Kategorie

Sprzeciw od kary porządkowej a postępowanie pracodawcy

Małgorzata Podgórska
Pracodawca musi pamiętać o wysłuchaniu pracownika, zanim podejmie decyzję o jego ukaraniu. W razie naruszenia prawa przy nakładaniu kary może liczyć się ze sprzeciwem pracownika lub powództwem do sądu pracy.

Pracodawca nie może zastosować wobec pracownika kary porządkowej po upływie 2 tygodni od chwili, w której dowiedział się o popełnionym przez pracownika naruszeniu oraz po upływie 3 miesięcy od dnia popełnienia takiego naruszenia.

Przy stosowaniu kary bierze się pod uwagę w szczególności:

  • rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych,
  • stopień winy pracownika,
  • jego dotychczasowy stosunek do pracy.

Należy podkreślić, że elementem koniecznym w postępowaniu nakładania kary porządkowej jest wysłuchanie pracownika. Nałożenie kary bez wysłuchania pracownika stanowi uchybienie proceduralne. Wysłuchanie umożliwia pracownikowi złożenie wyjaśnień przed uruchomieniem procedury ukarania. Ma ono na celu możliwość wniesienia sprzeciwu, a w razie jego nieuwzględnienia – dochodzenie uchylenia kary na drodze sądowej.

Moment nałożenia kary porządkowej na pracownika

Reklama

Wątpliwości budzi kwestia związana ze wskazaniem konkretnego momentu, który uważa się za chwilę nałożenia na pracownika kary porządkowej, od którego liczy się 7-dniowy termin na wniesienie sprzeciwu. Za dzień nałożenia kary uznaje się dzień, w którym pracownik został zawiadomiony o ukaraniu, a nie dzień, w którym pracodawca podjął taką decyzję.

Należy jednak wyjaśnić, że w doktrynie prawa pracy można spotkać się również ze stanowiskiem, iż dniem nałożenia kary jest dzień, w którym pracodawca podpisał pismo o ukaraniu. Taka opinia wydaje się jednak niezasadna, dopuszczałaby ukaranie pracownika, o którym mógłby on zostać powiadomiony po dowolnie długim okresie.

Jak udzielać pracownikom kar porządkowych>>

W sprawie chwili uznawanej jako moment nałożenia kary porządkowej wypowiedział się również Sąd Najwyższy w wyroku z 4 marca 1999 r., stwierdzając, że „zastosowanie kary następuje w chwili podpisania pisma o ukaraniu, gdyż wtedy wewnętrzna wola przełożonego otrzymuje swój zewnętrzny, formalny wyraz. Natomiast z punktu widzenia skutków takiej decyzji dla pracownika (art. 110 i 112 § 1 k.p.) istotne znaczenie ma chwila zawiadomienia go na piśmie o zastosowanej karze”. W świetle tego wyroku za dzień nałożenia kary będzie uznawany dzień podpisania przez pracodawcę oświadczenia woli o ukaraniu. Jednak skutki prawne dla pracownika, np. możliwość złożenia sprzeciwu, powstaną dopiero po otrzymaniu zawiadomienia na piśmie.


Przykład

Reklama

Jan K. w lipcu 2009 r. notorycznie spóźniał się do pracy z uwagi na utrudnienia komunikacyjne. Po kolejnym spóźnieniu 10 lipca 2009 r. przygotowano zawiadomienie o nałożeniu kary nagany. Pracodawca podpisał je i po kolejnych 2 dniach bezskutecznych ustnych upomnień 12 lipca 2009 r. wręczył je pracownikowi. A zatem zdarzenie nastąpiło 10 lipca, natomiast dniem powodującym skutki prawne dla ukaranego pracownika będzie 12 lipca, wtedy to skutecznie doręczono mu zawiadomienie o ukaraniu. Od tego dnia liczy się też 7-dniowy termin na wniesienie sprzeciwu.

Zawiadomienie o nałożeniu kary musi być złożone w formie pisemnej i zawierać pouczenie o możliwości wniesienia sprzeciwu. Brak pouczenia stanowi uchybienie formalne zawiadomienia. Z uwagi na brak możliwości przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu od nałożonej kary należy uznać, że niewłaściwe zawiadomienie o nałożeniu kary porządkowej przesądza o jej nieistnieniu.

Możliwość złożenia sprzeciwu wobec bezprawnie zastosowanej kary

Ukarany pracownik może wnieść sprzeciw do pracodawcy, jeżeli nałożenie kary nastąpiło z naruszeniem przepisów.

Podstawę wniesienia sprzeciwu może stanowić:

  • zastosowanie kary po upływie ustawowych terminów,
  • nałożenie kary nadmiernie uciążliwej w stosunku do przewinienia,
  • naruszenie trybu nakładania kar porządkowych przez np. brak uprzedniego wysłuchania pracownika.

Pracodawca przed podjęciem decyzji o uwzględnieniu lub odrzuceniu sprzeciwu ma obowiązek wystąpić do zakładowej organizacji związkowej reprezentującej pracownika o stanowisko w sprawie. Ustawodawca nie wskazuje jednak:

  • terminu, w którym pracodawca powinien zwrócić się do organizacji związkowej o opinię,
  • kiedy organizacja ta powinna udzielić odpowiedzi oraz
  • jakie skutki powoduje brak zasięgnięcia opinii związków w tej kwestii.

Ponadto pracodawca nie jest związany stanowiskiem wyrażonym przez związek zawodowy. Odrzucenie jednak sprzeciwu bez rozpatrzenia przez pracodawcę stanowiska zakładowej organizacji związkowej może stanowić podstawę uchylenia kary przez sąd pracy.

Odrzucenie sprzeciwu od nałożonej kary porządkowej>>

Gdy w zakładzie pracy nie działa organizacja związkowa lub ukarany pracownik nie jest reprezentowany przez żadną organizację związkową, pracodawca może samodzielnie odrzucić sprzeciw lub częściowo go uwzględnić, łagodząc karę nałożoną na pracownika, a odrzucić w pozostałej części.


Ustawodawca uregulował także prawne znaczenie milczenia pracodawcy. W przypadku milczącego nieodrzucenia sprzeciwu przez pracodawcę, niezależnie od zaistniałych powodów, z upływem kodeksowego terminu uważa się go za uwzględniony.

Przykład

5 czerwca 2009 r. ukarano Bogdana N. upomnieniem za palenie papierosów w zakładzie pracy poza miejscem do tego wyznaczonym. Pracodawca sprawdził wszystkie okoliczności i 8 czerwca 2009 r. wręczył mu zawiadomienie o nałożeniu kary. Bogdan N. złożył sprzeciw od nałożonej kary 15 czerwca, lecz pracodawca nie odrzucił sprzeciwu w terminie. Jest to zatem równoznaczne z jego uwzględnieniem.

Powództwo do sądu pracy o uchylenie kary

Pracownik ma prawo dochodzić na drodze sądowej uchylenia nałożonej kary, ale dopiero po wyczerpaniu trybu odwoławczego. Jeżeli pracownik wystąpi z pozwem sądowym przed wyczerpaniem tego trybu, sąd przekaże go pracodawcy do rozpatrzenia jako sprzeciw od nałożonej kary. Przepisy Kodeksu pracy nie zobowiązują pracodawcy do pouczenia pracownika o możliwości wystąpienia na drogę sądową.

Sąd pracy, rozpatrując takie powództwo, może je oddalić lub uchylić karę (w razie naruszenia prawa przez pracodawcę lub niewspółmierności kary w stosunku do przewinienia).

Czy urlop bezpłatny obniża maksymalną wysokość kar pieniężnych>>

Sąd nie jest uprawniony do zmiany kary.

Ważne terminy

Jeżeli zastosowanie kary nastąpiło z naruszeniem przepisów, pracownik może w ciągu 7 dni od dnia zawiadomienia go o ukaraniu wnieść sprzeciw. Uchybienie temu terminowi nie powoduje jego przywrócenia i pracodawca może odrzucić sprzeciw bez merytorycznego uzasadnienia.

Pracodawca może w ciągu 14 dni od wniesienia sprzeciwu:

  • odrzucić go (w całości lub części),
  • uwzględnić, czyli uchylić nałożoną karę.

Podstawa prawna:

  • wyrok SN z 4 marca 1999 r. (I PKN 605/98, OSNP 2000/8/307),
  • uchwała SN z 18 czerwca 2002 r. (III PZP 10/02, OSNP 2002/21/514).
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry

    Urlop rodzinny na opiekę nad rodzicami lub wnukami

    Urlop rodzinny - 12 miesięczny urlop na opiekę nad chorymi rodzicami bądź wnukami dla babci lub dziadka to nowa propozycja urlopu. Czy będzie wprowadzony do Kodeksu pracy?

    Składka zdrowotna - Nowy Ład

    Składka zdrowotna a Nowy Ład - jaka zmiana w naliczaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne została przewidziana od 2022 r.?

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika przewidziana jest w projekcie ustawy o zmianie ustawy kodeksowej. Jaka miałaby być nowa definicja pracownika?

    Jedna płaca minimalna dla całego kraju to złe rozwiązanie?

    Płaca minimalna - jedna kwota dla całego kraju to złe rozwiązanie? Przedsiębiorcy proponują wprowadzenie minimalnego wynagrodzenia za pracę na poziomie 50% średniej płacy w danym regionie.

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Czego dotyczy? Kto na niej skorzysta?

    Składka zdrowotna 2021 – działalność gospodarcza

    Składka zdrowotna w 2021 r. a działalność gospodarcza - ile wynosi wysokość składki zdrowotnej? Jak Nowy Ład wpłynie na wysokość składki zdrowotnej?

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - wzór

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - pobierz wzór druku. Jak rozwiązać umowę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy? W jakiej formie dokonać porozumienia?

    Czy można zwolnić pracownika z powodu braku szczepienia?

    Zwolnienie niezaszczepionego pracownika - czy prawo pracy pozwala na rozwiązanie umowy z pracownikiem, który nie zaszczepił się przeciwko COVID-19?

    Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną?

    Odpowiedzialność materialna pracownika - pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych i za mienie powierzone w ramach dodatkowej umowy.

    Składki KRUS III kwartał 2021

    Składki KRUS w III kwartale 2021 r. - ile wynoszą rolnicze składki wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r.

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r. - takie rozwiązanie proponuje Senat. Sprawdź, ile wzrośnie wynagrodzenie lekarzy, pielęgniarek, położnych i innych pracowników medycznych.

    Ile osób w Polsce pracuje zdalnie? [GUS]

    Praca zdalna - ile osób w Polsce pracuje zdalnie? Gdzie najwięcej osób pracuje z domu?

    Płaca minimalna - średnie wynagrodzenie w powiecie

    Płaca minimalna będzie zależała od powiatu? Proponuje się, aby wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę wynosiła tyle, ile średnie wynagrodzenie w powiecie.

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w 2021 r.?

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w III kwartale 2021 r.? Znamy nowy wskaźnik waloryzacji podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.

    Powrót do pracy stacjonarnej czy praca zdalna?

    Powrót do pracy stacjonarnej - czy Polacy chcą wracać do biur? Czy praca zdalna zostanie? Jakie wyzwania stoją przed pracodawcami i pracownikami?

    12 czerwca - Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci

    Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci przypada na 12 czerwca. Pandemia COVID-19 wpłynęła negatywnie na to zjawisko.

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją już funkcjonuje

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Jakie kwestie reguluje?

    Odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - wszystko, co musisz wiedzieć

    Jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - komu i kiedy przysługuje? Kto je wypłaca? Jak odwołać się od decyzji ZUS?

    PPK: stan oszczędności można sprawdzać na bieżąco

    PPK - stan oszczędności na swoim rachunku w PPK można sprawdzać na bieżąco. Jak to zrobić?

    Nowy Ład – kalkulator wynagrodzeń 2022

    Nowy Ład - kalkulator wynagrodzeń w 2022 r. pozwala obliczyć wysokość wynagrodzeń dla umów o pracę. Jak Nowy Ład wpływa na wysokość płacy minimalnej w 2022 r.? Wyższa kwota wolna od podatku powoduje brak podatku przy minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Ile wyniesie najniższa krajowa?

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r.

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r. - to rozwiązanie dla wszystkich medyków. Co ze wzrostem wynagrodzeń do 2027 r.?

    Przedłużenie kadencji organów związków zawodowych

    Przedłużenie kadencji organów statutowych związków zawodowych, organizacji przedsiębiorców i społecznych inspektorów pracy przewiduje projekt nowelizacji ustawy covidowej.

    Bezrobocie w maju 2021 r. najniższe w UE

    Bezrobocie w maju 2021 r. - ile wyniosła szacowana stopa bezrobocia rejestrowanego? Czy Polska ma najniższe bezrobocie w UE?

    Doradca podatkowy - zarobki 2021

    Doradca podatkowy - jakie są zarobki w 2021 r.? Gdzie zarabia się najlepiej? Jak zrobić szybką karierę w podatkach? Oto kilka wskazówek.

    Zatrudnienie programisty - rekrutować seniora czy juniora?

    Zatrudnienie programisty może stać się prawdziwym wyzwaniem. Polskie firmy muszą konkurować o najlepszych specjalistów z pracodawcami z Zachodu. Jak w takiej sytuacji zatrudnić dobrego programistę?