypadku, gdy osiągnięcie powyższego wieku następuje w trakcie miesiąca kalendarzowego, zwolnienie z obowiązku opłacania tych składek następuje dopiero od następnego miesiąca. Jedynie w przypadku pracowników, którzy kończą 55 lub 60 lat pierwszego dnia danego miesiąca, zwolnienie z obowiązku opłacania tych składek przysługuje już od tego miesiąca.

Obowiązki związane z zatrudnieniem emeryta - ZUS ZUA z kodem tytułu ubezpieczenia 01 10 1

W konsekwencji powyższych regulacji podmiot zatrudniający emeryta czy rencistę, który np. chce sobie dorobić, zobowiązany jest zgłosić taką osobę do ubezpieczeń. Trzeba przekazać do ZUS deklarację ZUS ZUA z kodem tytułu ubezpieczenia 01 10 1X.

Zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych (i zdrowotnego) na formularzu ZUS ZUA dokonuje się w ciągu 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczeń, a w przypadku twórców i artystów – w terminie 7 dni od dnia otrzymania decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców, ustalającej datę rozpoczęcia działalności twórczej lub artystycznej.

Osoby, które obejmowane są ubezpieczeniami społecznymi na zasadach dobrowolności, zgłaszają wniosek o objęcie tymi ubezpieczeniami w terminie przez siebie wybranym.

O wszelkich zmianach w stosunku do danych wykazanych w zgłoszeniu do ubezpieczeń należy zawiadomić ZUS w terminie 7 dni od zaistnienia tych zmian.

Jako datę powstania obowiązku ubezpieczenia należy podać pierwszy dzień obowiązywania umowy o pracę.

Zatrudnienie emeryta lub rencisty - umowa zlecenia

Zatrudnienie emeryta lub rencisty na podstawie umowy zlecenia wiąże się z podleganiem przez emeryta czy rencistę obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu. Co ważne, ubezpieczenie chorobowe ma charakter dobrowolny. Zatrudniony podlega też ubezpieczeniu zdrowotnemu. Takie osoby zgłasza się z kodem 0411 na druku ZUS ZUA lub ZUS ZZA. Emeryta lub rencistę należy zgłosić do ZUS-u w terminie maksymalnie 7 dni od momentu powstania obowiązku ubezpieczeniowego.

Umowa o dzieło z emerytem

Umowa o dzieło jest wyłączona z obowiązku ubezpieczeń społecznych z ZUS. Należy jedynie odprowadzić podatek dochodowy, również w przypadku emeryta lub rencisty. Inaczej jest, jeżeli umowa o dzieło została zawarta z pracodawcą (dla, którego wykonuje się pracę), wówczas przychód z tej umowy stanowi podstawę do naliczenia składek na ubezpieczenia społeczne oraz na ubezpieczenie zdrowotne. W przypadku emeryta jest to jednak mało prawdopodobne.

Podatek od wynagrodzenia pracujących emerytów

Generalne zasady są takie, że emerytowi zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę przysługuje kwota wolna od podatku w wysokości 30 000,00 zł.  Niemniej jednak, od 2022 roku wprowadzono ulgę PIT dla wybranych emerytów, którzy mimo nabycia uprawnień do emerytury czasowo zrezygnują z jej pobierania i pozostaną aktywni zawodowo. W takiej sytuacji, emeryci  którzy spełnią warunki nie muszą płacić podatku od przychodów z pracy na podstawie umowy o pracę, zleceniu lub działalności gospodarczej – do kwoty 85 528,00 zł rocznie. Dodatkowo pracujący seniorzy, niepobierający emerytury i rozliczający się według skali podatkowej, mogą płacić podatek dopiero po przekroczeniu 115 528,00 zł zarobków (30 000,00 zł kwoty wolnej + 85 528,00 zł ulgi).

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Posiłki profilaktyczne. Czy nadejście wiosny zwalnia pracodawców z obowiązku wydawania posiłków profilaktycznych pracownikom

    Mamy dopiero początek marca, ale temperatury sięgające nawet kilkunastu stopni Celsjusza sugerują koniec zimy i początek wiosny. Czy oznacza to, że pracodawca może zaprzestać wydawania posiłków profilaktycznych pracownikom wykonującym prace fizyczne na otwartej przestrzeni podczas zimy?

    Podwyżka wynagrodzeń dla młodocianych pracowników od 1 marca 2024 r. W czasie nauki zawodu młodociany może zarobić nawet 754,04 zł

    Młodociani zatrudnieni w celu przygotowania zawodowego dostają podwyżki wynagrodzeń. Począwszy od 1 marca 2024 r. obowiązują nowe stawki, których podstawą jest wysokość przeciętnego wynagrodzenia w IV kwartale 2023 r. Dzięki temu młodociany w pierwszym roku nauki zawodu zarobi 603,23 zł, a w trzecim roku – 754,04 zł. 

    Dodatek aktywizacyjny w 2024 r. wynosi nawet 745,95 zł. Od 1 czerwca 2024 r. maksymalna kwota wzrasta do 834,72 zł. Sprawdź, jakie warunki trzeba spełnić!

    Dodatek aktywizacyjny to jedno ze świadczeń wypłacanych na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Przepisy określają, komu należy się dodatek aktywizacyjnej oraz przesłanki przyznania tego świadczenia. Obecnie dodatek aktywizacyjny wynosi maksymalnie 745,95 zł. 1 czerwca 2024 r. osoby uprawnione dostaną podwyżkę – dodatek aktywizacyjny wzrośnie do 834,72 zł.

    PFRON: Program „Aktywny samorząd” będzie kontynuowany w 2024 r. Można uzyskać pomoc w uzyskaniu prawa jazdy, sprzętu elektronicznego, oprogramowania

    PFRON w 2024 r. będzie kontynuować program „Aktywny samorząd”. Można uzyskać pomoc w uzyskaniu prawa jazdy, sprzętu elektronicznego, oprogramowania a także pomoc w uzyskaniu wykształcenia na poziomie wyższym. Wnioski o dofinansowanie można składać od 1 marca 2024 r.

    REKLAMA

    Nie ma żadnych prac nad projektem ograniczającym zakaz handlu w niedziele

    Nie milkną dyskusje i spekulacje dotyczące ograniczenia zakazu handlu w niedziele. Tymczasem ministra Agnieszka Dziemianowicz-Bąk poinformowała, że na chwilę obecną MRPiPS nie prowadzi żadnych prac nad projektem dotyczącym niedziel handlowych.

    Krótszy czas pracy w Polsce? Min. Dziemianowicz-Bąk: skrócenie tygodnia pracy o 1 dzień organizacyjnie łatwiejsze niż skrócenie o kilka godzin

    Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzi analizy dotyczące czasu pracy, długości urlopów, dni pracy pod kątem ew. skrócenia tygodnia pracy. Resort pracy analizuje także pilotaże skrócenia tygodnia pracy, które wprowadzają same przedsiębiorstwa. Takie informacja przekazała 1 marca 2024 r. ministra rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk w Polsat News. Ministra wskazała, że osobiście jest najbardziej otwarta na propozycję premiera Donalda Tuska dotyczącą 4 dni, a nie 35 godzin pracy w tygodniu.

    5278,30 zł – tyle wynosi limit dorabiania na wcześniejszej emeryturze lub rencie

    Zwiększyły się limity dorabiania dla wcześniejszych emerytów i rencistów. Od 1 marca 2024 r. można dorobić 5278,30 zł. Wyższa kwota spowoduje zmniejszenie lub zawieszenie świadczenia.

    1 marca 2024 r. to Dzień Doceniania Pracownika. Co zrobił Twój pracodawca, żeby Cię docenić?

    1 marca 2024 r. to Dzień Doceniania Pracownika. Co zrobił Twój pracodawca, żeby Ci docenić? Prawie 80% ankietowanych przyznaje, że pracowałoby bardziej produktywnie, gdyby częściej otrzymywało uznanie za swoją pracę. Jakie uznanie? Przede wszystkim godne traktowanie pracowników, z poszanowaniem ich praw no i oczywiście finansowe świadczenia jak i różnego rodzaju benefity.

    REKLAMA

    Okazjonalna praca zdalna. Pracodawca nie zapewni narzędzi pracy ani nie poniesie kosztów

    Okazjonalna praca zdalna może być wykonywana na wniosek pracownika. Przepisy regulują ten rodzaj pracy zdalnej w sposób specyficzny. W szczególności zakres obowiązków, jakie obciążają pracodawcę jest węższy niż w pozostałych przypadkach pracy zdalnej. 

    Czas pracy pracowników zarządzających zakładem pracy - bez wynagrodzenia i dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych. Czy zawsze?

    Czas pracy pracowników zarządzających zakładem pracy w pewnych aspektach jest inaczej regulowany przez Kodeks pracy. Pracownikom tym nie przysługuje prawo do rekompensaty za pracę w godzinach nadliczbowych. Są jednak sytuacje, gdy pracownik zarządzający taką rekompensatę otrzyma.

    REKLAMA