Kategorie

Jak zwolnić pracownika zatrudnionego na zastępstwo?

Anna Czajkowska
Stosunek pracy osoby zatrudnionej na czas zastępstwa nieobecnego pracownika podlega najsłabszej ochronie prawa pracy. Świadczy o tym chociażby 3-dniowy okres wypowiedzenia przewidziany dla umowy zawartej z zastępcą.

Umowie na zastępstwo poświęcone zostały zaledwie 4 artykuły Kodeksu pracy: art. 25 § 1 – dozwalający możliwość ich zawierania, art. 251 § 3 – wyłączający przekształcenie 3. umowy tego typu w umowę na czas nieokreślony, jeśli 2 poprzednie były zawarte na następujące po sobie okresy, a przerwa między nimi nie przekroczyła 1 miesiąca, art. 331 – określający termin wypowiedzenia oraz art. 177 § 31 – wykluczający ich przedłużenie do dnia porodu. Wskazane przepisy są enigmatyczne i nie dają odpowiedzi na wiele pytań. Nie jest jasne zwłaszcza to, jaki jest czas trwania umowy, a co za tym idzie – w jakich warunkach dopuszczalne jest rozwiązanie tych umów przed końcem okresu zastępstwa.

Czas trwania umowy

Umowa o pracę na czas zastępstwa nieobecnego pracownika jest odmianą umowy na czas określony. Tak jak w każdej umowie terminowej, tak i w umowie na zastępstwo powinien być wskazany czas trwania umowy (czas zastępstwa). Najlepszym rozwiązaniem byłoby wskazanie konkretnego okresu obowiązywania umowy albo co najmniej ustalenie w miarę przybliżonej daty rozwiązania stosunku pracy w przyszłości.

Umowa na zastępstwo - czy czy warunki zatrudnienia muszą być identyczne >>

W wielu przypadkach precyzyjne dookreślenie czasu zastępstwa jest jednak niemożliwe lub znacznie utrudnione. Termin końcowy może bowiem ulegać zmianom, zarówno w kierunku wydłużenia czasu trwania stosunku pracy, jak i jego skrócenia względem pierwotnie zakładanych terminów. Może to wynikać z np. przedłużającej się choroby albo wcześniejszego powrotu z urlopu wychowawczego zastępowanego pracownika. W takich sytuacjach zazwyczaj praktykuje się konstruowanie generalnej klauzuli, w myśl której umowa jest zawarta na czas nieobecności danego pracownika.

Upływ terminu

Umowa na czas oznaczony rozwiązuje się z chwilą nadejścia terminu, na który została zawarta. Skutek ten następuje samoistnie, bez potrzeby składania dodatkowych oświadczeń woli przez którąkolwiek ze stron stosunku pracy. Jeśli strony określą w umowie okres zastępstwa, to koniec tego okresu będzie wyznaczał moment ustania stosunku pracy zastępcy. Reguła ta ma zastosowanie tylko wówczas, gdy strony wskażą wyraźny czas trwania zastępstwa i przed jego upływem nie dojdzie do wcześniejszego rozwiązania stosunku pracy z innych powodów niż upływ terminu.

Przykład

Marta Z. została zatrudniona na czas usprawiedliwionej nieobecności Jakuba R. Umowę zawarto na czas określony od 1 lutego do 30 września, gdyż 1 października Jakub R. zamierzał powrócić do pracy. Jakub R. nie powrócił do pracy w czasie, kiedy był zastępowany przez Martę Z., oraz poinformował pracodawcę, że ich wcześniejsze ustalenia pozostały bez zmian. Jakub R. podjął pracę 1 października, w związku z czym umowa z Martą Z. uległa rozwiązaniu 30 września.

Wcześniejsze rozwiązanie umowy

Do ustania stosunku pracy może dojść także przed upływem okresu zastępstwa. Wówczas niezbędne jest rozwiązanie umowy w drodze porozumienia stron albo przez jednostronne jej wypowiedzenie. Umowy terminowe (a więc także umowa na zastępstwo) co do zasady nie mogą być rozwiązywane w drodze wypowiedzenia przed upływem uzgodnionego terminu. Wyjątek od tej zasady wskazuje art. 33 k.p., który stanowi, że przy zawieraniu umowy o pracę na czas dłuższy niż 6 miesięcy strony mogą zastrzec możliwość wcześniejszego rozwiązania tej umowy za 2-tygodniowym okresem wypowiedzenia.

Wypowiedzenie umowy o pracę - zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy >>


Reklama

W tym miejscu powstaje problem dotyczący ustalenia relacji między przepisami o umowie na czas oznaczony a przepisami o umowie na zastępstwo. Niektórzy komentatorzy wywodzą, że skoro umowy na zastępstwo stanowią szczególną odmianę umów na czas określony, to należy do nich uzupełniająco stosować przepisy właściwe dla tych właśnie umów. A zatem umowa na zastępstwo może być rozwiązana za wypowiedzeniem, jeśli tylko spełnione są warunki z art. 33 k.p. – czyli wówczas, gdy umowa jest zawarta na czas dłuższy niż 6 miesięcy i możliwość jej wcześniejszego wypowiedzenia została przewidziana przez strony. Jedyna modyfikacja wynikająca z art. 331 k.p. dotyczy skrócenia okresu wypowiedzenia z 2 tygodni do 3 dni. Taka interpretacja opiera się na systematyce Kodeksu pracy, w którym po art. 33 określającym dopuszczalność wypowiedzenia został umieszczony art. 331, wskazujący termin tego wypowiedzenia.

Inni komentatorzy przykładają większą wagę do literalnej wykładni przepisów. Twierdzą, że art. 331 k.p. stanowi samodzielną podstawę wypowiedzenia. Brak w nim odniesień do poprzedzającego go art. 33 k.p. Wydaje się, że stanowisko to jest bardziej uzasadnione, gdyż nie zawsze da się przewidzieć, czy usprawiedliwiona nieobecność pracownika będzie trwała dłużej czy krócej niż 6 miesięcy.

Przykład

Krystyna O. miała trudności ze znalezieniem opieki do dziecka. Uzgodniła więc z pracodawcą, że rozpocznie urlop wychowawczy, jednak gdy tylko zapewni dziecku opiekę, wróci do pracy. Umowa z zastępcą Krystyny O. może być rozwiązana z zachowaniem 3-dniowego okresu wypowiedzenia. Nie ma znaczenia, czy nastąpi to przed upływem 6 miesięcy trwania umowy zastępcy czy też później.

Przyczyny wypowiedzenia

Kolejna wątpliwość, jaka powstaje w związku z umową na zastępstwo, dotyczy przyczyn wypowiedzenia. Przepisy Kodeksu pracy nie uzależniają prawa pracodawcy do wypowiedzenia umowy na czas zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności od przyczyny tego wypowiedzenia. Tym samym pracodawca może wypowiedzieć stosunek pracy zastępcy nie tylko w związku z wcześniejszym powrotem do pracy zastępowanego pracownika, ale i w innych sytuacjach. Wypowiedzenie umowy na zastępstwo jest możliwe zarówno wtedy, gdy przemawiają za tym powody dotyczące pracodawcy, jak i pracownika.

Jak prawidłowo uzasadnić wypowiedzenie umowy o pracę >>

Jedynymi przyczynami, które wykluczają przedwczesne rozwiązanie stosunku pracy z zastępcą, są:

  • skorzystanie przez pracownika z uprawnień przysługujących z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu (art. 183e k.p.),
  • przejście zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę (art. 231 k.p.),
  • brak zgody pracownika na wykonywanie lub zaprzestanie wykonywania pracy w formie telepracy (art. 679 k.p.).

Wskazanie przyczyn wypowiedzenia w piśmie pracodawcy o rozwiązaniu stosunku pracy nie jest wymagane. Obowiązek uzasadniania wypowiedzenia dotyczy tylko umów na czas nieokreślony. Należy jednak pamiętać, że w razie ewentualnego sporu sądowego wypowiedzenie będzie oceniane z punktu widzenia dochowania wymogów formalnych (chodzi m.in. o: brak formy pisemnej wypowiedzenia, brak pouczenia o prawie odwołania, nieskorzystanie z procedury konsultacyjno-informacyjnej, jeśli zwolnienie odbywa się na podstawie ustawy z 13 marca 2003 r. o tzw. zwolnieniach grupowych).

Podstawa prawna:

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Niedziela handlowa - lipiec 2021

    Niedziela handlowa - lipiec 2021 r. ma 4 niedziele. Czy 4 lipca, 11 lipca, 18 lipca albo 25 lipca to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    System kadrowo-płacowy - o co pytać dostawcę

    System kadrowo-płacowy - o co należy pytać dostawcę przy wyborze oprogramowania HR?

    Praca zdalna - Kodeks pracy [PROJEKT]

    Praca zdalna - Kodeks pracy będzie zawierał przepisy dotyczące pracy zdalnej. Jakie regulacje przewiduje projekt?

    Prace sezonowe a bezpieczeństwo pracowników

    Prace sezonowe zalewają portale z ofertami pracy. Co z bezpieczeństwem pracowników?

    Zmiana warunków pracy cudzoziemca a zezwolenie na pracę

    Czy zmiana warunków pracy cudzoziemca wiąże się z koniecznością zmiany zezwolenia na pracę lub uzyskania nowego?

    Ochrona danych przy pracy zdalnej - 5 wskazówek na wakacje

    Ochrona danych przy pracy zdalnej czyli jak nie narazić firmy na kradzież wrażliwych danych. Oto 5 wskazówek na wakacje dla pracowników zdalnych.

    Wyższe wynagrodzenia lekarzy rezydentów od 1 lipca 2021 r.

    Wyższe wynagrodzenia lekarzy rezydentów od 1 lipca 2021 r. przewiduje projekt rozporządzenia ministra zdrowia o zasadniczych wynagrodzeniach dla rezydentów. Ile wyniosą?

    "Blaski i cienie PPK" - niezależne badanie naukowe

    PPK - jakie są opinie o programie? Poznaj wyniki niezależnego badania naukowego "Blaski i cienie PPK".

    Tata wybiera urlop ojcowski

    Urlop ojcowski to urlop najczęściej wykorzystywany przez ojców urlop po narodzinach dziecka. Najrzadziej korzystają z urlopu rodzicielskiego.

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika a przepisy

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika - jakie są przepisy prawne? Czy to nie narusza dóbr osobistych pracownika?

    Zasiłek macierzyński i opiekuńczy - będzie okres wyczekiwania?

    Okres wyczekiwania przy zasiłku macierzyńskim i opiekuńczym? To propozycja ZUS mająca zapobiegać nadużyciom.

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy wniosek?

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy można złożyć wniosek o zwolnienie ze składek za grudzień 2020, styczeń, luty, marzec i kwiecień 2021 r. z tarczy 9.0?

    Pracownik niepełnosprawny – jakie prawa?

    Pracownik niepełnosprawny - jakie prawa przyznaje Kodeks pracy i ustawa o rehabilitacji zawodowej? Jaki jest wymiar czasu pracy i urlopu?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę - jak przechowywać?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę polega na złożeniu oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzeniu go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Jak je przechowywać?

    Czas wolny za nadgodziny a odpoczynek tygodniowy

    Czas wolny za nadgodziny może zostać zaliczony do 35-godzinnego odpoczynku tygodniowego. To stanowisko MRPiT z dnia 5 maja 2021 r.

    PIP kontroluje małe budowy

    Kontrole PIP - mała budowa to miejsce, gdzie najczęściej w budownictwie występują wypadki przy pracy. PIP rozpoczęła więc akcję "Kontrole na małych budowach".

    Przeciętne wynagrodzenie 2021

    Przeciętne wynagrodzenie w 2021 r. wzrosło o 10% w stosunku do roku poprzedniego. Ile wynosi?

    Amerykański pracodawca wymarzony dla Polaków

    Amerykański pracodawca jest pracodawcą wymarzonym dla Polaków. Najchętniej pracowaliby dla korporacji z zagranicznym kapitałem, przede wszystkim z USA.

    Praca na magazynie - ile zarabia pracownik i kierownik magazynu

    Praca na magazynie - jakie są zarobki? Ile zarabia pracownik, a ile kierownik magazynu?

    Pandemia lekcją dla HR-owców

    Pandemia jest dla HR-owców lekcją, która wpłynie na przyszłość tego zawodu

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?