REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Ustalenie prawa do emerytury – praca w gospodarstwie rolnym

Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych Krakowskiej Akademii im. A.F. Modrzewskiego w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.
Ustalenie prawa do emerytury – praca w gospodarstwie rolnym
Ustalenie prawa do emerytury – praca w gospodarstwie rolnym
shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

W dniu 8 czerwca 2022 r. zapadła ważna uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (sygn. akt III UZP 1/22), która określa zasady zaliczania okresów składkowych do emerytury osób wykonujących pracę w gospodarstwie rolnym rolnika, nawet jeżeli nie są one domownikami tego rolnika.

Pytanie prawne do Sądu Najwyższego

Do Sądu Najwyższego trafiło takie pytanie prawne: czy warunkiem uwzględniania przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości przypadających przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresów pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 291 ze zm., dalej: ustawa) jest spełnianie przez ubezpieczonego przesłanek określonych w art. 6 pkt 2 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 266 ze zm.) lub/oraz art. 2 pkt 2 ustawy z 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (t.j. Dz.U. z 1989 r., Nr 24, poz. 133 ze zm.)?

Autopromocja

Praca w gospodarstwie rolnym

W sprawie chodziło o to, że organ rentowy odmówił wnioskodawcy prawa do wcześniejszej emerytury, a w szczególności zaliczenia okresów pracy w gospodarstwie rolnym, jako okresów składkowych, ponieważ nie był on domownikiem rolnika na rzecz, którego pracował w gospodarstwie.

Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego w postanowieniu SN z 18 stycznia 2022 r., sygn. akt III USKP 97/21, w którym zadano pytanie prawne, wnioskodawca zamieszkiwał z rodzicami a pomagał w gospodarstwie rolnym swojego wuja, który mieszkał 2 km dalej od domu rodzinnego wnioskodawcy. Wujostwo wnioskodawcy, prowadziło gospodarstwo rolne. Posiadali oni grunty rolne o powierzchni prawie 3 ha. Uprawiane było zboże, ziemniaki oraz buraki, trzymano również zwierzęta. Nie pracowali oni zawodowo, utrzymując się z gospodarstwa oraz renty, nie posiadali dzieci. Wnioskodawca w dniu 8 marca 1973 r. ukończył wiek 16-tu lat, był wtedy uczniem Zasadniczej Szkoły Zawodowej, którą ukończył 20 czerwca 1975 r. Wnioskodawca codziennie przychodził do gospodarstwa wujostwa. W zależności od wymiaru zajęć w szkole przebywał u wujostwa albo od godziny 8:00 do 12.00 czy też po południu. Wnioskodawca podczas codziennego pobytu w gospodarstwie rolnym wujostwa wykonywał wszelkie niezbędne prace. W późniejszym czasie wnioskodawca był zatrudniony w zakładzie pracy i gromadził środki na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym.

Decyzja organu rentowego – nie zaliczenie pracy na roli

Pomimo powyższego, organ rentowy uwzględnił jedynie 23 lata, 5 miesięcy i 11 dni okresów składkowych i nieskładkowych, kwestionując wyłącznie 2 lata, 4 miesiące i 20 dni pracy wnioskodawcy w gospodarstwie rolnym wujostwa. Wnioskodawca twierdził, że legitymuje się stażem ubezpieczeniowym wynoszącym co najmniej 25 lat, ponieważ okres pracy w gospodarstwie rolnym również powinien być zaliczony do okresu składkowego (nawet jeżeli nie był domownikiem wujostwa).

Czy możliwe jest zaliczenie pracy na roli? 

W konsekwencji Sąd Okręgowy zaliczył ten okres, jako kres składkowy. W ocenie Sądu Okręgowego praca wnioskodawcy w gospodarstwie rolnym wujostwa była świadczona stale, w wymiarze co najmniej połowy pełnego wymiaru czasu pracy.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Sąd wskazał, że przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również następujące okresy, co do zasady traktując je, jak okresy składkowe:

1) okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki,

2) przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia,

3) przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia,

jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na ogólnych zasadach, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu.

W przedmiotowej sprawie doszło do spełnienia pkt 3) ponieważ ubezpieczony (po ukończeniu 16 roku życia) przed dniem 1 stycznia 1983 r. pracował w gospodarstwie rolnym. Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił ubezpieczonemu prawo do emerytury od dnia 27 lutego 2018 r. Organ rentowy odwołał się od wyroku, jednak Sąd Apelacyjny oddalił apelację.

Sąd Apelacyjny wywiódł, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego (postanowienie z dnia 28 marca 2019 r., I UK 119/18, LEX nr 2650821), do stażu emerytalnego uwzględnia się jako okresy składkowe (art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy) nie tylko okresy pracy rolniczej w charakterze domownika, ale każdą stałą pracę o istotnym znaczeniu dla prowadzonej działalności rolniczej w gospodarstwie, w którym osoba zainteresowana codziennie wykonywała prace związane z prowadzoną działalnością rolniczą, bez względu na status domownika rolnika.

Kim są domownicy rolnika?

Aby ubezpieczony miał zaliczony powyższy okres do emerytury nie musiał być domownikiem. Przez domownika rozumie się osobę bliską rolnikowi, która:

a) ukończyła 16 lat,

b) pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie,

c) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.

Sprawa trafiła do Sądu Najwyższego. Orzekł, że warunkiem uwzględnienia przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości przypadających przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresów pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, nie jest bycie domownikiem rolnika.

Podstawa prawna:

Ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 291 ze zm.)

Ustawa z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 266 ze zm.)

Ustawa z 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (t.j. Dz.U. z 1989 r., Nr 24, poz. 133 ze zm.)

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

Komentarze(1)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
  • 🤬😡🤐
    2022-08-24 21:10:07
    Lubię farme3rrrerrrę
    2
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Babciowe - od 500 zł do 1900 zł miesięcznie na dziecko. Od października będą trzy nowe świadczenia dla rodziców

Program „Aktywny rodzic” zakłada trzy rodzaje dofinansowania do opieki nad dziećmi do lat 3. Będą to świadczenia dla rodziców – aktywni rodzice w pracy, aktywnie w żłobku i aktywnie w domu. Program ma wejść w życie 1 października 2024 r.

120 mln zł dla firm na poprawę BHP

120 mln zł z ZUS dla firm na poprawę BHP - kto może trzymać dofinansowanie? Ile pieniędzy z ZUS można uzyskać? Ile razy można ubiegać się o środki na poprawę warunków pracy w firmie?

Dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Czy będzie waloryzacja?

Pracodawcy przysługuje ze środków PFRON comiesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych. Wysokość dofinansowania zależy od stopnia niepełnosprawności pracownika.

Zwolnienia grupowe wiszą w powietrzu

Zwolnienia grupowe wiszą w powietrzu. Pracownicy mogą być zwalniani w przemyśle i IT. Jakie firmy zwalniają? Jakie są przyczyny zwolnień?

REKLAMA

ZUS: Dobra kondycja finansowa Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. To drugi taki rok od 25 lat

Stabilna sytuacja na rynku pracy przełożyła się na dobrą kondycję finansową Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Prognozy ZUS wskazują, że najbliższych latach nadal tak pozostanie.

ZUS: Coraz więcej cudzoziemców pracuje w Polsce. Spadek zanotowano w jednym województwie

Polska staje się coraz bardziej atrakcyjnym miejscem do pracy dla cudzoziemców. Liczba obcokrajowców ubezpieczonych w ZUS pod koniec marca przekroczyła 1,138 mln osób. To więcej o 10,7 tys. niż w grudniu 2023 r.

Podwyższenie wieku emerytalnego. Ekspertka: To jest niezbędne. Gdzieniegdzie 70 lat w niedługiej perspektywie

Z prognoz GUS wynika, że w 2060 r. liczba ludności w Polsce wyniesie 30,9 mln. Populacja zmniejszy się w większości regionów, najbardziej w śląskim. Wyjątkiem będzie region warszawski stołeczny, gdzie zakłada się wzrost liczby ludności.

Diety zagraniczne 2024 - tabela

Diety zagraniczne w 2024 roku – ile wynoszą stawki diety zagranicznej w takich państwach jak Niemcy, Hiszpania, Włochy, Francja? Tabela z załącznika do rozporządzenia wskazuje wysokość diety za dobę w podróży zagranicznej. Jak liczyć dietę zagraniczną? Jak jest kwota limitu za nocleg?

REKLAMA

Podwyżka emerytur i rent dwa razy w roku – 1 marca i 1 września. Jest projekt dodatkowej waloryzacji

10 kwietnia 2024 r. na stronie Rządowego Centrum Legislacji został opublikowany projekt o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw. Projekt nowelizacji zakłada m.in. wprowadzenie dodatkowej waloryzacji w przypadku, gdy wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu roku, w którym przeprowadzona była roczna waloryzacja od 1 marca przekroczy 5%.

30 dni lub 36 dni urlopu wypoczynkowego. Kiedy pracownik ma prawo do urlopu w takim wymiarze?

Zwykle pracownicy mają prawo do 20 dni lub 26 dni urlopu wypoczynkowego, w zależności od ogólnego stażu pracy. Jednak niektórym pracownikom przysługuje urlop wypoczynkowy w powiększonym wymiarze.

REKLAMA