Kategorie

Wynagrodzenie akordowe

Joanna Pysiewicz-Jężak
Wysokość wynagrodzenia w systemie akordowym zależy od efektów pracy pracownika. Pracodawca ustalając stawki akordowe powinien pamiętać, że ich wysokość powinna być ustalona tak, aby odpowiadały w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy, kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także uwzględniały ilość i jakość świadczonej pracy.

Wynagradzanie w systemie akordowym jest najbardziej korzystne dla pracowników zatrudnianych w firmach, w których liczą się efekty ilościowe pracy, np. w firmach produkujących określone dobra materialne.

Reklama

Wysokość wynagrodzenia pracownika wykonującego pracę w systemie akordowym zależna jest – w przeciwieństwie do wynagradzania w systemie czasowym lub prowizyjnym – od jego wydajności i stopnia wyrobienia danej normy, np. od liczby uszytych spodni, wykonanych okien czy zamontowanych urządzeń. Pracodawca zatrudniający pracownika, który będzie wykonywał pracę według stawek akordowych, powinien w umowie o pracę wpisać wysokość tych stawek, chyba że zostały one zapisane w regulaminie wynagradzania obowiązującym u danego pracodawcy.

Wynagradzanie w systemie akordowym przez to, że zależy od efektów pracy, jest bardziej motywujące dla pracownika niż wynagradzanie ustalane w stałej miesięcznej wysokości lub wynagrodzenie godzinowe. Z drugiej jednak strony nie zapewnia pracownikowi pewnego i stałego wynagrodzenia. Jednocześnie zatrudnianie w systemie akordowym nie sprzyja współpracy zespołowej między pracownikami, w większości przypadków bowiem każdy z nich w celu osiągnięcia jak najwyższych dochodów zorientowany jest na siebie.

Pracodawcy mają swobodę w wyborze systemów wynagradzania zatrudnionych pracowników, są jednak również takie zawody (kierowcy), w których przepisy zabraniają wprowadzania wynagrodzenia akordowego ze względu na bezpieczeństwo.

Czy wprowadzając nowy składnik płacowy trzeba zmienić regulamin wynagradzania >>

Ustalanie wynagrodzenia w systemie akordowym

Reklama

Wynagrodzenie za pracę powinno być tak ustalone, aby odpowiadało w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także uwzględniało ilość i jakość świadczonej pracy (art. 78 § 1 k.p.). W systemie wynagradzania akordowego wynagrodzenie za pracę obliczane jest w zależności od liczby jednostek (sztuk) produktu (usług), które pracownik wykonał w określonej jednostce czasu. Oznacza to, że wynagrodzenie pracownika jest bezpośrednio uzależnione od wydajności jego pracy.

Przepisy Kodeksu pracy wskazują na możliwość stosowania norm pracy stanowiących miernik nakładu, wydajności oraz jakości świadczonej pracy przez pracownika, jeżeli jest to uzasadnione rodzajem pracy (art. 83 § 1 k.p.). Normy pracy są ustalane z uwzględnieniem osiągniętego poziomu techniki i organizacji pracy oraz mogą być zmieniane w miarę wdrażania technicznych i organizacyjnych usprawnień zapewniających wzrost wydajności pracy. Normy te wskazują, ile produktów pracownik powinien wykonać w określonej jednostce czasu, czyli w ciągu godziny w warunkach uwzględniających aktualny poziom techniki i organizacji pracy. Jak wskazywał Sąd Najwyższy w wyroku z 21 września 2001 r. (I PKN 626/00, OSNP 2003/16/384), akordowy system wynagradzania pracowników nie może obowiązywać bez wprowadzenia norm pracy. Bez określenia norm pracy nie można prawidłowo ustalić ani stawki akordowej (wynagrodzenie za godzinę pracy zgodnej z normą), ani ceny akordowej (iloczyn stawki akordowej i normy pracy). Wynagrodzenie akordowe powinno określać stawkę akordową oraz normy pracy (wyrok SN z 27 maja 1999 r., I PKN 89/99, OSNP 2000/16/611).

Pracodawca w trakcie zatrudnienia pracownika może zmieniać ustalone normy pracy. O zmianie normy pracy pracownicy powinni być powiadomieni co najmniej na 2 tygodnie przed wprowadzeniem nowej normy. Sposób zawiadomienia pracowników o zmianie normy pracy nie został powszechnie określony. Może on nastąpić w każdy sposób przyjęty u pracodawcy. Nowe, zmienione normy pracy obowiązują strony po upływie 2-tygodniowego terminu.


Wynagrodzenie akordowe, oprócz normy pracy, powinno określać stawkę akordową.

Wyróżniamy następujące rodzaje akordu:

  • akord prosty – wynagrodzenie jest obliczane wprost proporcjonalnie do liczby wykonanych produktów,
  • progresywny – stawki wynagrodzenia ulegają podwyższeniu za produkty wytworzone ponad określoną normę; wynagrodzenie wzrasta w zależności od stopnia przekroczenia tej normy,
  • zryczałtowany – ustalenie z góry wynagrodzenia za wykonanie całości prac.

Przykład

Pracownik został zatrudniony w systemie wynagradzania akordowego. W umowie znalazł się następujący zapis: pracownik otrzyma 50 gr za pomalowanie jednej bombki; normę pracy ustalono następująco: pomalowanie 12 bombek w ciągu 1 godziny. Jeżeli pracownik pomaluje 12 bombek, wyrabiając ustaloną normę pracy, zarobi 10 zł na godzinę, jeżeli mniej (6 bombek), to za godzinę pracy otrzyma 5 zł.

Miesięczne wynagrodzenie pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy w systemie akordowym nie może być niższe od wynagrodzenia minimalnego ustalonego w 2010 r. jako równowartość kwoty 1317 zł brutto. Dlatego pracownikowi, który w ciągu miesiąca nie osiągnął ww. kwoty, pracodawca jest zobowiązany do „wyrównania” brakującej kwoty, tak aby pracownik otrzymał wynagrodzenie minimalne.

Jaki system czasu pracy

W stosunku do pracowników wykonujących pracę na akord mogą nasuwać się wątpliwości, czy stosuje się wobec nich ogólne przepisy o normach i wymiarze czasu pracy? Czy należy wypłacać im wynagrodzenie i dodatki za nadgodziny lub za pracę w porze nocnej?

Wykonywanie pracy w systemie akordowym to sposób na ustalanie wynagrodzenia pracownika za dany miesiąc, a nie system czasu pracy. Czas pracy pracownika wynagradzanego w systemie akordowym nie różni się od czasu pracy pracowników wynagradzanych w inny sposób, a zastosowanie przez pracodawcę akordowego systemu wynagradzania pracowników nie wyłącza stosowania wobec nich przepisów o czasie pracy, w tym przepisów o wynagradzaniu za godziny nadliczbowe (wyrok SN z 12 czerwca 1997 r., I PKN 204/97, OSNP 1998/10/299).

Wynagrodzenie za godziny nadliczbowe w razie rozpoczęcia pracy w trakcie miesiąca >>

Do pracowników wykonujących pracę w systemie akordowym stosuje się ogólne przepisy dotyczące norm i wymiaru czasu pracy, o których mowa w art. 129 §1 k.p., czyli 8-godzinną normę dobową i przeciętnie 40-godzinną normę tygodniową w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy, z zastrzeżeniami przewidzianymi w tym przepisie.

Pracodawca zatrudniający pracownika w systemie akordowym powinien ustalić jego czas pracy we właściwy sposób. Jeśli pracownik wynagradzany akordowo świadczy pracę w podstawowym systemie czasu pracy, to obowiązują go 8-godzinny dzień pracy i przeciętnie 40-godzinny tydzień pracy. Praca wykonywana ponad ustalone normy będzie pracą w godzinach nadliczbowych, za którą pracodawca będzie zobowiązany wypłacić pracownikowi normalne wynagrodzenie wraz z dodatkami za pracę w godzinach nadliczbowych. To samo dotyczy pracy w porze nocnej, w niedzielę i święta. Pracodawca za taką pracę powinien wypłacić dodatek do wynagrodzenia (za porę nocną) albo udzielić pracownikowi dnia wolnego od pracy lub wypłacić dodatek do wynagrodzenia.

Podstawa prawna:

Orzecznictwo Sądu Najwyższego:

  • wyrok z 21 września 2001 r. (I PKN 626/00, OSNP 2003/16/384),
  • wyrok z 27 maja 1999 r. ( I PKN 89/99, OSNP 2000/ /16/611),
  • wyrok z 12 czerwca 1997 r. (I PKN 204/97, OSNP 1998/ /10/299).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Czy pracodawca widzi kod choroby na L4?

    Kod choroby na L4 - czy pracodawca widzi numer statystyczny choroby wpisany na zwolnieniu lekarskim?

    Praca w Niemczech bez znajomości języka

    Praca w Niemczech bez znajomości języka jest możliwa. Pracodawcy w dużych niemieckich miastach zatrudniają wykwalifikowanych pracowników z zagranicy.

    Elektroniczny wniosek urlopowy a przepisy prawne

    Elektroniczny wniosek urlopowy - czy jest zgodny z przepisami prawnymi? Czy wniosek o urlop musi być składany w formie papierowej? Co na to Kodeks pracy?

    Wyłączenie winy pracownika w naruszeniu obowiązków

    Wyłączenie winy pracownika. Zgodnie z wykładnią dominującą w nauce oraz orzecznictwie prawa pracy rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, o którym mowa w art. 52 §1 pkt 1) kp jest zasadne, jeżeli pracownik naruszy swoje podstawowe obowiązki pracownicze i można mu przypisać winę „ciężką" w postaci winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa oraz gdy jednocześnie to naruszenie stanowi jednocześnie poważnie zagrożenie lub naruszenie interesów pracodawcy. Ponieważ Kodeks pracy nie zawiera przepisów precyzujących rozumienie winy pracownika, w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie jakie przesłanki i w jakich okolicznościach mogą wyłączyć winę pracowniczą, zwrócić należy się do nauki prawa pracy i orzecznictwa Sądu Najwyższego. Warto zatem przybliżyć niektóre z przesłanek mogących uzasadnić wyłączenie winy pracownika, co w rezultacie oznaczać może bezzasadność dyscyplinarnego rozwiązania umowy o pracę.

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przy dwóch umowach o pracę?

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje pracownikowi zatrudnionemu na dwóch umowach o pracę? Jak wyliczyć liczbę dni wolnych?

    Ubiór do pracy - opinia Polaków

    Ubiór do pracy - jak Polacy chcą ubierać się do wykonywania codziennych obowiązków służbowych?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - umowa o dzieło 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów o dzieło - czy Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto w 2022 r.?

    PIP przeprowadzi kontrolę bez zapowiedzi

    Kontrola PIP już niedługo będzie mogła odbyć się bez zapowiedzi. Przewidziano to w nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców.

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?