Kategorie

W jaki sposób ustalać i obliczać ryczałt za nadgodziny

Ewelina Tusińska
Praca w godzinach nadliczbowych może być zrekompensowana ryczałtem. Przysługuje on pracownikowi w takiej samej wysokości także wówczas, gdy w danym miesiącu przepracował mniej nadgodzin, niż wynikałoby to z kwoty ryczałtu.

Pracodawca musi wypłacić dodatek do wynagrodzenia w wysokości 100% za każdą godzinę pracy nadliczbowej z tytułu przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy przekroczenie normy tygodniowej nastąpiło w wyniku pracy w godzinach nadliczbowych dobowych.

Dodatek do wynagrodzenia należy się również:

  • w wysokości 100% – za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających:
    – w nocy,
    – w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,
    – w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,
  • w wysokości 50% – za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w każdym innym dniu niż określony powyżej.

Pracy w godzinach nadliczbowych nie można planować.

Komu ryczałt

W stosunku do niektórych pracowników ewidencjonowanie nadgodzin jest bardzo trudne. Są to osoby, które wykonują swoją pracę stale poza siedzibą pracodawcy, np. przedstawiciele handlowi, serwisanci itp. W stosunku do takich podwładnych pracodawca ma możliwość ustalenia ryczałtu za pracę w godzinach nadliczbowych.

Wysokość ryczałtu powinna odpowiadać przewidywanemu wymiarowi pracy w godzinach nadliczbowych.

WAŻNE!

Ryczałt za pracę w godzinach nadliczbowych można ustalić także w stosunku do pracowników objętych systemem zadaniowego czasu pracy (uzasadnienie wyroku SN z 12 lipca 2006 r., II PK 366/05).

Ustalanie liczby godzin

Pracodawca, wprowadzając ryczałt za godziny nadliczbowe, powinien mieć świadomość, że bez względu na to, ile godzin nadliczbowych pracownik przepracuje w danym okresie rozliczeniowym, otrzyma całą kwotę ryczałtu. Ryzyko, że pracownik przepracuje mniej nadgodzin, leży po stronie pracodawcy. Co więcej – jeżeli pracownik przepracuje dużo więcej nadgodzin, niż liczba wynikająca z ryczałtu – będzie miał prawo dochodzenia rekompensaty nadgodzin przekraczających kwotę ryczałtu. Dlatego też pracodawca powinien rozważnie obliczyć i ustalić jego wysokość.

Ustalając ryczałt, należy przeprowadzić analizę liczby nadgodzin na podobnych lub takich samych stanowiskach.

Przykład

Reklama

Pracodawca zatrudnia serwisantów. Codzienne ich zadania ustalane są tak, aby mogli je wykonać w obowiązującym ich wymiarze dobowym. Jednak nie da się do końca określić, czy rzeczywiście pracownicy nie będą pracować w nadgodzinach. W związku z tym pracodawca postanowił wprowadzić ryczałt za nadgodziny.

Aby ustalić jego wysokość, zebrał dane dotyczące nadgodzin poszczególnych serwisantów z ostatniego półrocza i wyciągnął średnią na pracownika w danym okresie rozliczeniowym. Następnie taką wysokość ryczałtu ustalił na każdego z pracowników.

Takie postępowanie jest poprawne, gdyż pracodawca uprawdopodobnił liczbę nadgodzin.


Wysokość ryczałtu będzie miała zawsze charakter indywidualny, gdyż będzie uzależniona od zadań danego pracownika. W związku z tym jego wysokość powinna być wpisana do umowy o pracę. Natomiast konkretne zasady ustalania wysokości ryczałtu mogą już wynikać z obowiązującego u pracodawcy regulaminu wynagradzania czy układu zbiorowego pracy.

Reklama

Co do zasady wysokość ryczałtu nie może przekraczać rocznego limitu nadgodzin, czyli 150. Limit ten może być jednak zwiększony, nie więcej niż do 416 godzin w roku. Liczba ta wynika z pomnożenia liczby tygodni w roku (52) przez 8 godzin (pracownik może bowiem wypracować w każdym tygodniu przeciętnie: 40 godzin + 8 godzin nadliczbowych).

Resort pracy twierdzi, że maksymalny limit godzin nadliczbowych w roku kalendarzowym nie powinien wynosić 416, ale 376 godzin lub 384 godziny (stanowisko Departamentu Prawa Pracy z 13 listopada 2008 r., DPR-III-079-612/TW/08). Ustalając limit godzin nadliczbowych, pracodawca powinien bowiem uwzględnić również urlop wypoczynkowy, a więc okres, w którym pracownik nie wykonuje pracy.

Obliczanie wysokości ryczałtu

Kolejnym krokiem po ustaleniu liczby godzin pracy nadliczbowej jest wyliczenie kwotowej wysokości ryczałtu. W kwocie tej powinny znaleźć się nadgodziny rekompensowane zarówno 50%, jak i 100% dodatkiem.

Obliczając ryczał za godziny nadliczbowe, postępujemy tak samo jak przy wyliczaniu rekompensaty za ten dodatkowy czas pracy.

W skład normalnego wynagrodzenia wejdą składniki, do których pracownik jest na stałe uprawniony i systematycznie je otrzymuje (wynagrodzenie zasadnicze, premia regulaminowa, dodatek za wysługę lat itp.).

Przy wyliczaniu dodatku za jedną godzinę nadliczbową podstawą będzie stawka godzinowa lub miesięczna. Jeżeli w umowie nie został taki składnik wyodrębniony, należy przyjąć 60% wynagrodzenia.

Kodeks pracy nie przesądza, czy pracownikowi przysługuje 100% czy 50% dodatek przy obliczaniu ryczałtu. Dlatego też w zależności od prognoz pracodawca może przyjąć, że za wszystkie godziny pracownikowi będzie przysługiwał dodatek w wysokości 50%, ustalić liczbę godzin, za które będzie wypłacany 100% dodatek, albo ustalić, że za wszystkie godziny ryczałtu będzie przysługiwał dodatek w wysokości 100%.

Przykład

Pracownik pracuje jako przedstawiciel handlowy. Pracodawca ustalił dla niego ryczał w wysokości 15 nadgodzin miesięcznie, z tym że za 10 przysługuje 50% dodatek, a za 5 – 100%. Pracownik otrzymuje wynagrodzenie miesięczne w wysokości 3200 zł. Dodatkowo przysługuje mu premia miesięczna – 370 zł, uznaniowy dodatek motywacyjny w zmiennej wysokości.

Aby ustalić ryczał za styczeń 2012 r., należy w pierwszej kolejności obliczyć normalne wynagrodzenie za godziny nadliczbowe:

  • trzeba zsumować stałe składniki wynagrodzenia: 3200 zł + 370 zł = 3570 zł,
  • następnie należy obliczyć stawkę za 1 godzinę pracy nadliczbowej ze stałych składników wynagrodzenia: 3570 zł : 168 godz. (wymiar czasu pracy w styczniu 2012 r., gdyż dniem wolnym wynikającym z zasady przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy jest sobota) = 21,25 zł,
  • w związku z tym normalne wynagrodzenie za 15 godzin nadliczbowych wynosi: 15 x 21,25 zł = 318,75 zł.

Następnie należy obliczyć dodatki za godziny nadliczbowe:

  • 3200 zł : 168 godz. = 19,05 zł – 100% dodatek za godziny nadliczbowe,
  • 19,05 zł x 50% = 9,53 zł – dodatek 50%,
  • (10 x 9,53 zł) + (5 x 19,05 zł) = 95,30 zł +  95,25 = 190,55 zł.

Wysokość ryczałtu za styczeń 2012 r. wynosi:

318,75 zł + 190,55 zł = 509,30 zł.

Podstawa prawna:

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 12 lipca 2006 r. (II PK 366/05, niepubl.).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?