Kategorie

Granice odpowiedzialności pracowników za szkodę wyrządzoną pracodawcy

Granice odpowiedzialności pracowników za szkodę wyrządzoną pracodawcy/Fot. Fotolia
Granice odpowiedzialności pracowników za szkodę wyrządzoną pracodawcy/Fot. Fotolia
Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, pracownik ponosi odpowiedzialność za szkodę w granicach rzeczywistej straty poniesionej przez pracodawcę i tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego wynikła szkoda.

Granice odpowiedzialności materialnej pracowników

Zasady odpowiedzialności pracowników za szkody wywołane niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem obowiązków pracowniczych określa dział V Kodeksu pracy „Odpowiedzialność za powierzone mienie”. Przepisy nie tylko definiują przesłanki odpowiedzialności pracowników, ale także granice odpowiedzialności za wyrządzoną szkodę.

Zasada adekwatności

Podstawowe znaczenie dla ustalenia granic odpowiedzialności pracowników za szkody wywołane niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem obowiązków pracowniczych ma art. 115 k.p., statuujący tzw. zasadę adekwatności. Zgodnie z tą zasadą pracownik ponosi odpowiedzialność za szkodę w granicach rzeczywistej straty poniesionej przez pracodawcę i tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego wynikła szkoda. Oznacza to, iż odpowiedzialność pracowników za szkody nie ma charakteru nieograniczonego. Jej granice wyznaczają dwa elementy. Pierwszy stanowi rzeczywiście poniesiona przez pracodawcę strata, tj. faktyczna szkoda poniesiona przez pracodawcę na skutek niewykonania lub nienależytego wykonania przez pracownika jego obowiązków pracowniczych. Natomiast drugim są normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego wynika szkoda. Musi zatem istnieć związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy określonym zachowaniem pracownika a powstałą szkodą.

Polecamy książkę: Umowy zlecenia i inne umowy cywilnoprawne w 2017 r.

Reklama

Pracownik nie ponosi jednak odpowiedzialności za szkodę w granicach, w jakich pracodawca lub inna osoba przyczyniła się do jej powstania lub zwiększenia (art. 117 § 1 k.p.). Przyczynienie się do szkody stanowią zachowania pracodawcy lub osoby trzeciej polegające na działaniu lub zaniechaniu, pozostające w związku przyczynowym ze szkodą i będące obiektywnie nieprawidłowe. Podczas ustalania zakresu odpowiedzialności pracownika przyczynienie się jest brane pod uwagę dopiero po ustaleniu zakresu szkody.

Ponadto pracownik nie ponosi ryzyka związanego z działalnością pracodawcy, w tym nie odpowiada za szkodę wynikłą w związku z działaniem w granicach dopuszczalnego ryzyka (art. 117 § 2 k.p.). W szczególności nieosiągnięcie przez pracodawcę spodziewanych korzyści z działalności gospodarczej nie wyłącza możliwości dochodzenia przez pracowników roszczeń o należne im wynagrodzenie za pracę (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 1998 r., sygn. akt I PKN 49/98).

Jeżeli szkodę wyrządziło kilku pracowników, każdy z nich ponosi odpowiedzialność za część szkody. Zakres odpowiedzialności wyznaczają: przyczynienia się pracownika do jej powstania i stopień jego winy. Jednakże odpowiadają oni w częściach równych, w sytuacji gdy nie jest możliwe ustalenie stopnia winy i przyczynienia się poszczególnych pracowników do powstania szkody (art. 118 k.p.).

Wina nieumyślna

Pracownik, któremu można przypisać winę nieumyślną, ponosi odpowiedzialność do kwoty stanowiącej równowartość trzymiesięcznego wynagrodzenia przysługującego pracownikowi w dniu wyrządzenia szkody (art. 119 k.p.). Tym samym, jeżeli pracownik działał nieumyślnie, ponosi on odpowiedzialność maksymalnie do wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia, nawet w przypadku gdy rzeczywista wartość szkody jest znacznie wyższa. Możliwym jest zatem sytuacja, w której pracodawca nie będzie zaspokojony w pełnym zakresie.

Wina umyślna

Reklama

Pracownik, który wyrządził szkodę z winy umyślnej, ponosi odpowiedzialność na znacznie surowszych zasadach niż pracownik wyrządzający szkodę z winy nieumyślnej. Stosownie bowiem do dyspozycji art. 122 k.p., jeżeli pracownik umyślnie wyrządził szkodę, jest obowiązany do jej naprawienia w pełnej wysokości.

Wina umyślna przyjmuje dwie postacie: zamiaru bezpośredniego oraz zamiaru ewentualnego. Zamiar bezpośredni ma miejsce wówczas, gdy pracownik naruszając obowiązki chce wyrządzić szkodę w mieniu pracodawcy. Natomiast zamiar ewentualny zachodzi, gdy pracownik przewiduje możliwość spowodowania szkody i godzi się na to.

Należy zauważyć, iż w mającej moc zasady prawnej uchwale z dnia 30 maja 1975 r. Sąd Najwyższy stwierdził, iż w razie zagarnięcia mienia lub wyrządzenia szkody zakładowi pracy w inny umyślny sposób przez kilku pracowników albo przez pracowników z innymi osobami odpowiedzialność sprawców jest solidarna (zob. uchwała Sądu Najwyższego 7 sędziów - zasada prawna z dnia 30 maja 1975 r., sygn. akt V PZP 3/75).

Zobacz serwis: Urlopy

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?