REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zakaz dyskryminacji przy wypowiedzeniu umowy o pracę

Ewa Drzewiecka

REKLAMA

Podczas zwalniania pracowników pracodawca musi uwzględniać zakaz dyskryminacji. Dotyczy to zarówno zwykłego wypowiedzenia umowy, jak i rozwiązania jej na podstawie ustawy o zwolnieniach grupowych czy też zwolnienia dyscyplinarnego.

Stosownie do obowiązku przeciwdziałania wszelkiej dyskryminacji pracodawca musi równo traktować pracowników w zakresie rozwiązania stosunku pracy. Decyzja o zwolnieniu powinna być pochodną obiektywnych i sprawiedliwych kryteriów oceny pracowników i wyników ich pracy. Jeśli chodzi o praktyczne wskazanie, które kryteria są obiektywne i sprawiedliwe, należy odwołać się do uchwały Sądu Najwyższego z 27 czerwca 1985 r. (III PZP 10/85) w sprawie wytycznych dotyczących wykładni art. 45 k.p. i praktyki sądowej stosowania tego przepisu w zakresie zasadności wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony. Najważniejszymi kryteriami doboru do zwolnienia powinny być: przydatność pracownika do pracy, jego umiejętności, doświadczenie zawodowe, dotychczasowy przebieg pracy (praca nienaganna), kwalifikacje zawodowe oraz staż pracy. Jednym z kryteriów może być także dyspozycyjność pracownika w związku z potrzebą zapewnienia prawidłowego, bez zakłóceń, funkcjonowania zakładu pracy.

Autopromocja

Dyskryminujące przyczyny wypowiedzeń

Podczas wypowiedzenia może dojść zarówno do dyskryminacji bezpośredniej, jak i pośredniej. Dyskryminacją bezpośrednią ze względu na płeć jest wypowiedzenie umowy o pracę na czas nieokreślony wyłącznie z powodu możliwości nabycia prawa do emerytury (uchwała SN z 19 listopada 2008 r., I PZP 4/08).

Dyskryminujący będzie także wybór do zwolnienia pracowników zatrudnianych terminowo, tylko ze względu na rodzaj ich umowy o pracę. Jednak w praktyce często może dojść do sytuacji, gdy po zastosowaniu obiektywnych kryteriów dotyczących stosunku pracy w grupie zwolnionych będą przeważać pracownicy zatrudnieni terminowo. Pracownicy nienagannie wykonujący swoje obowiązki, wysoko wykwalifikowani, o długim stażu pracy w przeważającej mierze świadczą pracę na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Warto podkreślić, że prawidłowo zastosowane obiektywne kryteria, które w praktyce dają obraz zwolnionych, taki jak wskazany powyżej, nie skutkują dyskryminującym pośrednio rozwiązaniem stosunku pracy.

Czytaj także: Jak prawidłowo uzasadnić wypowiedzenie umowy o pracę >>

W piśmiennictwie prawa pracy utrwalony jest pogląd o możliwości wypowiedzenia umowy o pracę w ramach zwolnień grupowych i indywidualnych pracownikom korzystającym z urlopów wychowawczych (uchwała SN z 15 lutego 2006 r., II PZP 13/05). Zgodnie z tzw. ustawą o zwolnieniach grupowych zwolnienie pracowników korzystających z 3-miesięcznych lub dłuższych urlopów jest także dopuszczalne. Jednak wytypowanie do zwolnienia pracowników wyłącznie ze względu na ich nieobecność może zostać uznane za dyskryminujące – nieobecność nie jest obiektywnym kryterium związanym ze stosunkiem pracy.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

WAŻNE!

Jako niezgodne z zasadą równego traktowania oraz sprzeczne z zasadą tzw. negatywnej wolności związkowej należałoby też ocenić postanowienie, które z zakresu zwolnień wyłączałoby członków związków zawodowych będących stroną porozumienia.

Pracodawcy często stosują jako kryterium posiadanie innego źródła utrzymania, np. prowadzenie działalności gospodarczej czy gospodarstwa rolnego. Można je uznać za uzasadnione, jeżeli rzeczywiście pracownik będzie miał możliwość utrzymania się po zwolnieniu z pracy i pod warunkiem że nie dojdzie do dyskryminacji pośredniej. Zarzut ten będzie można postawić, jeżeli w razie przyjęcia ww. kryterium okaże się, że dotyczy on jedynie pracownic, które mogą przejść na emeryturę (dyskryminacja pośrednia ze względu na płeć).


Natomiast dyskryminujące bezpośrednio jest typowanie do zwolnienia osób, które nabyły prawo do emerytury, jeżeli wypowiedzenie wręczono wyłącznie kobietom ze względu na ich niższy wiek emerytalny (dyskryminacja bezpośrednia ze względu na płeć). Nie będzie natomiast dyskryminacją wytypowanie do zwolnienia pracowników uprawnionych do nabycia prawa do emerytury, pod warunkiem że zwolnienia dotyczą kobiet, które osiągnęły wiek emerytalny mężczyzn. W wyroku z 14 stycznia 2008 r. Sąd Najwyższy stwierdził, że osiągnięcie wieku emerytalnego stanowi usprawiedliwione społecznie kryterium doboru pracowników do zwolnienia z pracy, a co za tym idzie, nie może być uznane za kryterium dyskryminujące określoną grupę pracowników (II PK 102/07).

Dyskryminujące wypowiedzenie warunków pracy i płacy

Warto w tym miejscu odnieść się także do wypowiedzenia zmieniającego, czyli dotyczącego warunków pracy i płacy. Do takiego wypowiedzenia stosuje się odpowiednio przepisy o wypowiadaniu umów, a zakaz dyskryminacji obejmuje także ustalanie warunków pracy i płacy. Z powyższego wynika, że przyczyna, która jest dyskryminująca przy wypowiedzeniu umowy, jest także dyskryminująca przy wypowiedzeniu samych jej warunków.

Czytaj także: Jak zwolnić pracownika zatrudnionego na zastępstwo >>

Przykład

Kierownik zespołu osiągnął wiek emerytalny. Pracodawca postanowił zastąpić go młodszym pracownikiem i wypowiedzeniem zmieniającym przeniósł na szeregowe stanowisko. Doszło do dyskryminacji ze względu na wiek. Nie mielibyśmy natomiast do czynienia z dyskryminacją, gdyby przyczyną przeniesienia było np. zaprzestanie wykazywania przez kierownika inicjatywy czy pogorszenie osiąganych przez zespół wyników.

Autopromocja

Stres przy wypowiedzeniu umowy

Zapowiedzianym zwolnieniom z pracy często towarzyszy atmosfera napięcia i stresu wśród załogi zakładu pracy. Nie oznacza to stosowania przez pracodawcę mobbingu. Zdaniem Sądu Najwyższego działania pracodawcy polegające na uświadomieniu wszystkim zatrudnionym pracownikom sytuacji ekonomicznej i wynikającej z niej potrzeby dokonania restrukturyzacji zatrudnienia połączonej ze zwolnieniem z pracy części pracowników, wraz z akcją informacyjną i wprowadzeniem odpraw dla pracowników, którzy w określonym terminie skorzystają z programu dobrowolnych odejść, nie stanowią zastraszania pracowników w rozumieniu art. 943 § 2 k.p. Również towarzysząca zapowiedzianym zwolnieniom z pracy atmosfera napięcia psychicznego wśród członków załogi nie może zostać uznana za mobbing pracodawcy (wyrok SN z 20 marca 2007 r., II PK 221/06). W sytuacji stresu związanego ze zwolnieniami nie można wykluczyć, że wywoła on rozstrój zdrowia. Nie oznacza to jednak, że miał miejsce mobbing. Pracownik musi udowodnić wszystkie jego elementy oraz wykazać, że to nękanie doprowadziło do rozstroju zdrowia.

Podstawa prawna:

  • 183a § 1, art. 30 § 4, art. 42 § 1, art. 94 pkt 2b Kodeksu pracy.

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 20 marca 2007 r. (II PK 221/06, OSNP 2008/9–10/122),
  • wyrok SN z 14 stycznia 2008 r. (II PK 102/07, OSP 2009/10/112),
  • uchwała pełnego składu Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych SN z 27 czerwca 1985 r. (III PZP 10/85, OSNC 1985/11/164),
  • uchwała SN z 15 lutego 2006 r. (II PZP 13/05, Biul. SN 2006/2/23),
  • uchwała składu 7 sędziów SN z 19 listopada 2008 r. (I PZP 4/08, OSNP 2009/13–14/165).
Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Ruchomy czas pracy – rozkład czasu pracy wygodny dla pracodawcy i pracownika

    Rozkład czasu pracy może przewidywać różne godziny rozpoczynania pracy w dniach, które zgodnie z tym rozkładem są dla pracowników dniami pracy. Dzięki wprowadzeniu ruchomego czasu pracy pracownicy mogą – przy zachowaniu 8-godzinnej normy dobowej – rozpoczynać i kończyć pracę o różnych porach w poszczególnych dniach.

    Jest źle, będzie lepiej? Młodzi nadzieją na poprawę profilaktyki zdrowotnej w Polsce

    W ostatnich latach Polska stanęła w obliczu nie tylko wyzwań związanych z gospodarką czy polityką, ale także ze zdrowiem publicznym. Badania profilaktyczne, kluczowe dla wczesnego wykrywania chorób, stanowią istotny element dbałości o zdrowie. Niestety, statystyki wskazują, że Polacy nie korzystają z nich w wystarczającym stopniu. Jednak nadzieję na poprawę tych wskaźników niesie ze sobą zaangażowanie młodszych pokoleń, zwłaszcza pokolenia Z i milenialsów. 

    Prawie 50% imigrantów pracujących w Polsce znalazło zakwaterowanie dzięki pracodawcom

    Aż 47% imigrantów zatrudnionych w Polsce skorzystało z pomocy pracodawcy lub agencji pracy przy znalezieniu zakwaterowania w Polsce, a 33% cudzoziemców znalazło lokum samodzielnie – wynika z pierwszego w Polsce badania na temat sytuacji mieszkaniowej zatrudnionych w naszym kraju migrantów „Pracownik zagraniczny – zakwaterowanie w Polsce”, przeprowadzonego przez EWL Group, RentLito oraz Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego.

    Przeciętne wynagrodzenie w styczniu 2024 r. wyniosło 7768,35 zł brutto, o 264,61 zł mniej niż w grudniu 2023 r. Średnio 12634,53 zł zarobili pracownicy sekcji Informacja i komunikacja

    Przeciętne wynagrodzenie wyniosło w styczniu 2024 r. 7768,35 zł brutto. To o 12,8% więcej niż rok wcześniej, ale o 3,3% mniej niż w grudniu 2023 r. Sektor przedsiębiorstw zatrudniał w styczniu 6515,7 tys. osób – o 0,3% więcej niż w grudniu, ale o 0,2% mniej niż przed rokiem. Główny Urząd Statystyczny podał dane za pierwszy miesiąc 2024 r.

    REKLAMA

    Waloryzacja świadczeń wypłacanych przez ZUS. Od 1 marca 2024 r. świadczenia emerytalno-rentowe wzrosną o 12,12%

    Co roku ZUS waloryzuje wypłacane świadczenia emerytalno-rentowe. W 2024 r. waloryzacja nastąpi od 1 marca. Świadczenia wzrosną o 12,12%.

    Wielkanoc 2024 będzie krótsza niż zwykle

    Święta Wielkiej Nocy w 2024 r. będą trwać o godzinę krócej niż zwykle. Wielkanoc w tym roku przypada 31 marca. Jest to zarazem ostatnia niedziela marca; dzień, w którym przechodzimy na czas letni. 

    Premier odwołał szefa urzędu ds. kombatantów na wniosek Agnieszki Dziemianowicz-Bąk

    Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Józef Kasprzyk został 20 lutego 2024 r. odwołany ze stanowiska. Taką decyzję podjął premier Donald Tusk na wniosek minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszki Dziemianowicz-Bąk. Cztery dni wcześniej szefowa resortu skrytykowała Urząd za organizowanie wydarzeń upamiętniających Józefa Kurasia „Ognia” i Brygadę Świętokrzyską NSZ oraz zakazała takich działań.

    ZUS alarmuje: coraz częściej zaburzenia psychiczne są przyczyną nieobecności w pracy

    Zwiększa się ilość nieobecności w pracy spowodowanych zaburzeniami psychicznymi i zaburzeniami zachowania. W ubiegłym roku lekarze wystawili ponad 1,4 mln zaświadczeń lekarskich z powodu zaburzeń zaliczających się do tej grupy. Najczęściej przyczyną absencji jest reakcja na ciężki stres.

    REKLAMA

    Podwyżki w sferze budżetowej. Nawet 16000 zł miesięcznie będą zarabiać pracownicy kolejnej instytucji

    Podwyżki wynagrodzeń w najbliższym czasie otrzymają pracownicy Centrum Unijnych Projektów Transportowych. Zarobki w tej instytucji wzrosną z poziomu 5000–15000 zł do 6000–16000 zł. Pracownicy CUPT dostaną podwyżki z wyrównaniem od 1 stycznia 2024 r.

    Działalność socjalna. Wysokość świadczenia urlopowego w 2024 r.

    Wysokość świadczenia urlopowego nie może przekroczyć wysokości odpisu podstawowego tworzącego zfśs. W jakiej wysokości przysługuje świadczenie urlopowe w 2024 r.?

    REKLAMA