Osoba prawna

Osoba prawna – w praktyce i doktrynie osobę prawną definiuje się jako trwałe zespolenie ludzi i środków materialnych w celu realizacji określonych zadań, wyodrębnione w postaci jednostki organizacyjnej, wyposażonej przez prawo w osobowość prawną, czyli zdolność do samodzielnego występowania w obrocie prawnym w charakterze podmiotu praw i obowiązków. Osoba prawna ma wówczas atrybuty osoby fizycznej, tj. posiada zdolność prawną i zdolność do czynności prawnej.

Wśród osób prawnych wyróżniamy przede wszystkim:

• Skarb Państwa,

• spółki kapitałowe: akcyjną i z o.o. (nie zaś spółkę cywilną oraz spółki osobowe: jawną, partnerską, komandytową, komandytowo-akcyjną),

• spółdzielnie,

• przedsiębiorstwa państwowe,

• jednostki samorządu terytorialnego: gminę, powiat, województwo,

• kościół i poszczególne jego jednostki organizacyjne – jak diecezje, parafie,

• wyższe uczelnie,

• fundacje,

• partie polityczne,

• związki zawodowe.

Osoba prawna niekiedy mylnie jest utożsamiana z przedsiębiorcą, zakładem pracy lub pracodawcą. Nie są to pojęcia tożsame. Nie mogą być tworzone nowe rodzaje osób prawnych poza wymienionymi w przepisach. Osoby prawne działają przez swoje organy. Z reguły jednostki uzyskują osobowość prawną z chwilą wpisu do właściwego rejestru (najczęściej do Krajowego Rejestru Sądowego). Wpisy są jawne.

W obrocie prawnym występują też jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, ale wyposażone w zdolność prawną oraz zdolność do czynności prawnych (np. spółki jawne).