Kategorie

Sprzeciw od kary porządkowej a postępowanie pracodawcy

Małgorzata Podgórska
Pracodawca musi pamiętać o wysłuchaniu pracownika, zanim podejmie decyzję o jego ukaraniu. W razie naruszenia prawa przy nakładaniu kary może liczyć się ze sprzeciwem pracownika lub powództwem do sądu pracy.

Pracodawca nie może zastosować wobec pracownika kary porządkowej po upływie 2 tygodni od chwili, w której dowiedział się o popełnionym przez pracownika naruszeniu oraz po upływie 3 miesięcy od dnia popełnienia takiego naruszenia.

Przy stosowaniu kary bierze się pod uwagę w szczególności:

  • rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych,
  • stopień winy pracownika,
  • jego dotychczasowy stosunek do pracy.

Należy podkreślić, że elementem koniecznym w postępowaniu nakładania kary porządkowej jest wysłuchanie pracownika. Nałożenie kary bez wysłuchania pracownika stanowi uchybienie proceduralne. Wysłuchanie umożliwia pracownikowi złożenie wyjaśnień przed uruchomieniem procedury ukarania. Ma ono na celu możliwość wniesienia sprzeciwu, a w razie jego nieuwzględnienia – dochodzenie uchylenia kary na drodze sądowej.

Moment nałożenia kary porządkowej na pracownika

Wątpliwości budzi kwestia związana ze wskazaniem konkretnego momentu, który uważa się za chwilę nałożenia na pracownika kary porządkowej, od którego liczy się 7-dniowy termin na wniesienie sprzeciwu. Za dzień nałożenia kary uznaje się dzień, w którym pracownik został zawiadomiony o ukaraniu, a nie dzień, w którym pracodawca podjął taką decyzję.

Należy jednak wyjaśnić, że w doktrynie prawa pracy można spotkać się również ze stanowiskiem, iż dniem nałożenia kary jest dzień, w którym pracodawca podpisał pismo o ukaraniu. Taka opinia wydaje się jednak niezasadna, dopuszczałaby ukaranie pracownika, o którym mógłby on zostać powiadomiony po dowolnie długim okresie.

Jak udzielać pracownikom kar porządkowych>>

W sprawie chwili uznawanej jako moment nałożenia kary porządkowej wypowiedział się również Sąd Najwyższy w wyroku z 4 marca 1999 r., stwierdzając, że „zastosowanie kary następuje w chwili podpisania pisma o ukaraniu, gdyż wtedy wewnętrzna wola przełożonego otrzymuje swój zewnętrzny, formalny wyraz. Natomiast z punktu widzenia skutków takiej decyzji dla pracownika (art. 110 i 112 § 1 k.p.) istotne znaczenie ma chwila zawiadomienia go na piśmie o zastosowanej karze”. W świetle tego wyroku za dzień nałożenia kary będzie uznawany dzień podpisania przez pracodawcę oświadczenia woli o ukaraniu. Jednak skutki prawne dla pracownika, np. możliwość złożenia sprzeciwu, powstaną dopiero po otrzymaniu zawiadomienia na piśmie.


Przykład

Jan K. w lipcu 2009 r. notorycznie spóźniał się do pracy z uwagi na utrudnienia komunikacyjne. Po kolejnym spóźnieniu 10 lipca 2009 r. przygotowano zawiadomienie o nałożeniu kary nagany. Pracodawca podpisał je i po kolejnych 2 dniach bezskutecznych ustnych upomnień 12 lipca 2009 r. wręczył je pracownikowi. A zatem zdarzenie nastąpiło 10 lipca, natomiast dniem powodującym skutki prawne dla ukaranego pracownika będzie 12 lipca, wtedy to skutecznie doręczono mu zawiadomienie o ukaraniu. Od tego dnia liczy się też 7-dniowy termin na wniesienie sprzeciwu.

Zawiadomienie o nałożeniu kary musi być złożone w formie pisemnej i zawierać pouczenie o możliwości wniesienia sprzeciwu. Brak pouczenia stanowi uchybienie formalne zawiadomienia. Z uwagi na brak możliwości przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu od nałożonej kary należy uznać, że niewłaściwe zawiadomienie o nałożeniu kary porządkowej przesądza o jej nieistnieniu.

Możliwość złożenia sprzeciwu wobec bezprawnie zastosowanej kary

Ukarany pracownik może wnieść sprzeciw do pracodawcy, jeżeli nałożenie kary nastąpiło z naruszeniem przepisów.

Podstawę wniesienia sprzeciwu może stanowić:

  • zastosowanie kary po upływie ustawowych terminów,
  • nałożenie kary nadmiernie uciążliwej w stosunku do przewinienia,
  • naruszenie trybu nakładania kar porządkowych przez np. brak uprzedniego wysłuchania pracownika.

Pracodawca przed podjęciem decyzji o uwzględnieniu lub odrzuceniu sprzeciwu ma obowiązek wystąpić do zakładowej organizacji związkowej reprezentującej pracownika o stanowisko w sprawie. Ustawodawca nie wskazuje jednak:

  • terminu, w którym pracodawca powinien zwrócić się do organizacji związkowej o opinię,
  • kiedy organizacja ta powinna udzielić odpowiedzi oraz
  • jakie skutki powoduje brak zasięgnięcia opinii związków w tej kwestii.

Ponadto pracodawca nie jest związany stanowiskiem wyrażonym przez związek zawodowy. Odrzucenie jednak sprzeciwu bez rozpatrzenia przez pracodawcę stanowiska zakładowej organizacji związkowej może stanowić podstawę uchylenia kary przez sąd pracy.

Odrzucenie sprzeciwu od nałożonej kary porządkowej>>

Gdy w zakładzie pracy nie działa organizacja związkowa lub ukarany pracownik nie jest reprezentowany przez żadną organizację związkową, pracodawca może samodzielnie odrzucić sprzeciw lub częściowo go uwzględnić, łagodząc karę nałożoną na pracownika, a odrzucić w pozostałej części.


Ustawodawca uregulował także prawne znaczenie milczenia pracodawcy. W przypadku milczącego nieodrzucenia sprzeciwu przez pracodawcę, niezależnie od zaistniałych powodów, z upływem kodeksowego terminu uważa się go za uwzględniony.

Przykład

5 czerwca 2009 r. ukarano Bogdana N. upomnieniem za palenie papierosów w zakładzie pracy poza miejscem do tego wyznaczonym. Pracodawca sprawdził wszystkie okoliczności i 8 czerwca 2009 r. wręczył mu zawiadomienie o nałożeniu kary. Bogdan N. złożył sprzeciw od nałożonej kary 15 czerwca, lecz pracodawca nie odrzucił sprzeciwu w terminie. Jest to zatem równoznaczne z jego uwzględnieniem.

Powództwo do sądu pracy o uchylenie kary

Pracownik ma prawo dochodzić na drodze sądowej uchylenia nałożonej kary, ale dopiero po wyczerpaniu trybu odwoławczego. Jeżeli pracownik wystąpi z pozwem sądowym przed wyczerpaniem tego trybu, sąd przekaże go pracodawcy do rozpatrzenia jako sprzeciw od nałożonej kary. Przepisy Kodeksu pracy nie zobowiązują pracodawcy do pouczenia pracownika o możliwości wystąpienia na drogę sądową.

Sąd pracy, rozpatrując takie powództwo, może je oddalić lub uchylić karę (w razie naruszenia prawa przez pracodawcę lub niewspółmierności kary w stosunku do przewinienia).

Czy urlop bezpłatny obniża maksymalną wysokość kar pieniężnych>>

Sąd nie jest uprawniony do zmiany kary.

Ważne terminy

Jeżeli zastosowanie kary nastąpiło z naruszeniem przepisów, pracownik może w ciągu 7 dni od dnia zawiadomienia go o ukaraniu wnieść sprzeciw. Uchybienie temu terminowi nie powoduje jego przywrócenia i pracodawca może odrzucić sprzeciw bez merytorycznego uzasadnienia.

Pracodawca może w ciągu 14 dni od wniesienia sprzeciwu:

  • odrzucić go (w całości lub części),
  • uwzględnić, czyli uchylić nałożoną karę.

Podstawa prawna:

  • wyrok SN z 4 marca 1999 r. (I PKN 605/98, OSNP 2000/8/307),
  • uchwała SN z 18 czerwca 2002 r. (III PZP 10/02, OSNP 2002/21/514).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.

    Składka zdrowotna 2022 - Nowy Ład

    Składka zdrowotna w 2022 r. - jaką składkę wprowadza Nowy Ład? O ile wzrośnie składka na ubezpieczenie zdrowotne w 2022 r.?

    Wyższe wynagrodzenie młodocianych od 1 września 2021 r.

    Wyższe wynagrodzenie młodocianych pracowników przysługuje od 1 września 2021 r. Jakie są minimalne stawki?

    Odpis na ZFŚS 2022

    Odpis na ZFŚS w 2022 r. - jak zmienia się podstawa odpisu? O ile wzrośnie odpis podstawowy na ZFŚS w 2022 r.?

    Zatrudnienie Ukraińca na umowę zlecenie

    Zatrudnienie Ukraińca na umowę zlecenie - jakie są wady i zalety? Jakie dokumenty są wymagane? Jakie są rodzaje zezwoleń? Jak zatrudnić Ukraińca?

    Wzrost wypadków przy pracy a 100% wzrost składek ZUS

    Wypadki przy pracy mają wpływ na wysokość składek ZUS. Czy powrót do firm i wzrost liczby wypadków spowoduje 100% wzrost składek na ubezpieczenia społeczne?

    Cudzoziemcy z Rosji, Kazachstanu i Turkmenistanu w Polsce

    Cudzoziemcy z Rosji, Kazachstanu i Turkmenistanu mogą wspomóc rynek pracy w Polsce. Ich liczba rośnie. Warto skupić się na zatrzymaniu zagranicznych studentów.

    Automatyzacja HR a redukcja kosztów

    Automatyzacja HR znacząco wpływa na redukcję kosztów. Rozwiązania technologiczne pozwalają na optymalizację wydatków, dzięki czemu pracodawcy, gdy szukają sposobów na cięcia – nie muszą rezygnować ze swoich pracowników.