Kategorie

Jak udzielać urlopu ojcowskiego po zmianie przepisów

Małgorzata Podgórska
Od 1 stycznia 2011 r. wydłużono czas, kiedy ojcowie adopcyjni mogą skorzystać z urlopu ojcowskiego. Po zmianie przepisów mają oni prawo do skorzystania z urlopu ojcowskiego do upływu 12 miesięcy od uprawomocnienia się wydanego przez sąd postanowienia o przysposobieniu dziecka.

Do 31 grudnia 2010 r. zarówno ojciec biologiczny, jak i adopcyjny pozostający w stosunku pracy, mieli prawo do urlopu ojcowskiego, pod warunkiem że wychowywane dziecko nie ukończyło 12 miesięcy życia.

W praktyce oznaczało to, że pracownik – ojciec adopcyjny dziecka nie zawsze miał możliwość skorzystania z urlopu ojcowskiego, ponieważ procedury sądowe związane z uzyskaniem prawomocnego postanowienia orzekającego przysposobienie dziecka są długotrwałe i niejednokrotnie kończą się już po ukończeniu przez dziecko 12. miesiąca życia.

Czy pracownicy, która przysposobiła dziecko, przysługuje zasiłek macierzyński >>

Ponadto pracownik – ojciec adopcyjny, który adoptował starsze dziecko, tzn. powyżej 12. miesiąca życia, w ogóle nie miał prawa do urlopu ojcowskiego.

Reklama

Mając na względzie zapewnienie równego prawa do urlopu ojcowskiego dla pracowników – ojców biologicznych i pracowników – ojców adopcyjnych, na powyższe kwestie zwrócili uwagę zarówno Rzecznik Praw Dziecka, jak i Rzecznik Praw Obywatelskich. Rzecznicy zaproponowali wydłużenie okresu, w którym adopcyjny ojciec dziecka mógłby korzystać z urlopu ojcowskiego, argumentując ten wniosek koniecznością zachowania zasady równości między rodzicami biologicznymi i adopcyjnymi pozostającymi w stosunku pracy, oraz zwrócili uwagę na długotrwałe procedury adopcyjne.

Wychodząc naprzeciw powyższym oczekiwaniom, od 1 stycznia 2011 r. weszła w życie nowelizacja Kodeksu pracy, która – w odniesieniu do pracowników ojców adopcyjnych – wprowadziła do przepisów o urlopach ojcowskich dodatkową, nową datę początkową, od której będzie możliwe skorzystanie z urlopu ojcowskiego, oraz przedział wiekowy dziecka uprawniający ojca adopcyjnego do tego urlopu.

Nowy termin na wykorzystanie urlopu ojcowskiego

Od 1 stycznia 2011 r. do urlopu ojcowskiego jest uprawniony pracownik – ojciec wychowujący dziecko:

  • do ukończenia przez nie 12. miesiąca życia albo
  • do upływu 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia orzekającego przysposobienie i nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10. roku życia.

Nowa regulacja oznacza, że pracownik – ojciec biologiczny będzie korzystał z urlopu ojcowskiego na dotychczasowych zasadach. Natomiast pracownik – ojciec adopcyjny będzie miał 12 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia o adopcji na skorzystanie z prawa do tego urlopu. Zatem, po wejściu w życie omawianej nowelizacji przepisów Kodeksu pracy, pracownicy ojcowie biologiczni, jak i adopcyjni mają równy dostęp do urlopu ojcowskiego.

Kiedy rozwiedziony rodzic ma prawo do urlopu wychowawczego >>

Uprawomocnienie się postanowienia o adopcji dziecka jest – z prawnego punktu widzenia – porównywalne z urodzeniem się dziecka. W wyniku przysposobienia powstaje bowiem między przysposabiającym a przysposobionym taki stosunek, jak między rodzicami a dziećmi (art. 121 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).


Przyznanie prawa do urlopu ojcowskiego pracownikowi – ojcu adopcyjnemu dziecka, w okresie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia o adopcji dziecka – nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – nie dłuższej niż do 10. roku życia dziecka – jest zrównane z wiekiem dziecka uprawniającym do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego (art. 183 § 1 k.p.), będącego odpowiednikiem urlopu macierzyńskiego dla biologicznych rodziców dziecka. Przyjęto bowiem, że ewentualne korzystanie z urlopu ojcowskiego przez pracownika – ojca adopcyjnego starszego dziecka (powyżej 12. miesiąca życia) powinno pozostawać w związku czasowym z innymi uprawnieniami pracowników – rodziców adopcyjnych (z urlopem na warunkach urlopu macierzyńskiego – tzw. urlopem adopcyjnym, dodatkowym urlopem na warunkach urlopu macierzyńskiego – tzw. dodatkowym urlopem adopcyjnym), podobnie jak ma to miejsce w odniesieniu do pracowników – rodziców biologicznych.

WAŻNE!

Z urlopu ojcowskiego ojciec adopcyjny może skorzystać nie później niż do ukończenia przez dziecko 7. roku życia, a jeżeli wobec dziecka odroczono obowiązek szkolny, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 10 lat.

Terminy 12-miesięczne, w czasie których ojciec dziecka może skorzystać z urlopu ojcowskiego, należy liczyć zgodnie z zasadami określonymi w Kodeksie cywilnym (art. 300 k.p.). Zatem termin oznaczony w tygodniach, miesiącach lub latach kończy się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było – w ostatnim dniu tego miesiąca. Przy obliczaniu wieku osoby fizycznej termin upływa z początkiem ostatniego dnia (art. 112 Kodeksu cywilnego). Zatem przy obliczaniu wieku dziecka urodzonego np. 3 grudnia 2010 r. 12-miesięczny termin na skorzystanie z urlopu ojcowskiego upłynie 2 grudnia 2011 r. (o godzinie 24:00 tego dnia) i będzie to ostatni dzień, w którym pracownik będzie mógł skorzystać z urlopu ojcowskiego. Natomiast 12-miesięczny okres, w którym jest możliwe skorzystanie z urlopu ojcowskiego, poczynając od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu o przysposobieniu, które nastąpiło np. 12 listopada 2010 r., upłynie 12 listopada 2011 r. (o godzinie 24:00) i będzie to ostatni dzień, w którym pracownik – ojciec adopcyjny może skorzystać z urlopu ojcowskiego.

Sposób udzielania urlopu ojcowskiego

Inne przepisy Kodeksu pracy dotyczące urlopu ojcowskiego pozostały niezmienione. Urlopu ojcowskiego udziela się na pisemny wniosek składany przez uprawnionego pracownika w terminie nie krótszym niż 7 dni przed rozpoczęciem korzystania z takiego urlopu. Pracodawca jest zobowiązany uwzględnić wniosek pracownika (art. 1823 § 2 k.p.).

Informacja o urlopie ojcowskim w świadectwie pracy >>

Ojciec wychowujący jednocześnie większą liczbę dzieci urodzonych przy jednym porodzie (np. bliźnięta, trojaczki) lub jednocześnie adoptowanych jest uprawniony do urlopu ojcowskiego w takim samym wymiarze, jak przy wychowywaniu jednego dziecka urodzonego przy jednym porodzie lub adoptowaniu jednego dziecka. Przepisy Kodeksu pracy dotyczące urlopu ojcowskiego nie wiążą bowiem wymiaru urlopu ojcowskiego z liczbą dzieci urodzonych przy jednym porodzie ani liczbą dzieci jednocześnie przysposobionych. Przepisy przyznają prawo do takiego urlopu ojcu wychowującemu dziecko (lub dzieci) ze względu na liczbę porodów albo decyzji sądu o adopcji (także jeżeli jedno postanowienie sądu o przysposobieniu dotyczy większej liczby dzieci).

WAŻNE!

Liczba dzieci jednocześnie adoptowanych nie wpływa na wymiar urlopu ojcowskiego.

Obecnie zróżnicowanie ze względu na liczbę dzieci urodzonych przy jednym porodzie lub jednocześnie przyjętych na wychowanie przepisy Kodeksu pracy przewidują tylko przy ustalaniu wymiaru podstawowego i dodatkowego urlopu macierzyńskiego (art. 180 § 1 i art. 1821 § 1 k.p.) oraz podstawowego i dodatkowego urlopu adopcyjnego (art. 183 § 1 i § 3 k.p.) przysługującego pracownicy lub pracownikowi. Zasada ta wynika wprost z przepisów prawa.


Przepisy przejściowe

Nowelizacja przepisów Kodeksu pracy dotyczących urlopu ojcowskiego zawiera także przepisy o charakterze przejściowym, których celem jest wyeliminowanie wszelkich wątpliwości interpretacyjnych związanych z wejściem w życie nowych regulacji.

Przepis art. 2 ustawy nowelizującej Kodeks pracy wyłącza możliwość ponownego skorzystania z urlopu ojcowskiego (na podstawie nowych przepisów) przez tych pracowników – ojców adopcyjnych, którzy skorzystali na dane dziecko z urlopu ojcowskiego na podstawie dotychczasowych przepisów, czyli obowiązujących do 31 grudnia 2010 r. Nie ma bowiem uzasadnienia, by mogli oni ponownie korzystać z urlopu ojcowskiego na podstawie nowych przepisów Kodeksu pracy.

Wymiar urlopu ojcowskiego przysługującego pracownikom – ojcom zarówno biologicznym, jak i adopcyjnym, nie uległ zmianie (art. 3 ustawy nowelizującej) i tak jak dotychczas wynosi:

  • 1 tydzień w 2011 r.,
  • 2 tygodnie od 1 stycznia 2012 r.

W celu uniknięcia wszelkich wątpliwości związanych z ustalaniem wymiaru urlopu ojcowskiego uregulowano także sytuację, w której pracownik ojciec wychowujący dziecko będzie korzystał z tego urlopu na przełomie 2011 r. i 2012 r. Pracownik – ojciec wychowujący dziecko, korzystający 1 stycznia 2012 r. z urlopu ojcowskiego w wymiarze 1 tygodnia (przysługującym w 2011 r.), ma prawo do części urlopu w wymiarze odpowiadającym różnicy między podwyższonym (2-tygodniowym) a dotychczasowym wymiarem urlopu ojcowskiego (art. 4 ustawy nowelizującej).

Czy urlop ojcowski może być wykorzystany w wymiarze krótszym niż tydzień >>

Części urlopu ojcowskiego udziela się bezpośrednio po wykorzystaniu urlopu w dotychczasowym wymiarze, na pisemny wniosek składany w terminie nie krótszym niż 3 dni przed rozpoczęciem korzystania z takiej części urlopu.

PRZYKŁAD

Pracownikowi 10 stycznia 2011 r. urodziły się bliźnięta. Jednocześnie 15 stycznia 2011 r. uprawomocniło się postanowienie sądu rodzinnego o przysposobieniu przez tego pracownika dwojga dzieci w wieku 4 i 9 lat.

W takim przypadku pracownik jest uprawniony:

  • do urlopu ojcowskiego z tytułu urodzenia się bliźniąt, z którego może skorzystać w okresie 12 miesięcy od dnia urodzenia się dzieci, tj. w okresie od 10 stycznia 2011 r. do 9 stycznia 2012 r., oraz
  • do urlopu ojcowskiego z tytułu adoptowania dziecka w wieku do 7 lat – w ciągu 12 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji sądu o adopcji, tj. w okresie od 15 stycznia 2011 r. do 15 stycznia 2012 r.; na drugie dziecko urlop ojcowski mu nie przysługuje, bo jest ono w wieku powyżej 7. roku życia i nie odroczono wobec niego obowiązku szkolnego.

Urlop ojcowski przysługuje w wymiarze 1 tygodnia w 2011 r. (lub 2 tygodni od 2012 r.) na bliźnięta i w wymiarze 1 tygodnia na dziecko adoptowane. Jeżeli pracownik skorzysta z urlopów ojcowskich na przełomie 2011 i 2012 r., będzie miał prawo do części uzupełniającej dla tych urlopów.

Podstawa prawna:

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online na praca.gov.pl

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online. Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii przygotowuje projekt ustawy o zawieraniu i rozliczaniu umów w sposób elektroniczny przez niektórych pracodawców. Ustawa ta ma pozwolić mikroprzedsiębiorcom, rolnikom, a także osobom fizycznym, zatrudniającym pracowników, czy zleceniobiorców, na zawieranie umów o pracę i umów zlecenia według gotowych szablonów na portalu praca.gov.pl. Ten nowy sposób zawierania ww. umów ma być dodatkową opcją dla wspomnianych pracodawców i zleceniodawców. Zawsze będzie można zatrudnić pracownika czy zleceniobiorcę w tradycyjny sposób. Projekt ten ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale 2021 r.

    Wypadki przy pracy - I kwartał 2021 [GUS]

    Wypadki przy pracy - GUS podał dane za I kwartał 2021 r. Czy liczba wypadków spadła w porównaniu do roku 2020?

    HR-owca portret własny 2021 [RAPORT]

    HR-owca portret własny 2021 - raport przedstawia jak HRowcy radzili sobie w pandemii, jakie mają zadania, wyzwania i motywacje. Jak oceniają swoją pracę?

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r.

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r. - ile wynosi Mindestlohn? Ile wynosi netto?

    Urlop rodzinny na opiekę nad rodzicami lub wnukami

    Urlop rodzinny - 12 miesięczny urlop na opiekę nad chorymi rodzicami bądź wnukami dla babci lub dziadka to nowa propozycja urlopu. Czy będzie wprowadzony do Kodeksu pracy?

    Składka zdrowotna - Nowy Ład

    Składka zdrowotna a Nowy Ład - jaka zmiana w naliczaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne została przewidziana od 2022 r.?

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika przewidziana jest w projekcie ustawy o zmianie ustawy kodeksowej. Jaka miałaby być nowa definicja pracownika?

    Jedna płaca minimalna dla całego kraju to złe rozwiązanie?

    Płaca minimalna - jedna kwota dla całego kraju to złe rozwiązanie? Przedsiębiorcy proponują wprowadzenie minimalnego wynagrodzenia za pracę na poziomie 50% średniej płacy w danym regionie.

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Czego dotyczy? Kto na niej skorzysta?

    Składka zdrowotna 2021 – działalność gospodarcza

    Składka zdrowotna w 2021 r. a działalność gospodarcza - ile wynosi wysokość składki zdrowotnej? Jak Nowy Ład wpłynie na wysokość składki zdrowotnej?

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - wzór

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - pobierz wzór druku. Jak rozwiązać umowę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy? W jakiej formie dokonać porozumienia?

    Czy można zwolnić pracownika z powodu braku szczepienia?

    Zwolnienie niezaszczepionego pracownika - czy prawo pracy pozwala na rozwiązanie umowy z pracownikiem, który nie zaszczepił się przeciwko COVID-19?

    Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną?

    Odpowiedzialność materialna pracownika - pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych i za mienie powierzone w ramach dodatkowej umowy.

    Składki KRUS III kwartał 2021

    Składki KRUS w III kwartale 2021 r. - ile wynoszą rolnicze składki wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r.

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r. - takie rozwiązanie proponuje Senat. Sprawdź, ile wzrośnie wynagrodzenie lekarzy, pielęgniarek, położnych i innych pracowników medycznych.

    Ile osób w Polsce pracuje zdalnie? [GUS]

    Praca zdalna - ile osób w Polsce pracuje zdalnie? Gdzie najwięcej osób pracuje z domu?

    Płaca minimalna - średnie wynagrodzenie w powiecie

    Płaca minimalna będzie zależała od powiatu? Proponuje się, aby wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę wynosiła tyle, ile średnie wynagrodzenie w powiecie.

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w 2021 r.?

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w III kwartale 2021 r.? Znamy nowy wskaźnik waloryzacji podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.

    Powrót do pracy stacjonarnej czy praca zdalna?

    Powrót do pracy stacjonarnej - czy Polacy chcą wracać do biur? Czy praca zdalna zostanie? Jakie wyzwania stoją przed pracodawcami i pracownikami?

    12 czerwca - Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci

    Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci przypada na 12 czerwca. Pandemia COVID-19 wpłynęła negatywnie na to zjawisko.

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją już funkcjonuje

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Jakie kwestie reguluje?