Kiedy ZUS może uznać umowę o pracę za pozorną

• Cechy stosunku pracy
• Kiedy ZUS może uznać umowę za fikcyjną
• Pozorna umowa
• Jak udowodnić, że stosunek pracy nie jest fikcyjny
• Zawarcie umowy o pracę z obejściem prawa
• ZUS może podważyć wysokość wynagrodzenia
• Jak obronić się przed ZUS

Do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia należy wykazać istnienie stosunku prawnego, który jest tytułem do ubezpieczenia. Takim tytułem jest m.in. stosunek pracy. Nawiązanie stosunku pracy poświadcza pisemna umowa o pracę. Jednak informacje zawarte w tym dokumencie nie stanowią dla ZUS niepodważalnego dowodu na istnienie stosunku pracy. W razie powstania wątpliwości co do faktycznego nawiązania stosunku pracy ZUS ma prawo przeprowadzić w tej sprawie kontrolę.

Cechy stosunku pracy

Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem i za wynagrodzeniem. Te trzy wymienione cechy decydują o istnieniu stosunku pracy. Jedna strona deklaruje zatem wolę świadczenia pracy, natomiast druga – stworzenie stanowiska pracy i zapewnienie świadczenia pracy za wynagrodzeniem.

ZUS może podważyć umowę o pracę jako źródło podlegania ubezpieczeniom społecznym, mimo że została zawarta umowa, a pracodawca opłacał należne składki na ubezpieczenia pracownika, gdy w rzeczywistości nie występują cechy charakterystyczne dla stosunku pracy. Tytuł do ubezpieczeń społecznych powstaje tylko wtedy, gdy stosunek pracy jest realizowany w rzeczywistości.

WAŻNE!

Umowa o pracę może być zakwestionowana zarówno w całości, jak i w części (np. dotyczącej wysokości wynagrodzenia).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że nie może być tolerowana sytuacja, w której osoba zainteresowana uzyskaniem świadczeń z ubezpieczenia społecznego, do których nie ma tytułu, wytwarza z pomocą płatnika składek dokumenty służące wyłącznie do tego celu. Z tego powodu Sąd Najwyższy uznaje za niedopuszczalne akceptowanie nagannych i nieobojętnych społecznie zachowań korzystania ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych przy zawieraniu umów o pracę na stosunkowo krótki okres przed zajściem zdarzenia rodzącego uprawnienia do świadczenia, a szczególnie ustalania wysokiego wynagrodzenia w celu uzyskania naliczonych od takiej podstawy świadczeń (por. wyrok SN z 18 października 2005 r., II UK 43/05, niepubl).

Skutki podpisywania dokumentów w czasie zwolnienia lekarskiego >>

Kiedy ZUS może uznać umowę za fikcyjną

Podejrzenie przez ZUS, że umowa została zawarta fikcyjnie, wyłącznie w celu uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego, zwykle ma miejsce w kilku charakterystycznych sytuacjach.

Najczęściej takie podejrzenie zachodzi wówczas, gdy umowa o pracę zostanie zawarta z kobietą w ciąży w okresie bezpośrednio poprzedzającym termin porodu lub w okresie stwierdzenia niezdolności do pracy wynikającej z dolegliwości związanych z ciążą. Często kwestionowane są również umowy zawarte z pracownikami, którzy w niedługim czasie po zawarciu umowy o pracę korzystają z długotrwałych zwolnień lekarskich. Równie często ZUS podważa umowy zawarte w okresie bezpośrednio poprzedzającym wystąpienie wypadku przy pracy, co rodzi podejrzenie, że wypadek nie miał związku z zatrudnieniem, zaś faktyczne zawarcie umowy nastąpiło po wystąpieniu wypadku. Umowy, które ZUS kontroluje i czasem podważa, to również umowy zawierane z pracownikami, którym brakuje okresu zatrudnienia niezbędnego do uzyskania świadczeń emerytalnych lub rentowych. Znaczną liczbę kontrolowanych umów stanowią też umowy zawarte z pracownikami, którzy zaraz po zawarciu stosunku pracy korzystają z urlopu wychowawczego.

PRZYKŁAD

Pracodawca zgłosił do ubezpieczenia pracownika, wskazując jako podstawę do ubezpieczeń umowę o pracę na czas nieokreślony zawartą w niedzielę 31 stycznia 2010 r. Jednocześnie zgłoszono, że 1 lutego 2010 r., w godzinach porannych, doszło do wypadku przy pracy, w wyniku którego ten pracownik złamał nogę i stał się niezdolny do pracy. ZUS może taką umowę uznać za pozorną, zawartą wyłącznie w celu uzyskania wypłaty jednorazowego odszkodowania i zasiłku chorobowego.

Jeśli wystąpiła jedna ze wskazanych wyżej okoliczności, szczególnie często ZUS kontroluje osoby zatrudnione u członków swojej rodziny. Fakt ten dodatkowo powoduje podejrzenie fikcyjności zatrudnienia.

Oczywiście, nie w każdym z tych przypadków umowa o pracę jest uznawana przez ZUS za nieważną. ZUS podważa istnienie stosunku pracy, jeśli ustali, że mimo zawarcia formalnej umowy o pracę nie nastąpiło nawiązanie stosunku pracy, ponieważ praca nie była świadczona lub nie były realizowane inne elementy stosunku pracy.

ZUS może podważyć umowę o pracę na dwa sposoby. Pierwszym z nich jest wykazanie, że umowa miała charakter pozorny. Drugim sposobem jest wykazanie, że umowa została zawarta w celu obejścia prawa lub jest ona niezgodna z zasadami współżycia społecznego. Każde z tych ustaleń prowadzi do stwierdzenia nieważności umowy.

Jeśli ZUS ustali, że nastąpiło zgłoszenie pracownika do ubezpieczeń społecznych, mimo że nie istniał stosunek pracy, wydaje decyzję o niepodleganiu przez pracownika ubezpieczeniom.

Może się zdarzyć, że ZUS zakwestionuje tylko część umowy, np. w zakresie dotyczącym wynagrodzenia. Ma to miejsce w sytuacji, gdy ZUS uzna, że strony ważnej umowy o pracę ustaliły w niej korzystniejsze warunki tylko na potrzeby uzyskania w przyszłości świadczeń z ubezpieczenia społecznego przez pracownika.

---

Pozorna umowa

Pozorną umowę o pracę charakteryzują elementy, które muszą wystąpić łącznie:

• oświadczenia pracodawcy i pracownika muszą być złożone wzajemnie, a pracodawca i pracownik muszą zgadzać się na dokonanie czynności prawnej jedynie dla pozoru,
• strony nie chcą, aby powstały skutki prawne, jakie zwykle prawo łączy z zawarciem umowy o pracę – oznacza to, że pracownik nie zamierza świadczyć pracy, a pracodawca nie chce wypłacać mu wynagrodzenia,
• rzeczywistym zamysłem stron jest stworzenie pozorów realizacji stosunku pracy w taki sposób, aby towarzyszące temu okoliczności miały na celu wprowadzenie ZUS w błąd,
• celem umowy jest doprowadzenie do uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego przez pracownika.

Jak udowodnić, że stosunek pracy nie jest fikcyjny

Aby wykazać, że umowa nie miała charakteru pozornego, strony umowy o pracę kwestionowanej przez ZUS muszą przede wszystkim udowodnić, że pracownik w chwili zawarcia umowy miał wolę świadczenia pracy, a pracodawca chciał tę pracę przyjmować. Konieczne jest również udowodnienie, że praca była w rzeczywiści wykonywana przez pracownika. Pracodawca może to wykazać za pomocą każdego dowodu, w tym zeznań świadków lub dokumentów poświadczających wykonywanie pracy (np. faktur lub dokumentów przyjęcia lub wydania towaru podpisanych przez pracownika).

Przedstawienie przelewów lub pokwitowań odbioru wynagrodzenia, podpisanych list obecności czy opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne nie jest wystarczającym dowodem na potwierdzenie, że umowa o pracę nie była pozorna. ZUS przyjmuje, że strony, które chcą upozorować istnienie stosunku pracy, nie ograniczają się zwykle do sporządzenia fikcyjnego dokumentu umowy. Aby uwiarygodnić istnienie stosunku pracy, często fabrykują dokumenty potwierdzające naliczenie i przekazanie wynagrodzenia za pracę oraz obecność pracownika w pracy.

Jeśli jednak pracodawca przedstawi ZUS lub sądowi inne wiarygodne dowody, potwierdzające, że umowa nie została zawarta dla pozoru, to również listy płac i obecności stanowią istotny argument, że praca była faktycznie świadczona.

PRZYKŁAD

Właścicielka baru zgłosiła do ubezpieczeń społecznych kelnerkę na podstawie umowy o pracę zawartej 1 października 2009 r. z miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości 2500 zł. Miesiąc po zawarciu umowy o pracę pracownica zaczęła korzystać ze zwolnienia lekarskiego wystawionego na czas niezdolności do pracy przypadającej w okresie ciąży.

W czasie kontroli ZUS ustalił, że pracownica dowiedziała się o ciąży i o prawdopodobnych kłopotach z jej donoszeniem jeszcze przed zatrudnieniem (tj. 15 września 2009 r.). Przed jej zatrudnieniem, przez cały sezon letni w barze nie był zatrudniony żaden pracownik, mimo że w tym czasie bar osiąga najwyższe obroty. Ponadto na miejsce chorej pracownicy właścicielka baru nikogo nie zatrudniła.

W postępowaniu kontrolnym ZUS nie przedstawiono żadnego dowodu na potwierdzenie rzeczywistego świadczenia pracy przez tę osobę, poza umową o pracę, zgłoszeniem do ubezpieczeń oraz potwierdzeniem wypłacenia wynagrodzenia i opłacenia należnych składek na jej ubezpieczenia. W tym przypadku ZUS ma podstawy do uznania umowy za pozorną. Pracodawczyni nie miała bowiem potrzeby zatrudnienia pracownicy, a pracownica już w chwili zawarcia umowy była świadoma, że nie będzie mogła świadczyć pracy.

W wyroku z 5 października 2006 r. Sąd Najwyższy orzekł, że pozorność umowy o pracę ma miejsce nie tylko wówczas, gdy mimo jej zawarcia praca w ogóle nie jest świadczona, ale również wtedy, gdy jest faktycznie świadczona, lecz na innej podstawie niż umowa o pracę (I UK 324/06, M.P.Pr. 2008/1/40).

PRZYKŁAD

Matka i córka prowadziły w tym samym budynku zakłady fryzjerskie. Obie nie zgłosiły się do ubezpieczeń jako osoby prowadzące działalność. Każda z nich zatrudniła drugą jako pracownicę, aby obniżyć wysokość składek płaconych na ubezpieczenia społeczne. Żadna nie wykonywała jednak pracy w warunkach podporządkowania ani nie wypłacała drugiej stałego wynagrodzenia wynikającego z umowy. Obydwie umowy o pracę ZUS może uznać za pozorne. Nawet jeśli pewne czynności były rzeczywiście wykonywane, to była to wzajemna pomoc przedsiębiorców świadczona na podstawie umowy cywilnoprawnej. Obie osoby powinny się zgłosić do ubezpieczeń z tytułu prowadzenia działalności.

---

Zawarcie umowy o pracę z obejściem prawa

Jeśli ZUS ustali, że pracownik podjął pracę i ją wykonywał, a pracodawca przyjmował to świadczenie, wówczas umowy nie można uznać za pozorną. W określonych okolicznościach ZUS może jednak uznać, że zawarcie umowy zmierzało do obejścia prawa (por. wyrok Sądu Najwyższego z 14 marca 2001 r., II UKN 258/00, OSNAPiUS 2002 nr 21, poz. 527).

Czynności, które mają na celu obejście ustawy, to czynności tylko pozornie zgodne z ustawą. W rzeczywistości zmierzają one do zrealizowania celu, którego osiągnięcie jest zakazane przez ustawę.

WAŻNE!
Umowa o pracę nie może być jednocześnie pozorna i zawarta w celu obejścia prawa.

Próba obejścia przepisów ubezpieczeniowych odbywa się w ten sposób, że pracodawca zawiera z pracownikiem umowę o pracę, zaś pracownik przynajmniej w pewnym zakresie pracę wykonuje. W rzeczywistości jednak czynności wykonywane przez pracownika nie służą uzyskaniu wynagrodzenia, a pracodawca nie liczy na wykonywanie pracy przez pracownika. Wyłącznym celem obydwu stron jest to, aby pracownik uzyskał świadczenie z ubezpieczenia społecznego Udowodnienie nieważności umowy o pracę z tej przyczyny nie jest łatwe, ponieważ na zewnątrz wydaje się, że pracownik świadczy pracę.

Ustalenie, że umowa o pracę została zawarta w celu obejścia prawa, wymaga określenia wszystkich potencjalnych korzyści i obciążeń dla pracownika i pracodawcy wynikających z kwestionowanej umowy o pracę. Z tego powodu, jeśli ZUS postawi pracodawcy zarzut obejścia prawa, pracodawca musi się spodziewać, że zakres okoliczności, jakie będzie badał ZUS, a później sąd ubezpieczeń, będzie znacznie szerszy niż przy zarzucie zawarcia pozornej umowy o pracę.

Jedną z najważniejszych okoliczności, jakie zostają wówczas ustalone, to faktyczne posiadanie przez pracodawcę gospodarczej potrzeby zatrudnienia pracownika. W tym celu mogą być badane:

• wielkość produkcji lub zakres działalności pracodawcy przed i po zatrudnieniu pracownika,
• dochody pracodawcy (szczególnie zatrudniającego niewielką liczbę pracowników) pod kątem jego zdolności do wypłacania wynagrodzenia i opłacalności gospodarczej zatrudnienia pracownika,
• czy po zaprzestaniu pracy przez pracownika na jego miejsce została zatrudniona nowa osoba (co może świadczyć o rzeczywistej potrzebie zatrudnienia).

Jednocześnie jest ustalana możliwość wykonywania umowy przez pracownika, tj.:

• zdolność pracownika do świadczenia pracy danego rodzaju,
• kwalifikacje pracownika do zajmowania określonego stanowiska w kontekście jego wykształcenia, przygotowania zawodowego oraz dotychczasowego przebiegu zatrudnienia.

Czy zatrudniać cudzoziemców >>

Ustalenie potrzeby gospodarczej zatrudnienia pracownika polega również na ocenie wysokości jego wynagrodzenia określonego w umowie w odniesieniu do zajmowanego stanowiska i przeciętnych wynagrodzeń na takim stanowisku. Bardzo istotną kwestią jest również to, w jaki sposób praca w rzeczywistości była świadczona i czy nie miała ona charakteru fikcyjnych, niepotrzebnych czynności.

Przy stawianiu zarzutu obejścia prawa istotne jest również ustalenie, w jaki sposób doszło do zatrudnienia pracownika. Przeciwko możliwości postawienia takiego zarzutu świadczą:

• brak wcześniejszej znajomości między pracownikiem a pracodawcą,
• zgłoszenie się pracownika do pracy po ogłoszeniu prasowym czy internetowym,
• skierowanie osoby do pracy przez urząd pracy lub agencję pośrednictwa pracy.

Jeśli istnieją inne okoliczności, które wskazują na próbę obejścia przepisów, wcześniejsza znajomość między pracodawcą a pracownikiem oraz istniejące między nimi więzy rodzinne lub powinowactwo to dodatkowe argumenty świadczące o nieważności umowy. Znajomość lub więzy rodzinne są jednak okolicznościami, które nie mogą samodzielnie przesądzać o obejściu prawa, ani tym bardziej o pozorności umowy.

PRZYKŁAD

Właściciel firmy transportowej zawarł ze swoim bratankiem umowę o pracę, w której jako zakres obowiązków wskazano załadunek towarów. Wynagrodzenie określono na poziomie wyższym niż pozostałych pracowników zatrudnionych na tym samym stanowisku. Przez pierwsze dwa miesiące pracownik przychodził do pracy, ale powierzano mu drobniejsze prace porządkowe, do których pracodawca nigdy nie zatrudniał żadnego stałego pracownika. Po tym czasie pracownik stał się niezdolny do pracy. ZUS ustalił, że niezdolność do pracy bratanka właściciela firmy wynikała z istniejącego od wielu miesięcy schorzenia kręgosłupa, które uniemożliwiało mu dźwiganie jakichkolwiek ciężarów. Może to świadczyć o zawarciu umowy w celu obejścia prawa.

Sama chęć uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego jako motywacja do podjęcia zatrudnienia nie świadczy o zamiarze obejścia prawa, jeśli stosunek pracy był rzeczywiście realizowany (wyrok Sądu Najwyższego z 28 kwietnia 2005 r., I UK 236/04, OSNP 2006 nr 1-2, poz. 28).

PRZYKŁAD

Pracownica w 2. miesiącu ciąży postanowiła zatrudnić się, aby otrzymać zasiłek macierzyński. Pracodawca wiedział o jej ciąży, ale potrzebował pracownicy na 8 miesięcy i na taki czas ją zatrudnił za wynagrodzeniem w wysokości porównywalnej z wynagrodzeniami innych pracowników na tym samym stanowisku. Pracownica wykonywała swoje obowiązki do porodu. W tym przypadku nie można postawić stronom zarzutu obejścia prawa.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się jednak, że mimo braku podstaw do uznania czynności prawnej za nieważną ze względu na zamiar obejścia ustawy, cała ta czynność może być oceniana w płaszczyźnie zgodności jej celu z zasadami współżycia społecznego (por. wyrok Sądu Najwyższego z 14 marca 2006 r., I UK 168/05, OSNP 2007/5-6/79). Ocenie sądu może bowiem podlegać to, czy w konkretnych okolicznościach nie doszło do naruszenia zasady równego traktowania wszystkich ubezpieczonych, zasady solidaryzmu ubezpieczeń społecznych, zasady ochrony interesów i niepokrzywdzenia innych ubezpieczonych, zasady nieuprawnionego nieuszczuplania środków funduszu ubezpieczeń społecznych oraz wszelkie elementarne zasady uczciwego obrotu prawnego. Sąd Najwyższy uznaje np. za niezgodne z zasadami współżycia społecznego zawarcie formalnej umowy o pracę nakładczą, które nie miało na celu rzeczywistej realizacji wynikających z niej zobowiązań, ale było nakierowane wyłącznie na skorzystanie z możliwości wyboru tytułu ubezpieczenia społecznego, związanego z opłacaniem zaniżonych składek (por. wyrok Sądu Najwyższego z 9 stycznia 2008 r., III UK 74/07).

Naruszenia zasad współżycia upatruje się w orzecznictwie głównie w omijaniu obowiązku opłacania składek w należnej wysokości lub zamiaru uzyskania zawyżonych świadczeń. Przykładem takiego postępowania jest osoba, która po długim okresie prowadzenia działalności w ramach samozatrudnienia w korporacji, zatrudnia się na podstawie umowy o pracę w tej korporacji. Ma do tego prawo, bo jej czynności mogą być wykonywane na podstawie umowy o pracę lub samozatrudnienia. W takim przypadku trudno będzie więc udowodnić obejście prawa. Jeśli jednak dotyczy to np. kobiety w ciąży, która dzięki temu może uzyskać kilkakrotnie wyższy zasiłek chorobowy/macierzyński, to można uznać, że umowa była niezgodna z zasadami współżycia społecznego. Jednak dość ciężko jest odróżnić tę sytuację od próby obejścia prawa. Najczęściej zasady te znajdują zastosowanie przy zawyżaniu wynagrodzeń, np. nagród, w celu podwyższenia wysokości zasiłku (co omawiamy szczegółowo niżej).

---

ZUS może podważyć wysokość wynagrodzenia

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się jednolicie, że ustalenie w umowie o pracę rażąco wysokiego wynagrodzenia za pracę, które stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, może być w konkretnych okolicznościach uznane za nieważne. Może być bowiem uznane za dokonane z naruszeniem zasad współżycia społecznego przez świadome osiąganie korzyści z systemu ubezpieczeń społecznych kosztem innych uczestników tego systemu.

W konsekwencji za nieważne mogą zostać uznane jedynie uzgodnienia stron umowy dotyczące wynagrodzenia za pracę, przy zachowaniu ważności pozostałych postanowień umownych (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z 19 maja 2009 r., III UK 7/09).

ZUS może zakwestionować zapisy umowy dotyczące wynagrodzenia pracownika, gdy wynagrodzenie to zostało ustalone:

• w oderwaniu od zakresu obowiązków, odpowiedzialności, kwalifikacji, wkładu pracy pracownika,
• w dysproporcji do wynagrodzeń pozostałych pracowników zatrudnionych na porównywalnych (równorzędnych lub wyższych) stanowiskach oraz w dysproporcji do wcześniejszego wynagrodzenia tego samego pracownika,
• ze względu na przynależność do rodziny pracodawcy lub kręgu jego znajomych.

Gdy ZUS ustali nieważność umowy o pracę tylko w części dotyczącej ustalenia wygórowanego wynagrodzenia, wydaje decyzję ustalającą, że podstawą wymiaru składek było wynagrodzenie w kwocie niższej, najczęściej takiej, jak otrzymywana przez pozostałych pracowników zatrudnionych na podobnych stanowiskach. Skutkiem tego jest obniżenie kolejnymi decyzjami wszystkich świadczeń wypłacanych ubezpieczonemu.

Kontrola zwolnień lekarskich przez ZUS >>

PRZYKŁAD

Pracodawca od 6 miesięcy zatrudniał córkę swojej przyjaciółki w sklepie za wynagrodzeniem 1500 zł (w tej samej wysokości co inne pracownice). Gdy zaszła ona w ciążę, na mocy porozumienia stron wysokość jej wynagrodzenia została podwyższona do 3500 zł, a po powrocie z urlopu macierzyńskiego ponownie obniżono jej wynagrodzenie do 1500 zł. Na tej podstawie ZUS może uznać umowę o pracę za nieważną w zakresie podwyższającym wynagrodzenie. Może ustalić, że podstawą wymiaru składek w całym okresie zatrudnienia była kwota 1500 zł i obniżyć wysokość wypłaconego już zasiłku macierzyńskiego (nakładając na ubezpieczoną obowiązek zwrotu nadpłaconych kwot).

Jak obronić się przed ZUS

Po wydaniu przez ZUS decyzji o niepodleganiu przez pracownika ubezpieczeniom społecznym, pracodawca i pracownik mają miesiąc na złożenie odwołania do sądu okręgowego właściwego ze względu na ich miejsce zamieszkania (siedziby) za pośrednictwem ZUS. Odwołujący się powinien wskazać dowody przemawiające za tym, że umowa o pracę była faktycznie realizowana, przede wszystkim świadków oraz wszelkie możliwe dokumenty.

W postępowaniu przed sądem należy spodziewać się, oprócz badania okoliczności, o których była mowa wcześniej, że szczególnie skrupulatnie zostanie zbadana pełna dokumentacja lekarska pracownika, w tym czas powstania schorzeń i ich istnienie przed zawarciem umowy o pracę. Jeśli postępowanie będzie dotyczyć ciężarnej kobiety, sąd ustali, opierając się na dokumentacji lekarskiej, datę zajścia w ciążę i to, czy wiedziała o ciąży przed zawarciem umowy o pracę. W przypadku podejrzenia zawarcia umowy o pracę w celu otrzymania świadczeń z tytułu wypadku przy pracy szczególnie wnikliwie zbadane zostaną okoliczności wypadku, w tym zgłoszenie lekarzowi przyczyny urazu w karcie chorobowej, a także możliwość powstania danego uszkodzenia ciała w okolicznościach przedstawionych jako przyczyna wypadku.

PRZYKŁAD

ZUS wydał decyzję o niepodleganiu ubezpieczeniom społecznym przez okres 6 miesięcy jedynemu pracownikowi małego zakładu ślusarskiego. Decyzję uzasadnił tym, że umowa była pozorna, a jej rzeczywistym celem było wykazanie stażu potrzebnego do uzyskania prawa do emerytury przez pracownika. W postępowaniu prowadzonym przez ZUS pracodawca przedstawił tylko listy wypłat przekazywanych gotówkowo i listy obecności. Po odwołaniu się do sądu wykonywanie pracy potwierdzili dodatkowo świadkowie zatrudnieni w sklepie sąsiadującym z zakładem ślusarskim. Pracodawcy udało się ponadto uzyskać zapisy z kamer firmy ochroniarskiej monitorującej teren przed zakładem, potwierdzające codzienne wykonywanie pracy przez zatrudnionego. Dowody te pozwolą podważyć zasadność decyzji ZUS.

Prawomocne orzeczenie sądu o braku podstawy do podlegania przez daną osobę pracowniczemu ubezpieczeniu społecznemu stanowi podstawę do pozbawienia jej prawa do wszystkich wynikających z tego tytułu świadczeń (np. zasiłków) i zobowiązania jej do zwrotu świadczeń już otrzymanych.

Podstawa prawna:

• art. 6 ust. 1, art. 41 ust. 13 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.),
• art. 58, art. 83 Kodeksu cywilnego,
• art. 2, art. 22 § 1, art. 300 Kodeksu pracy.