Kategorie

Ochrona danych osobowych w stosunkach pracy

Beata Naróg
Usługi i Doradztwo Kadrowe. Szkolenia
Pracodawca, zatrudniając pracownika, wchodzi w posiadanie jego danych osobowych. W związku z tym musi pamiętać o tym, że takie informacje podlegają szczególnej ochronie a przetwarzanie danych tzw. wrażliwych jest zabronione.

W stosunkach pracy podstawę przetwarzania danych osobowych przede wszystkim stanowi Kodeks pracy, który różnicuje zakres informacji, których pracodawca będzie mógł żądać od kandydata do pracy i od pracownika.

Powyższy podział wiąże się z zasadą adekwatności danych do celu, jaki chce osiągnąć podmiot przetwarzający dane osobowe, dlatego też zakres informacji, których pracodawca może zażądać od pracownika, jest szerszy niż zakres informacji pozyskiwany od kandydata do pracy (art. 221 § 1 i 2 k.p.).

@RY1@i26/2009/022/i26.2009.022.000.0012.001.jpg@RY2@

Reklama

Udostępnienie danych osobowych, o których mowa wyżej, następuje w formie oświadczenia odpowiednio kandydata do pracy lub pracownika (np. w kwestionariuszu osobowym). Pracodawca ma jednak prawo żądać udokumentowania tych danych (art. 221 § 3 k.p.).

Określenie przez pracodawcę minimalnego zakresu danych osobowych może nastąpić na podstawie rozporządzenia MPiPS w sprawie prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych, w którym zawarte zostały wzory kwestionariuszy osobowych.

Zastosowanie kwestionariuszy osobowych, stanowiących załącznik do wyżej wymienionego rozporządzenia, nie stwarza dla pracodawcy zagrożenia, że pozyska zbyt szeroki zakres danych, do których przetwarzania nie będzie uprawniony. Pracodawcy, którzy opracowują własne kwestionariusze, a pytania w nich zawarte wykraczają poza ramy ustawowe, powinni wyraźnie zaznaczyć, które dane są obowiązkowe (na podstawie ustawy), a które odpowiedzi podawane są przez pracownika na zasadzie dobrowolności.

Dane wrażliwe

Pozyskując dane osobowe kandydatów i pracowników, pracodawca musi pamiętać, że przetwarzanie niektórych danych, tzw. wrażliwych, co do zasady jest zabronione przez ustawę o ochronie danych osobowych. Do danych tych należą dane ujawniające pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub filozoficzne, przynależność wyznaniową, partyjną lub związkową, jak również dane o stanie zdrowia, kodzie genetycznym, nałogach lub życiu seksualnym oraz dane dotyczące karania wyrokami sadowymi, a także innych orzeczeń wydanych w postępowaniu sądowym lub administracyjnym (art. 27 ustawy).


W niektórych przypadkach pracodawca ma prawo żądać przedłożenia zaświadczenia dotyczącego karalności. Prawo to dotyczy tylko tych przypadków, które wprost przewidziane są w ustawach (art. 221 § 4 k.p. i art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy).

Na przykład pracodawca będzie mógł żądać od kierowców zatrudnianych w transporcie drogowym zaświadczenia o niekaralności za przestępstwa:

  • karne skarbowe,
  • przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji,
  • mieniu,
  • obrotowi gospodarczemu,
  • wiarygodności dokumentów,
  • ochronie środowiska,
  • warunkom pracy i płacy,
  • innym przepisom dotyczącym wykonywania zawodu,
  • przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu,
  • przeciwko wolności seksualnej i obyczajności.

Pozostałe dane niewymienione w Kodeksie pracy i innych ustawach pracodawca pozyskuje za zgodą pracownika, która powinna być wyrażona na piśmie.

Zasady przetwarzania i ochrony danych osobowych

Reklama

Przetwarzając dane osobowe, pracodawca ma obowiązek stosowania zasad określonych w ustawie o ochronie danych osobowych, którą stosuje się do przetwarzania danych osobowych w kartotekach, skorowidzach, księgach, wykazach i w innych zbiorach ewidencyjnych oraz w systemach informatycznych, także w przypadku gdy dane osobowe przetwarzane są poza zbiorem (art. 2 ust. 1 ustawy). Przepis ten odnosi się zarówno do danych osobowych przetwarzanych ręcznie (np. akta osobowe pracowników), jak i automatycznie (w systemach komputerowych).

Pracodawca, będąc podmiotem przetwarzającym dane osobowe pracowników, staje się administratorem tych danych, czyli podmiotem decydującym o celach i środkach przetwarzania danych osobowych (art. 7 pkt 4 ustawy).

Podstawowym obowiązkiem pracodawcy jako administratora danych jest stosowne zabezpieczenie przetwarzanych danych, czyli m.in. obowiązek stosowania środków technicznych i organizacyjnych, które zapewnią ochronę przetwarzanych danych odpowiednią do zagrożeń oraz kategorii danych objętych ochroną.


Szczególną uwagę należy zwrócić na zabezpieczenie danych przed:

  • udostępnieniem ich osobom nieupoważnionym,
  • zabraniem przez osobę nieuprawnioną,
  • przetwarzaniem z naruszeniem ustawy oraz
  • zmianą, utratą, uszkodzeniem lub zniszczeniem danych (art. 36 ust. 1 ustawy).

Administrator bezpieczeństwa informacji

Pracodawca ma również obowiązek prowadzić dokumentację, w której opisany zostanie sposób przetwarzania danych osobowych oraz zastosowane środki techniczne i organizacyjne do ich zabezpieczenia.

Ponadto pracodawca zobowiązany jest do wyznaczenia administratora bezpieczeństwa informacji, którego zadaniem jest nadzór nad przestrzeganiem zasad ochrony danych osobowych w przedsiębiorstwie (w tym danych osobowych pracowników). Pracodawca nie będzie miał obowiązku wyznaczania administratora bezpieczeństwa informacji wówczas, gdy sam zdecyduje się wykonywać jego czynności (art. 36 ust. 2 ustawy).

Nie wolno zapominać, że do przetwarzania danych osobowych pracowników mogą być dopuszczone wyłącznie osoby posiadające upoważnienie nadane przez pracodawcę. Upoważnienie to należy zarejestrować w prowadzonej w tym celu ewidencji (art. 37 i 39 ustawy).

Podstawa prawna:

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    "Blaski i cienie PPK" - niezależne badanie naukowe

    PPK - jakie są opinie o programie? Poznaj wyniki niezależnego badania naukowego "Blaski i cienie PPK".

    Tata wybiera urlop ojcowski

    Urlop ojcowski to urlop najczęściej wykorzystywany przez ojców urlop po narodzinach dziecka. Najrzadziej korzystają z urlopu rodzicielskiego.

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika a przepisy

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika - jakie są przepisy prawne? Czy to nie narusza dóbr osobistych pracownika?

    Zasiłek macierzyński i opiekuńczy - będzie okres wyczekiwania?

    Okres wyczekiwania przy zasiłku macierzyńskim i opiekuńczym? To propozycja ZUS mająca zapobiegać nadużyciom.

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy wniosek?

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy można złożyć wniosek o zwolnienie ze składek za grudzień 2020, styczeń, luty, marzec i kwiecień 2021 r. z tarczy 9.0?

    Pracownik niepełnosprawny – jakie prawa?

    Pracownik niepełnosprawny - jakie prawa przyznaje Kodeks pracy i ustawa o rehabilitacji zawodowej? Jaki jest wymiar czasu pracy i urlopu?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę - jak przechowywać?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę polega na złożeniu oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzeniu go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Jak je przechowywać?

    Czas wolny za nadgodziny a odpoczynek tygodniowy

    Czas wolny za nadgodziny może zostać zaliczony do 35-godzinnego odpoczynku tygodniowego. To stanowisko MRPiT z dnia 5 maja 2021 r.

    PIP kontroluje małe budowy

    Kontrole PIP - mała budowa to miejsce, gdzie najczęściej w budownictwie występują wypadki przy pracy. PIP rozpoczęła więc akcję "Kontrole na małych budowach".

    Przeciętne wynagrodzenie 2021

    Przeciętne wynagrodzenie w 2021 r. wzrosło o 10% w stosunku do roku poprzedniego. Ile wynosi?

    Amerykański pracodawca wymarzony dla Polaków

    Amerykański pracodawca jest pracodawcą wymarzonym dla Polaków. Najchętniej pracowaliby dla korporacji z zagranicznym kapitałem, przede wszystkim z USA.

    Praca na magazynie - ile zarabia pracownik i kierownik magazynu

    Praca na magazynie - jakie są zarobki? Ile zarabia pracownik, a ile kierownik magazynu?

    Pandemia lekcją dla HR-owców

    Pandemia jest dla HR-owców lekcją, która wpłynie na przyszłość tego zawodu

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?