Kategorie

Odpowiedzialność pracodawcy za naruszenie ochrony danych osobowych pracownika

Anna Czajkowska
Tylko przestrzeganie ustawy o ochronie danych osobowych zabezpiecza pracodawcę przed roszczeniami pracowników z tytułu naruszenia ich danych.

Obowiązujące przepisy umożliwiają pracodawcy pozyskanie pewnych informacji dotyczących pracownika, obejmujących jego dane osobowe. O rodzaju tych danych stanowią art. 221 k.p. oraz przepisy odrębne. Mając dostęp do pozyskanych danych osobowych, pracodawca powinien zadbać o ich ochronę zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych (zwaną dalej u.o.d.o.).

Pracodawca jako administrator danych

W związku z zatrudnianiem pracowników pracodawca tworzy zbiór danych o charakterze osobowym. W jego skład wchodzi dokumentacja związana ze stosunkiem pracy oraz akta personalne pracowników. Zadaniem pracodawcy jako tzw. administratora danych osobowych jest zarządzanie tym zbiorem oraz przetwarzanie danych w nim zawartych. Przez przetwarzanie danych rozumie się jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak: zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemach informatycznych (art. 7 u.o.d.o.).

Ochrona danych osobowych przez pracodawcę >>

Na administratorach danych ciążą szczególne obowiązki związane z zabezpieczeniem danych zawarte w art. 36–39a u.o.d.o. Przewidują one m.in., że administrator danych jest zobowiązany zastosować środki techniczne i organizacyjne zapewniające ochronę przetwarzanych danych osobowych odpowiednią do zagrożeń oraz kategorii danych objętych ochroną, a w szczególności powinien zabezpieczyć dane przed ich udostępnieniem osobom nieupoważnionym, zabraniem przez osobę nieuprawnioną, przetwarzaniem z naruszeniem ustawy oraz zmianą, utratą, uszkodzeniem lub zniszczeniem. Administrator jest ponadto zobowiązany zapewnić kontrolę nad tym, jakie dane osobowe, kiedy i przez kogo zostają do zbioru wprowadzone oraz komu są przekazywane. Do przetwarzania danych mogą być dopuszczone wyłącznie osoby posiadające upoważnienie nadane przez administratora danych.

Środki ochrony

Pracownikowi, którego dane osobowe zostały naruszone przez pracodawcę w związku z niewłaściwym przetwarzaniem lub ujawnieniem tych danych, przysługuje ochrona prawna.

Uprawnienia pracowników, których dane są przetwarzane, określają:

  • ustawa o ochronie danych osobowych,
  • Kodeks pracy,
  • Kodeks cywilny.
Reklama

Pracownikowi przysługuje roszczenie o uzupełnienie, uaktualnienie, sprostowanie danych osobowych, czasowe lub stałe wstrzymanie ich przetwarzania lub ich usunięcie, jeżeli są one niekompletne, nieaktualne, nieprawdziwe lub zostały zebrane z naruszeniem ustawy o ochronie danych osobowych albo są już zbędne do realizacji celu, dla którego zostały zebrane. W razie niespełnienia żądania przez pracodawcę–administratora danych, pracownik może zwrócić się do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z wnioskiem o nakazanie dopełnienia obowiązku.

Natomiast do prawnopracowniczych instrumentów ochrony należy zaliczyć prawo do rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia na podstawie art. 55 § 11 k.p. z powodu ciężkiego naruszenia obowiązków wobec pracownika. Pracownik może również żądać sprostowania świadectwa pracy, jeżeli podane w nim informacje naruszają jego dobra osobiste.


Cywilnoprawna ochrona danych jako dóbr osobistych

Poza roszczeniami wynikającymi z przepisów ustawy o ochronie danych osobowych i Kodeksu pracy pracownik może skorzystać także z cywilnoprawnej ochrony dóbr osobistych. Dane osobowe pracownika są bowiem jego dobrami osobistymi. Wynika to wprost z art. 23 k.c., który stanowi, że dobra osobiste człowieka (w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska) pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach.

Ochrona dóbr osobistych przewidziana jest tylko przed działaniami bezprawnymi. Chodzi więc o takie zachowania (zaniechania) pracodawcy, które będą sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego.

Przykład

Reklama

W maju 2010 r. odbył się firmowy wyjazd integracyjny na Mazury. Podczas imprezy jeden z pracowników robił pamiątkowe zdjęcia, które następnie pracodawca umieścił na stronie internetowej firmy. Opublikowanie fotografii pracownika bez jego zgody na stronie firmy można uznać za zachowanie bezprawne.

Ochrona dóbr osobistych może mieć zarówno charakter niemajątkowy, jak i majątkowy. Roszczeniami o charakterze niemajątkowym są żądanie zaniechania naruszeń oraz żądanie dopełnienia czynności potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia (art. 24 § 1 k.c.). Zlikwidowanie skutków naruszenia dobra osobistego może nastąpić przez złożenie oświadczenia o odpowiedniej treści i formie (np. przeprosiny na zebraniu załogi), ale też przez usunięcie wpisu dotyczącego pewnych informacji o pracowniku z akt pracowniczych.

Udostępnianie przez pracodawcę danych osobowych pracownika >>

Środkami ochrony majątkowej są roszczenia o:

  • naprawienie szkody majątkowej (art. 24 § 2 k.c.),
  • zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę (art. 445 § 1 k.c.),
  • zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny (art. 448 k.c.).

Przepisy różnicują sytuację dwóch kategorii osób. Z brzmienia pierwszego zdania art. 24 § 1 k.c. wynika, że osoba, której dobro osobiste zostało zagrożone cudzym działaniem, może żądać tylko zaniechania tego działania. W razie dokonanego już naruszenia dobra osobistego poszkodowany może – poza żądaniem zaniechania dalszych naruszeń – domagać się usunięcia skutków naruszenia, a ponadto – jeżeli pozwalają na to okoliczności danej sprawy – wysunąć roszczenia majątkowe. Odszkodowanie nie będzie wchodziło w grę wówczas, gdy naruszenie dobra osobistego nie spowoduje uszczerbku majątkowego po stronie pracownika. Podobnie zadośćuczynienie pieniężne powinno wiązać się z powstaniem po stronie pracownika negatywnych doznań psychicznych. Istnienia tych okoliczności pracownik musi dowieść przed sądem.

Dochodzący odszkodowania powinien przede wszystkim wykazać szkodę, zawinione działanie ze strony pracodawcy oraz normalny związek przyczynowo-skutkowy między działaniem a zaistniałą szkodą. W granicach normalnych następstw działania i zaniechania, z którego wynikła szkoda, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Do ustalania odszkodowania w pełni znajdują zastosowanie art. 361–363 i 415 k.c.

Przepisy nie wskazują jednak, jak należy ustalić wielkość kwot pieniężnych dochodzonych tytułem zadośćuczynienia i świadczenia na cel społeczny.

Podstawa prawna:

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?