Kategorie

W jaki sposób zastąpić nieobecnego pracownika

Wojciech Brzeziński
Pracodawca, chcąc zastąpić nieobecnego pracownika, może zatrudnić nową osobę na podstawie umowy na zastępstwo. W takiej umowie może on określić inne warunki zatrudnienia niż te zawarte w umowie o pracę pracownika zastępowanego, np. zmienić warunki wynagradzania.

Pracodawca musi być przygotowany na braki kadrowe. Problem ten wiąże się z koniecznością organizowania zastępstw za pracowników, którzy są nieobecni np. z powodu choroby lub z innych przyczyn nie świadczą pracy. Pracodawca w takich okolicznościach ma kilka możliwych rozwiązań, które mogą być zastosowane w różnych okresach czasowych.

Aby zastąpić nieobecnego pracownika, pracodawca może m.in.:

  • powierzyć wykonywanie innej pracy pracownikowi zatrudnionemu na innym stanowisku,
  • zatrudnić nowego pracownika na podstawie umowy na zastępstwo,
  • skorzystać z usług agencji pracy tymczasowej.

Powierzenie pracy

Reklama

Pracodawca może na okres nieprzekraczający 3 miesięcy w roku kalendarzowym powierzyć pracownikowi inną pracę niż ta określona w umowie o pracę. Wyjątkowo dopuszczalne jest przeniesienie pracownika na inne stanowisko na nieprzerwany okres do 6 miesięcy, jeżeli ma to miejsce na przełomie roku.

Jedną z przesłanek dopuszczalności powierzenia innej pracy jest posiadanie przez pracownika odpowiednich kwalifikacji zawodowych. Należy ją interpretować w ten sposób, że zakaz przenoszenia na nowe stanowisko dotyczy nie tylko pracowników posiadających wyższe kwalifikacje niż wymagane na nowym stanowisku, ale również sytuacji, w której pracownik posiada zbyt niskie kwalifikacje, aby wykonywać pracę, do której jest przenoszony. Na ten temat wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z 8 maja 1997 r. (I PKN 131/97), w którym stwierdził, że „powierzenie pracownikowi (technik chemik) pracy niewymagającej żadnych kwalifikacji zawodowych (sprzątanie) w okresie biegnącego wypowiedzenia warunków pracy i płacy stanowi naruszenie art. 42 § 4 k.p. Odmowa wykonywania takiej pracy nie uzasadnia rozwiązania umowy o pracę w trybie art. 52 § 1 k.p.”.

Dodatkowo należy również pamiętać, że przez pojęcie „kwalifikacje”, o których mowa w art. 42 § 4 k.p., należy rozumieć nie tylko przygotowanie zawodowe pracownika – jego formalne wykształcenie, zdobyte doświadczenia zawodowe i potrzebne umiejętności, ale także właściwości psychofizyczne pracownika, predyspozycje psychiczne oraz zdolności do wykonywania określonych czynności z punktu widzenia zdrowia fizycznego (wyrok SN z 4 października 2000 r., I PKN 61/00).

Przykład

Pracodawca, chcąc zastąpić nieobecną przez 6 miesięcy pracownicę działu promocji, postanowił powierzyć wykonywanie jej obowiązków innemu pracownikowi, który jest zatrudniony w dziale reklamy. Pracodawca będzie mógł tego dokonać pod warunkiem, że kwalifikacje na powierzanym stanowisku są odpowiednie z tymi posiadanymi przez przenoszonego pracownika. Jednocześnie pracodawca, chcąc przenieść pracownika na okres przekraczający 3 miesiące w roku kalendarzowym, musi pamiętać, że jest to możliwe jedynie na przełomie roku, np. od 1 października 2011 r. do 31 marca 2012 r.


Umowa na zastępstwo

Reklama

Podstawową przesłanką zawarcia umowy na zastępstwo jest usprawiedliwiona nieobecność pracownika. Umowa taka nie może być zatem zawarta w innych okolicznościach, np. gdy wymiar czasu pracy pracownika został zmniejszony i w związku z tym część jego obowiązków musi być powierzona innej osobie. W takiej sytuacji pracodawca może zawrzeć np. umowę na czas określony, podając za datę końcową tej umowy termin, w którym zastępowany pracownik powróci do wykonywania swoich obowiązków w pełnym wymiarze czasu pracy, ale zawarcie w takich okolicznościach umowy na zastępstwo byłoby sprzeczne z prawem.

Przepisy prawa pracy nie zabraniają określenia w umowie węższego zakresu obowiązków pracownika zastępującego niż zakres obowiązków pracownika zastępowanego. W tym przypadku wszystko zależy od potrzeb pracodawcy, który może powierzyć pracownikowi zastępującemu tylko jeden rodzaj prac, nawet jeżeli jego stały pracownik wykonuje ich więcej. Niestety odwrotna sytuacja jest niedopuszczalna, wynika to z samej istoty zastępstwa.

Warunki zatrudnienia określone w umowie o pracę na zastępstwo mogą się różnić od warunków zatrudnienia zastępowanego pracownika. W szczególności umowa o pracę na zastępstwo może określać inny wymiar czasu pracy i inną wysokość wynagrodzenia. Ograniczeniem w zakresie warunków zatrudnienia pracownika na zastępstwo mogą być przepisy wewnątrzzakładowe, np. wynagrodzenie określone w umowie o pracę na zastępstwo nie może naruszać przepisów płacowych ani zasady równości pracowników.

Przykład

Pracownica zamiast wykorzystywać urlop wychowawczy postanowiła wrócić do pracy i zmniejszyć wymiar etatu do 1/2. W tej sytuacji pracodawca nie może dalej zatrudniać pracownika na zastępstwo, gdyż nieaktualna stała się przesłanka usprawiedliwionej nieobecności. W związku z tym umowa o pracę na zastępstwo zawarta z pracownikiem zastępującym wracającą do pracy pracownicę ulegnie rozwiązaniu.

Pracodawca, chcąc uzupełnić brakującą część etatu, może zatrudnić pracownika np. na podstawie umowy cywilnoprawnej.

Pracownik tymczasowy

Decydując się na zatrudnienie pracownika tymczasowego, pracodawca musi zawrzeć umowę z reprezentującą pracownika agencją pracy tymczasowej. W takiej umowie muszą zostać określone m.in. wymagania kwalifikacyjne konieczne do wykonywania pracy, która ma być powierzona pracownikowi tymczasowemu, przewidywany okres wykonywania pracy tymczasowej oraz miejsce jej wykonywania.

Pracodawca musi również pamiętać, że pracownikowi tymczasowemu nie może powierzyć wykonywania pracy:

  • szczególnie niebezpiecznej w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 23715 k.p.,
  • na stanowisku pracy, na którym jest zatrudniony pracownik pracodawcy-użytkownika, w okresie uczestniczenia tego pracownika w strajku,
  • na stanowisku pracy, na którym w okresie ostatnich 3 miesięcy poprzedzających przewidywany termin rozpoczęcia wykonywania pracy tymczasowej przez pracownika tymczasowego był zatrudniony pracownik pracodawcy-użytkownika, z którym został rozwiązany stosunek pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.

Pewien problem z pracą tymczasową pojawia się, gdy pracodawca chce zastąpić pracownika, którego nieobecność jest długotrwała. Jest to związane z tym, że pracodawca może zatrudnić tego samego pracownika tymczasowego na okres maksymalnie 36 miesięcy. Po tym okresie pracownik tymczasowy może być ponownie skierowany do wykonywania pracy u tego pracodawcy-użytkownika, nie wcześniej niż po upływie 36 miesięcy.

Podstawa prawna:

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 8 maja 1997 r. (I PKN 131/97, OSNP 1998/6/178),
  • wyrok SN z 4 października 2000 r. (I PKN 61/00, OSNP-wkł. 2001/10/9).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    PIP przeprowadzi kontrolę bez zapowiedzi

    Kontrola PIP już niedługo będzie mogła odbyć się bez zapowiedzi. Przewidziano to w nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców.

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.