REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Pracownik otrzymał mandat - co z jego stosunkiem pracy

Kinga Piwowarska
Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego
Pracownik otrzymał mandat - co z jego stosunkiem pracy
Urlop bezpłatny
shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

W dniu 7 kwietnia 2024 r. przypadają wybory samorządowe. W tym szczególnym czasie warto zastanowić się na jakich stanowiskach mogą być zatrudniani pracownicy samorządowi. Często powstaje pytanie: co dalej? Zostałem wybrany w wyborach samorządowych ale jestem zatrudniony u pracodawcy: czy mój stosunek pracy ulega zawieszeniu? Czy mam prawo do urlopu? Czy będę miał prawo powrotu do pracy u pracodawcy, który zatrudniał mnie w chwili wyboru? 

Na jakich stanowiskach mogą być zatrudniani pracownicy samorządowi?

Pracownicy samorządowi są zatrudniani na podstawie wyboru:
a) w urzędzie marszałkowskim: marszałek województwa, wicemarszałek oraz pozostali członkowie zarządu województwa - jeżeli statut województwa tak stanowi,
b) w starostwie powiatowym: starosta, wicestarosta oraz pozostali członkowie zarządu powiatu - jeżeli statut powiatu tak stanowi,
c) w urzędzie gminy: wójt (burmistrz, prezydent miasta),
d) w związkach jednostek samorządu terytorialnego: przewodniczący zarządu związku i pozostali członkowie zarządu - jeżeli statut związku tak stanowi,
e) w urzędzie m.st. Warszawy: burmistrz dzielnicy m.st. Warszawy, zastępca burmistrza dzielnicy m.st. Warszawy i pozostali członkowie zarządu dzielnicy m.st. Warszawy;

REKLAMA

REKLAMA

Autopromocja

Pracownicy samorządowi są zatrudniani na podstawie powołania - zastępca wójta (burmistrza, prezydenta miasta), skarbnik gminy, skarbnik powiatu, skarbnik województwa;

Pracownicy samorządowi są zatrudniani na podstawie umowy o pracę i są to tzw. pozostali pracownicy samorządowi.

Ważne
Pracownicy samorządowi są zatrudniani na stanowiskach:

1) urzędniczych, w tym kierowniczych stanowiskach urzędniczych;
2) pomocniczych i obsługi.

Przykład
Jan Z. zatrudniony jest na podstawie umowy o pracę, na stanowisku zastępcy kierownika w urzędzie miasta, zajmując się ochroną środowiska. Jan Z. kandyduje w wyborach samorządowych na burmistrza. Jan Z. zastanawia się jak będzie wyglądało jego dotychczasowe zatrudnienie w sytuacji wyboru na burmistrza. Czy będzie przez okres kadencji na urlopie bezpłatnym? Czy będzie miał prawo powrotu po skończeniu kadencji na swoje poprzednie stanowisko? Czy przepisy chronią Jana Z.?
Tak, prawo pracy chroni w takiej sytuacji pracownika. W razie wygranych wyborów Jan Z. powinien mieć "zawieszony" dotychczasowy stosunek pracy – powinien zostać mu udzielony urlop bezpłatny na okres zatrudnienia z wyboru, jako burmistrz. 
 
Z przepisów ustrojowych wprost nie wynika obowiązek przejścia na urlop bezpłatny w razie wyboru na stanowisko wójta, starosty czy marszałka województwa albo członka zarządu powiatu lub województwa (gminy i miasta jako jedyne jednostki samorządowe nie mają bowiem zarządu kolegialnego, ale jednoosobowy, wykonywany przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta wybieranego w wyborach powszechnych). Przyjmuje się jednak, że przynajmniej w przypadku pracowników samorządowych taka praktyka jest konieczna. Potwierdził ją zresztą Sąd Najwyższy, który w wyroku z 16.10.2009 r. (I PK 85/09, OSNP 2011/11-12/146) wskazał m.in., że gdy pracownik wyraża zgodę na zatrudnienie z wyboru u pracodawcy, z którym związany jest umową o pracę, to należy przyjąć, że tym samym wyraża wolę zawieszenia praw i obowiązków składających się na treść dotychczas łączącego strony stosunku pracy. Skoro pracodawca dopuszcza pracownika do pracy na stanowisku z wyboru, to tym samym wyraża wolę zwolnienia go z wykonywania obowiązków wynikających z dotychczasowego stosunku pracy.
 
W przypadku pracownika samorządowego zatrudnionego wcześniej na podstawie umowy o pracę zakończenie stosunku pracy z wyboru nie powoduje całkowitego ustania zatrudnienia w danej jednostce. SN w uchwale z 18.12.2003 r. (III PZP 17/03, OSNP 2004/8/134) wskazał, że pracownik samorządowy po rozwiązaniu stosunku pracy z wyboru łączącego go z tym samym pracodawcą, który zatrudniał go w chwili wyboru, ma prawo powrotu do poprzedniej pracy, jeżeli w związku z wyborem pozostawał na urlopie bezpłatnym (art. 74 KP w związku z art. 174 § 1 KP).
 
Pracownik pozostający w związku z wyborem na urlopie bezpłatnym ma prawo powrotu do pracy u pracodawcy, który zatrudniał go w chwili wyboru, na stanowisko równorzędne pod względem wynagrodzenia z poprzednio zajmowanym, jeżeli zgłosi swój powrót w ciągu 7 dni od rozwiązania stosunku pracy z wyboru. Niedotrzymanie tego warunku powoduje wygaśnięcie stosunku pracy, chyba że nastąpiło z przyczyn niezależnych od pracownika.

Nawiązania stosunku pracy na podstawie wyboru

Sam wybór w wyborach samorządowych nie oznacza automatycznie, że dochodzi do nawiązania się stosunku pracy. To dwie odrębne kwestie. Nawiązanie stosunku pracy następuje na podstawie wyboru, jeżeli z wyboru wynika obowiązek wykonywania pracy w charakterze pracownika.

REKLAMA

Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu: wybór w rozumieniu art. 73 Kodeksu Pracy ma podwójny charakter prawny: po pierwsze jest czynnością techniczną, polegającą na wyłonieniu przez podmiot kolektywny osoby, której powierza się piastowanie określonego stanowiska, oraz pod drugie jest oświadczeniem woli pracodawcy lub osoby działającej w jego imieniu o nawiązaniu stosunku, jeżeli z wyboru wynika obowiązek wykonywania pracy w charakterze pracownika (J. Stelina, Leksykon prawa pracy, Warszawa 2008, s. 352). Co więcej, nawiązanie tego stosunku pracy jest ściśle związane z powierzeniem mandatu. Treścią mandatu jest udzielenie pełnomocnictwa do pełnienia funkcji w danej jednostce organizacyjnej. Pełnomocnictwo to może być powierzone na z góry oznaczony czas (kadencję).

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Co ciekawe akt wyboru nie musi określać dnia, w którym pracownik wybrany na stanowisko ma obowiązek podjęcia pracy. W wyroku z 4 grudnia 1979 r. I PR 93/79 Sąd Najwyższy stwierdził, że jeżeli określona osoba została wybrana do pełnienia funkcji w organizacji politycznej lub społecznej i ma wykonywać w charakterze pracownika obowiązki wynikające z pełnionej funkcji, to stosunek pracy obejmujący te obowiązki jest stosunkiem pracy z wyboru, chociażby zatrudnienie mandatariusza nie nastąpiło niezwłocznie po wyborze, lecz w późniejszym terminie.

Kiedy rozwiązuje się stosunek pracy z wyboru?

Stosunek pracy z wyboru rozwiązuje się z wygaśnięciem mandatu. Wygaśnięcie mandatu może nastąpić na skutek: ustąpienia z zajmowanego stanowiska (zrzeczenie się mandatu), odwołanie, a także śmierć pracownika

Pomimo tego, że w KP istnieje generalna regulacja, że pracownikowi, który nie pozostawał w związku z wyborem na urlopie bezpłatnym, przysługuje odprawa w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. To nie ma to zastosowania do wszystkich pracowników samorządowych. Poniżej wyjaśnienie w artykule.

Urlop bezpłatny na czas wykonywania pracy w związku z wyborem

Pracownik ma prawo wziąć urlop bezpłatny. Wówczas pracownik pozostający w związku z wyborem na urlopie bezpłatnym ma prawo powrotu do pracy u pracodawcy, który zatrudniał go w chwili wyboru, na stanowisko równorzędne pod względem wynagrodzenia z poprzednio zajmowanym, jeżeli zgłosi swój powrót w ciągu 7 dni od rozwiązania stosunku pracy z wyboru. Niedotrzymanie tego warunku powoduje wygaśnięcie stosunku pracy, chyba że nastąpiło z przyczyn niezależnych od pracownika.

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie - QUIZ
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne

REKLAMA

Kadry
5 kierunków zarządzania ludźmi w 2026 roku [Trendy HR]

5 kierunków zarządzania ludźmi w 2026 roku czyi Trendy HR na rok 2026. Jak drogi te redefiniują zarządzanie? Nowy rok przynosi zmianę logiki funkcjonowania HR jako istotnej części organizmu organizacji.

Myślisz, że masz za mało lat na ochronę? Sąd Najwyższy właśnie wywrócił stolik. Jeśli masz taką umowę – jesteś nie do ruszenia

Do tej pory żyliśmy w przekonaniu, że ochrona przed zwolnieniem zaczyna się dopiero na 4 lata przed emeryturą. Masz mniej lat? Pech? A jednak teraz to... bzdura! Sąd Najwyższy zakończył chaos w orzecznictwie. Masz umowę terminową, która kończy się już po osiągnięciu przez Ciebie wieku ochronnego? To znaczy, że jesteś chroniony już TERAZ, nawet jak jesteś młodszy. Sprawdź datę na umowie.

Kontrole i rejestr umów o dzieło działa, bo jest spadek zgłaszanych umów rok do roku [DANE ZUS]

ZUS coraz lepiej prześwietla umowy o dzieło. W efekcie widać rok do roku spadek liczby ich rejestracji - firmy coraz rzadziej korzystają z umów o dzieło, spadek rdr. wynosi ponad 8-proc. Wynika to m.in. z tego, że ZUS weryfikuje w systemie i podczas kontroli czy dana umowa o dzieło faktycznie spełnia warunki dzieła (rezultat i efekt, unikalność, brak kierownictwa i podporządkowania).

Rodzina może sama zdecydować kto opiekuje się mamą, a nie urzędnik. Przełomowy wyrok NSA: państwo nie może narzucać rodzinie wyboru opiekuna

Rodzina może sama zdecydować kto opiekuje się mamą, a nie urzędnik! Przełomowy Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2025 r., sygn. I OSK 2130/24 określa, że państwo nie może narzucać rodzinie wyboru opiekuna. Poniżej opis stanu faktycznego i prawnego - a co najważniejsze realnych problemów, w których znalazła się jedna z rodzin w Polsce. Warto znać argumentację i wiedzieć na co ewentualnie zwrócić uwagę, bo tego typu spraw jest naprawdę sporo - urzędy kontrolują, kwestionują i odbierają świadczenia - takie są spostrzeżenia społeczeństwa.

REKLAMA

Im starszy pracownik, tym mniej absencji chorobowych? Podsumowanie roku

Im pracownik jest starszy, tym ma mniej absencji chorobowych? Podsumowanie roku 2025 wykazuje, iż co 10. pracownik przebywa na zwolnieniu lekarskim dłużej niż 3 tygodnie rocznie.

Nowość w 2026 r.: koniec z papierowymi umowami? Od dziś podpiszesz umowę o pracę przez telefon, a kadrowi poprowadzą elektroniczne akta osobowe

Podpisanie umowy o pracę bez wychodzenia z domu, bez kuriera i bez mozolnego drukowania dokumentów? Rządowy portal Praca.gov.pl ma zrewolucjonizować rynek zatrudnienia, umożliwiając zawarcie kontraktu w pełni online – nawet na smartfonie. Wyjaśniamy, jak w praktyce będzie wyglądać "klikanie" umowy w nowym systemie i czy rok 2026 definitywnie zakończy erę papierowych teczek osobowych.

Okres od 24 grudnia 2025 r. do 6 stycznia 2026 r. to sprawdzian kultury pracy w firmie

Okres od 24 grudnia 2025 r. do 6 stycznia 2026 r. to sprawdzian kultury pracy w firmie. Dla działu HR to symboliczny czas w roku. Co w tym momencie jest najważniejsze?

Nie wiesz, co chcesz w życiu robić? Zadaj sobie 8 pytań. Sprawdź, co wyjdzie

Niepewność bardzo często towarzyszy osobom wkraczającym na rynek pracy. Nie wiesz, co chcesz w życiu robić? Zadaj sobie 8 pytań i sprawdź, jak znaleźć właściwy kierunek zawodowy i zrozumieć siebie.

REKLAMA

W 2026 r. Polacy chcą sobie dorobić [badanie WPD: Wskaźnik Pracy Dorywczej]

Rekordowo dużo Polaków zamierza podjąć pracę dorywczą na początku 2026 roku – to najnowsze wyniki badania Wskaźnik Pracy Dorywczej realizowanego na zlecenie agencji pracy natychmiastowej. Ofert pracy tymczasowej także nie powinno zabraknąć – potrzebę zatrudnienia dodatkowych pracowników wskazuje blisko 70 proc. polskich przedsiębiorstw. Po decyzji Premiera w zakresie końca prac nad nowelizacją ustawy o PIP - ma to szczególne znaczenie, bo wydaje się, że szybkie umowy zlecenia, na dorobienie sobie - nie przestaną być mniej popularne w 2026 r. Nie będzie bowiem obawy, że inspektor pracy podczas kontroli ustali stosunek pracy (w miejsce umowy cywilnoprawnej, tzw. śmieciowej).

Polacy nie chcą 4-dniowego tygodnia pracy? Tusk powinien wycofać pomysł jak reformę PIP

Zdaniem przedsiębiorców Polacy nie chcą 4-dniowego tygodnia pracy, a Donald Tusk powinien wycofać pomysł jak reformę PIP. Czy skrócony tydzień pracy powinien funkcjonować tylko jako benefit pozapłacowy?

Zapisz się na newsletter
Kodeks pracy, urlopy, wynagrodzenia, świadczenia pracownicze. Bądź na bieżąco ze zmianami z zakresu prawa pracy. Zapisz się na nasz newsletter.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA